خانه‌های کروی هلند: محله‌ای متفاوت با معماری منحصربه‌فرد

عصر ایران- در شهر دن بوش هلند، محله ای وجود دارد که خانه های آن نه دیوارهای صاف دارند و نه فرم متعارف خانه های مسکونی. این مجموعه با 50 خانه کروی، یکی از متفاوت ترین تجربه های معماری مسکونی هلند در قرن بیستم است.

ایده این خانه ها به دریس کرایکامپ هنرمند و طراح هلندی، بازمی گردد. در دهه 1960 و همزمان با افزایش ساخت وسازهای مسکونی در هلند، انتقادها از یکنواختی و تکرار در طراحی محله های جدید بیشتر شد. در سال 1968، یک برنامه دولتی فرصت اجرای ایده های تجربی در حوزه مسکن را فراهم کرد و کرایکامپ طرح «کره» را پیشنهاد داد.

او معتقد بود فرم کروی یکی از ابتدایی ترین و طبیعی ترین اشکال برای ایجاد یک فضای مسکونی است. کرایکامپ با اشاره به اینکه انسان روی یک کره زندگی می کند و از یک کره به دنیا می آید، این پرسش را مطرح کرده بود که چرا نباید در یک کره زندگی کنیم؟

سرانجام در سال 1984، تعداد 50 خانه کروی موسوم به Bolwoningen در دن بوش ساخته شد و یکی از عجیب ترین تجربه های مسکن هلند از مرحله ایده به یک محله واقعی رسید.

خانه ای با قطر 5.5 متر

هر خانه تنها حدود 5.5 متر قطر دارد، اما طراحی عمودی آن باعث شده فضای داخلی بیش از چیزی باشد که از ظاهر ساختمان انتظار می رود. یک راه پله مارپیچ، بخش های مختلف خانه را به یکدیگر متصل می کند و فضای اصلی زندگی در قسمت بالایی قرار گرفته است.

پنجره های بزرگ و دایره ای نیز یکی از ویژگی های شاخص این خانه ها هستند. این پنجره ها با قرار گرفتن در سطح بالاتر، چشم انداز فضای سبز اطراف را به بخش مهمی از فضای داخلی تبدیل می کنند.

اما زندگی در این خانه ها به معنای کنار آمدن با دیوارهای صاف و زوایای معمول نیست. ساکنان باید مبلمان و وسایل خانه را با سطوح منحنی هماهنگ کنند. در طول سال ها نیز گیاهان، وسایل شخصی و چیدمان های مختلف، این فضاهای غیرمعمول را به خانه هایی واقعی و شخصی تبدیل کرده اند.

آینده ای که فراگیر نشد

کرایکامپ تصور می کرد ایده خانه های کروی می تواند در مقیاسی بسیار بزرگ تر گسترش پیدا کند، اما پروژه او هرگز به یک الگوی گسترده برای ساخت مسکن تبدیل نشد و نمونه اصلی آن در دن بوش باقی ماند.

با این حال، Bolwoningen همچنان یکی از نمونه های متمایز معماری مسکونی قرن بیستم به شمار می رود؛ مجموعه ای که نشان داد خانه لزوما نباید از چهار دیوار صاف، سقف متعارف و پلان مستطیلی تشکیل شده باشد و گاهی یک ایده کاملا متفاوت می تواند تعریف تازه ای از زندگی در یک محله ارائه دهد.

تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی