به گزارش ایلنا، محمدعلی سبحانی در نخستین نشست مجمع عمومی دوره سوم جبهه اصلاحات استان فارس، به تشریح تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، زمینه‌های منتهی به جنگ‌های موسوم به ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و فرصت‌ها و الزامات دیپلماسی در شرایط کنونی پرداخت.
وی با اشاره به اهمیت همبستگی ملی در شرایط جنگی اظهار کرد: همان‌گونه که حمایت از مدافعان کشور و رزمندگان ایرانی در دوران جنگ اهمیت داشت، امروز نیز حمایت از دیپلماسی عزتمندانه، تلاش‌های بین‌المللی و منطقه‌ای و ابتکارات معطوف به جلوگیری از جنگ، به همبستگی و همراهی ملی نیاز دارد.
این دیپلمات باسابقه با بیان اینکه جلوگیری از وقوع جنگی دیگر مسئولیتی همگانی است، افزود: فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و در رأس آنان مسئولان کشور باید با جدیت و اولویت‌بخشیدن به دیپلماسی، تمام ظرفیت‌های خود را برای دورکردن خطر جنگ از ایران به کار گیرند.
سبحانی با تأکید بر ضرورت حمایت از مذاکره‌کنندگان و دیپلمات‌های کشور، اعتماد به آنان را بخشی از مسئولیت جمعی در قبال منافع ملی دانست و گفت: همبستگی ملی نباید به میدان و زمان جنگ محدود بماند، بلکه باید در عرصه دیپلماسی، مذاکره و تلاش برای تثبیت صلح نیز تجلی پیدا کند.
مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه پشتیبانی از دیپلماسی به معنای چشم‌پوشی از حقوق و منافع ملی نیست، اظهار کرد: دیپلماسی می‌تواند ابزاری برای دفاع از این حقوق و منافع از مسیری کم‌هزینه‌تر، سنجیده‌تر و پایدارتر باشد.
وی افزود: دیپلماسی زمانی به ظرفیت ملی تبدیل می‌شود که از حمایت اجتماعی برخوردار باشد و مذاکره‌کنندگان بتوانند با پشتوانه‌ای فراگیر، برای دستیابی به توافق‌هایی در جهت حفظ استقلال، امنیت و منافع کشور تلاش کنند.
سفیر پیشین ایران در اردن، لبنان و قطر در تشریح روند تحولات منتهی به جنگ، به رویکرد دولت مسعود پزشکیان و تلاش‌های انجام‌شده برای جلوگیری از گسترش تنش‌ها اشاره کرد و گفت: دولت جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ سیاست صبر راهبردی در پی آن بود که مانع وقوع جنگ شود؛ با این حال، ائتلاف و هم‌سویی بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ زمینه‌ساز تحمیل دو جنگ به ایران شد.
وی با اشاره به خسارت‌های گسترده ناشی از این درگیری‌ها، نسبت به پیامدهای تداوم رویکردهای تنش‌زا هشدار داد و از آنچه استقبال برخی جریان‌های افراطی در داخل و خارج از کشور از بازگشت به جنگ توصیف کرد، انتقاد کرد.
سبحانی تجربه جنگ و هزینه‌های سنگین انسانی، اقتصادی و ملی آن را دلیلی بر ضرورت بهره‌گیری از راهکارهای دیپلماتیک و پیشگیری از تکرار منازعات دانست و تأکید کرد که حفظ صلح و ثبات، در کنار صیانت از امنیت و تمامیت سرزمینی کشور، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت زیرساخت‌های توسعه، ارتقای آرامش اجتماعی و گسترش فرصت‌های پیشرفت و رفاه برای مردم باشد.
تفاهم‌نامه ایران و آمریکا از نگاه دیپلماتیک
بخش دیگری از سخنان سبحانی به بررسی تفاهم‌نامه مورد اشاره میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا و ظرفیت‌های دیپلماتیک آن اختصاص داشت.
وی با اشاره به مفاد این تفاهم‌نامه و ارزیابی بندهای آن، اهمیت این سند را در چارچوب مناسبات بین‌المللی و فرصت‌های پیش‌روی جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید قرار داد و آن را از منظر دیپلماتیک، دستاوردی مهم ارزیابی کرد.
به اعتقاد این دیپلمات، تفاهم‌نامه یادشده می‌تواند کلیدی برای گشودن درهای بسته در مناسبات بین‌المللی باشد و زمینه‌های تازه‌ای برای کاهش فشارهای اقتصادی، تقویت روابط خارجی و تأمین امنیت و منافع ملی ایران فراهم کند.
سبحانی همچنین با تأکید بر ضرورت صیانت از تمامیت ارضی کشور در برابر تهدیدها و مخاطرات منطقه‌ای، احیای ظرفیت‌های دیپلماسی و بهره‌گیری سنجیده از فرصت‌های تفاهم را در خنثی‌سازی تهدیدها و کاهش زمینه‌های تنش‌آفرینی مؤثر دانست.
وی با بیان اینکه اهمیت تفاهم صرفاً به پایان‌دادن به یک دوره درگیری محدود نمی‌شود، گفت: ارزش راهبردی آن را باید در امکان تبدیل آتش‌بس به مسیری پایدار برای کاهش تنش، گسترش تعاملات بین‌المللی و فراهم‌کردن زمینه‌های بهبود وضعیت اقتصادی کشور جست‌وجو کرد.
تأکید بر تقدم منافع ملی بر رقابت‌های سیاسی
سفیر پیشین ایران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت اولویت‌دادن به منافع ملی در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور، بر لزوم پرهیز جریان‌های سیاسی و مسئولان از مواضع و رویکردهایی تأکید کرد که می‌تواند به افزایش تنش‌ها و تضعیف فرصت‌های دیپلماتیک بینجامد.
وی اظهار کرد: باید زمینه برای احیای مسیر تفاهم، تقویت دیپلماسی و دورکردن خطر جنگ از کشور فراهم شود.
سبحانی با اشاره به انتظار جامعه برای فراهم‌شدن زمینه فعالیت مؤثر مسئولان سیاسی و دیپلماتیک در شرایط حساس کنونی، گفت: لازم است از ظرفیت مذاکره برای احیای تفاهم‌نامه مورد اشاره و دورکردن خطر وقوع جنگی دیگر از کشور استفاده شود.
وی تأکید کرد که تقدم منافع ملی بر رقابت‌های سیاسی و پرهیز از اقداماتی که ممکن است فرصت‌های دیپلماتیک را تضعیف کند یا کشور را در معرض تنش‌های تازه قرار دهد، از الزامات شرایط کنونی است.
این دیپلمات باسابقه در پایان افزود: مسئولیت‌پذیری سیاسی اقتضا می‌کند اختلاف‌نظرها در چارچوب منافع عالیه کشور مدیریت شوند و هیچ گرایش یا رقابت سیاسی به بهای ازدست‌رفتن فرصت‌های صلح و تفاهم تمام نشود.