سیدمحمدامین آقامیری دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی امروز در نشست خبری خود با اشاره به اهمیت روزافزون فضای مجازی در زندگی مردم، گفت: مسیر شکل‌گیری و توسعه فضای مجازی در کشور از حدود سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸ آغاز شد و امروز، پس از حدود سه دهه، به نقطه‌ای رسیده‌ایم که این فضا تحولات مهم و قابل‌توجهی را تجربه کرده است.
وی افزود: فضای مجازی در ابتدا مجموعه‌ای از ابزار‌ها بود که امکان انجام برخی فعالیت‌های جدید را فراهم می‌کرد، اما امروز به جامعه‌ای تبدیل شده است که مردم در آن زندگی می‌کنند، کسب‌وکار دارند، آموزش می‌بینند، تفریح می‌کنند و ارتباطات خانوادگی خود را حفظ می‌کنند. بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌هایی که افراد در جامعه فیزیکی انجام می‌دهند، اکنون در جامعه مجازی نیز جریان دارد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: اگرچه ممکن است در فضای مجازی برخی امکانات مانند باشگاه ورزشی به شکل فیزیکی وجود نداشته باشد، اما ابزار‌های دیگری مانند هوش مصنوعی در این فضا در دسترس است. در مجموع، با جامعه‌ای مواجه هستیم که باید به اقتضائات و نیاز‌های آن توجه شود.
آقامیری با تأکید بر ضرورت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی برای فضای مجازی اظهار کرد: اگر توجه کافی به این جامعه صورت نمی‌گرفت، ممکن بود این فضا به‌درستی شکل نگیرد و مسیر حرکت و مقصد آن نیز به‌روشنی مشخص نباشد.
وی با اشاره به تأسیس شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی به دستور رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۹۰ گفت: با این ابتکار، متولی مشخصی برای سیاست‌گذاری، راهبری و تصمیم‌گیری در حوزه فضای مجازی کشور تعیین شد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی افزود: موضوعات کلان و مهمی مانند شبکه ملی اطلاعات، فضای مجازی کودک و نوجوان و سایر مسائل راهبردی در دستور کار این شورا قرار گرفت و پیگیری این موضوعات برای تحقق اهداف تعیین‌شده همچنان از وظایف آن است.
آقامیری در ادامه با اشاره به فرصت‌های فضای مجازی برای کشور و مردم جهان گفت: این فضا فرصت‌های بی‌بدیلی در اختیار کشور قرار داده است؛ از جمله در زمینه توسعه عدالت که ظرفیت‌های گسترده‌ای برای گسترش خدمات عادلانه‌تر ایجاد کرده است.
آقامیری با تشریح فرصت‌های فضای مجازی برای توسعه عدالت، گفت: در حوزه عدالت آموزشی، امکان دسترسی مردم به محتوای درسی، آموزش و تعاملات آموزشی در سراسر کشور فراهم شده است. همچنین در زمینه عدالت در دسترسی به خدمات دولتی، دیگر نیازی نیست افراد برای دریافت خدمات به مرکز استان یا پایتخت مراجعه کنند، بلکه می‌توانند از هر نقطه کشور، مانند سایر شهروندان، به این خدمات دسترسی داشته باشند.
وی افزود: در حوزه عدالت در دسترسی به بازار نیز فضای مجازی این امکان را فراهم کرده است که تولیدکنندگان محصولات خود را بدون نیاز به انتقال کالا به شهر‌های بزرگ یا حضور در پایتخت، در بازارگاه‌های آنلاین عرضه کنند و با شرایطی برابر، در بازار به رقابت بپردازند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: این ظرفیت در حوزه‌های مختلف وجود دارد. حذف محدودیت‌های زمانی و مکانی در فضای مجازی می‌تواند زمینه توسعه عدالت را فراهم کند. از سوی دیگر، استفاده از این فضا به افزایش شفافیت و بهره‌وری، کاهش خطا‌ها و محدود شدن زمینه‌های فساد کمک می‌کند؛ چراکه با در اختیار داشتن داده‌ها می‌توان مدیریت بهتری داشت، گلوگاه‌ها و آسیب‌ها را شناسایی کرد و برای رفع آنها اقدام کرد.
آقامیری با اشاره به ظرفیت فضای مجازی برای گسترش تعاملات بین‌المللی اظهار کرد: در گذشته، معرفی فرهنگ، تمدن، ارزش‌ها و اصول ایرانی به مردم سایر کشور‌ها فرایند پیچیده‌ای داشت و به اقداماتی مانند تدوین و ترجمه کتاب، دریافت مجوز انتشار در کشور مقصد یا تولید فیلم نیازمند بود، اما امروز انتشار کتاب، فیلم و محتوای چندرسانه‌ای در فضای مجازی با سهولت بیشتری انجام می‌شود.
