عصر ایران - ساختمان شماره ۱۲۴ خیابان رئومور در منطقه دوم پاریس، در فاصله سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۰۵ ساخته شد و طراحی آن به ژرژ شِدان، معمار فرانسوی، نسبت داده شده است. این بنا یکی از نمونههای اولیه استفاده از نمای شیشهای و سازه فولادی نمایان در معماری به شمار میرود؛ رویکردی که میتوانست نشانهای از مسیر معماری در قرن جدید باشد.
این ساختمان در ابتدا بهعنوان یک کارخانه نساجی ساخته شد. طراحی آن بر استفاده گسترده از نور طبیعی و حذف دیوارهای باربر داخلی استوار بود. نبود تزئینات متعارف در نمای ساختمان را میتوان در چارچوب ماهیت صنعتی آن درک کرد؛ ویژگیای که ظاهر بنا را به ساختمانهایی مانند ایستگاه قطار یا سوله نزدیک میکرد.
نمای فولادی متفاوت در پاریس
در همان دوره، معمارانی مانند بودو و پروه نیز در حال بررسی ظرفیتهای بتن مسلح بودند. در چنین شرایطی، تجربه معماری که در آن سازه فولادی بهجای پنهان شدن، در نمای ساختمان دیده میشد، میتوانست بخشی از جریان رو به رشد معماری مدرن باشد.
تردید درباره انتساب به ژرژ شِدان
با وجود ثبت نام ژرژ شِدان در مجوز ساخت، برخی تاریخنگاران معماری همچنان درباره انتساب طراحی این ساختمان به او تردید دارند. شِدان معمار شناختهشدهای بود که در پروژههای دیگر، از جمله هتل کاخ الیزه در سال ۱۸۹۹، بیشتر به معماری متعارف آرت نوو گرایش داشت.
با این حال، حتی در هتل کاخ الیزه نیز میتوان خطوط منحنی مشابهی را مشاهده کرد. از سوی دیگر، ساختمانهای شِدان در آن دوره از قابهای فولادی استفاده میکردند و همین موضوع این احتمال را مطرح میکند که او امکان نمایان کردن ساختار سازه را نیز آزموده باشد.
با این حال، نکته قابل توجه این است که شِدان پس از آن ساختمان دیگری با ویژگیهایی کاملاً مشابه این بنا طراحی نکرد.
از کارخانه نساجی تا دفتر روزنامه
ساختمان ۱۲۴ خیابان رئومور بعدها کاربری متفاوتی پیدا کرد. از سال ۱۹۴۴ تا ۱۹۷۳، دفاتر و واحد چاپ روزنامه «لو پاریزین لیبره» در این ساختمان مستقر بود.
این بنا به دلیل استفاده زودهنگام از شیشه و فولاد نمایان، جایگاهی قابل توجه در تاریخ معماری مدرن پاریس دارد و نمونهای از تجربههایی است که در سالهای آغازین قرن بیستم، مسیر معماری را از الگوهای سنتی فاصله دادند.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی