به گزارش خبرنگار ایلنا، سیدرضا صالحی امیری اعلام کرد: «هر ماه یک بنا را در ایران افتتاح و ثبت ملی خواهیم کرد.»
صالحی امیری با اشاره به احداث کریدور گردشگری عرفانی ایران در جمع خبرنگاران افزود: «امروز در جایگاهی ایستاده‌ایم که عاشقان زیادی در ایران و جهان دارد و باور داریم ایران ما و تمدن ما با صلابت است.»
وزیر میراث فرهنگی ادامه داد: بارگاه شمس تبریزی با همت استاندار آذربایجان غربی و همه کسانی که عاشق این شخصیت بودند احیا شد و همین جا اعلام می کنم وزارت میراث فرهنگی هر ماه یک بنا را در ایران افتتاح و ثبت ملی خواهد کرد.
سیدرضا صالحی امیری افزود: بارگاه شمس تبریزی نیز ثبت ملی شد و از این به بعد تمام بناهای تاریخی ایران ثبت ملی خواهد شد.
وزیر میراث‌فرهنگی درباره تکمیل کریدور گردشگری عرفانی ایران نیز افزود: در برنامه گردشگری عرفانی ایران نوار گردشگری عرفانی کشور را تعریف کردیم.
او افزود: شیخ ابوالحسن خرقانی و بایزید بسطامی و عطار نیشابوری و سهروردی را داریم و به خوی که می رسیم بارگاه شمس تبریزی را داریم.
صالحی امیری ادامه داد: به دلیل ارتباط میان قونیه و خوی با ترکیه برای تعامل گردشگر میان قونیه و خوی مذاکره می کنیم تا مسیر گردشگری عرفانی ایران به قونیه و بالعکس از قونیه به خوی و ایران متصل شود.
مزاری که پس از ۲۰ سال بارگاه شد
بارگاه شمس تبریزی در انتهای شهر خوی، محدوده‌ای تاریخی است که پیشینه آن به دوره سلجوقیان بازمی‌گردد.
بررسی‌های باستان‌شناسی نشان داده دست‌کم از حدود هزار سال پیش در این محل تدفین انجام می‌شده و قبرستان بزرگی در اطراف مناره وجود داشته است. شمس تبریزی، عارف نامدار و مراد مولانا، در سال ۶۴۵ هجری قمری به خوی سفر کرد و تا پایان عمر در همین شهر زندگی کرد و مدفون شد.
بر اساس اسناد تاریخی، شاه اسماعیل صفوی به دلیل علاقه وافر به عرفان، کاخ زمستانی خود را کنار آرامگاه شمس ساخت که دارای سه منار بود. این کاخ در حملات عثمانی‌ها از بین رفت و از آن مجموعه، تنها یک منار باقی ماند. سیل مهیبی که حدود ۱۲۰ سال قبل در محل منار شمس رخ داد، باعث تخریب گنبد و بارگاه آرامگاه و همچنین تخریب دو منار از سه منار موجود شد.
مناره شمس تبریزی به‌طور استوانه‌ای شکل و با ارتفاع حدود ۱۲ متر، تنها برج تاریخی آذربایجان غربی است. این برج با آجر و پی سنگ ساخته شده و با تزئیناتی از شاخ قوچ که به‌طور زیبایی در لابلای بدنه آجری آن تعبیه شده، مزین است.
برج تاریخی شمس دارای ۴۱ پله است. براساس پژوهش‌های انجام‌شده، مناره شمس تبریزی بر پایه رویدادهای تاریخی و نوع معماری خاص آن، متعلق به دوره صفوی است و عناصر سازه‌ای به کار گرفته شده در آن، از جمله فرم باریک شونده مناره و کاهش ضخامت اجزای آن با افزایش ارتفاع نشان از دانش معماری آن دوره دارد.
طراحی معنوی در قرن بیست‌ویکم
مجموعه فرهنگی و ثبت ملی شده بارگاه شمس تبریزی، ۷ هزار مترمربع وسعت دارد و شامل گنبدخانه، کتابخانه ۸ هزار جلدی و فضاهای پژوهشی است.
طراحی این مجموعه توسط نادر اردلان معمار نامدار ایرانی انجام شده و او درباره ایده اصلی طراحی گفته است: «معماری این بنا تلاشی برای بخشیدن صورتی عینی و کالبدی به یک ساحت معنوی بوده است.»
اردلان افزوده است: «در طراحی این مجموعه تلاش کرده‌ایم میان خرد معماری ایرانی، هندسه و طبیعت پیوند برقرار کنیم تا مخاطب از جهان بیرون به فضایی از سایه و آرامش و سپس به سوی قلبی تابان و سرشار از نور هدایت شود.»
با این حال نگاه به بارگاه شمس مشخص می کند معمار این بنا به کلاه صوفیان و عارفان برای طراحی اصلی این بنا توجه داشته است.