وی افزود: این ظرفیت دوسویه است؛ همان‌طور که ما در معرض محتوا‌های بین‌المللی قرار داریم، محتوا‌های ایرانی و ارزش‌ها و اصول فرهنگی کشورمان نیز می‌توانند به‌راحتی در کشور‌های دیگر منتشر شوند، دیده شوند و تأثیرگذار باشند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با تأکید بر مسئولیت این نهاد در قبال مردم گفت: شوری عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی وظیفه دارند بهترین فناوری، محیط، کیفیت و خدمات را برای مردم فراهم کنند تا شهروندان بتوانند در بالاترین سطح کیفی و با کمترین آسیب از این فضا استفاده کنند.
آقامیری ادامه داد: تحقق این هدف ابعاد مختلفی دارد و مستلزم توجه هم‌زمان به مسائل اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و حقوقی است. این ابعاد باید در قالب منظومه‌ای منسجم در کنار یکدیگر قرار گیرند تا محیطی مناسب برای استفاده مردم از فضای مجازی فراهم شود.
وی با اشاره به فعالیت‌های علمی و فناورانه در کشور اظهار کرد: پروژه‌های متعددی با تلاش بخش‌های مختلف، دانشگاه‌ها، استادان، دانشمندان و دانشجویان در حال اجراست. امروز کشور از نظر برخورداری از زیست‌بوم خدمات دیجیتال، ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد و می‌تواند بسیاری از خدمات و نیازمندی‌های داخلی را تأمین و در اختیار مردم قرار دهد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی افزود: اقتصاد دیجیتال کشور با وجود مشکلات و دشواری‌های پیش‌رو و چالش‌هایی که در تعامل با ساختار‌های سنتی وجود دارد، مسیر پویایی و رشد خود را طی می‌کند و این روند به پیشرفت بیشتر منجر خواهد شد.
آقامیری در ادامه با اشاره به آسیب‌های فضای مجازی گفت: همانند سایر فناوری‌ها، از صنعت خودرو گرفته تا حوزه پزشکی، فضای مجازی نیز در کنار فرصت‌های خود با آسیب‌هایی مواجه است. موضوعاتی مانند آسیب‌های مرتبط با کودکان و نوجوانان، خدمات اعتیادآور و کلاهبرداری‌های اینترنتی از جمله مسائلی است که در کشور‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد و برای کاهش آثار منفی آنها راهکار‌هایی در نظر گرفته می‌شود.
وی با تأکید بر اهمیت حفاظت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی اظهار کرد: این موضوع در سراسر جهان اهمیت ویژه‌ای دارد و در حدود یک سال و نیم گذشته، یکی از محور‌های مهم مورد توجه قانون‌گذاران کشور‌های مختلف بوده است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالش‌های امنیتی فضای مجازی گفت: علاوه بر این مسائل، کشور با موضوع دیگری نیز مواجه است که شاید تعداد محدودی از کشور‌ها با آن روبه‌رو باشند و مدیریت آن ضرورت دارد.
آقامیری با اشاره به اسناد امنیتی منتشرشده از سوی ناتو و وزارت جنگ آمریکا افزود: در بسیاری از اسناد امنیتی امروز، از تغییر ماهیت جنگ و گسترش میدان‌های آن صحبت می‌شود. بر اساس این اسناد، جنگ پنج میدان پیدا کرده است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به رقابت فناورانه در عرصه فضای مجازی گفت: یکی از ابعاد این رقابت، استفاده از فناوری برای آسیب‌زدن به مردم کشور‌ها و تضعیف حاکمیت‌هاست. جنگ سایبری نیز ابعاد مختلفی دارد که یکی از آنها، هک‌کردن زیرساخت‌ها، از کار انداختن سامانه‌ها و ایجاد اختلال و مشکل برای مردم است.
وی افزود: یکی دیگر از ابعاد جنگ سایبری، استفاده از داده‌های فضای مجازی برای اهداف نظامی است؛ به این معنا که اطلاعات به‌دست‌آمده از این فضا برای پیشبرد اهداف نظامی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی، جنگ شناختی را از دیگر ابعاد این رویارویی دانست و اظهار کرد: در این حوزه، تلاش می‌شود با تأثیرگذاری بر افکار عمومی، ایجاد جریان‌های اجتماعی، شکل‌دهی به رفتار‌های ناگهانی و گسترده در جوامع و دستکاری اجتماعی، بر جامعه هدف اثر گذاشته شود.
آقامیری با اشاره به استفاده از ابزار‌های سایبری در جنگ‌افزار‌ها ادامه داد: بُعد دیگر جنگ سایبری، استفاده از ابزار‌های سایبری برای اهداف مختلف است. از نمونه‌های شناخته‌شده این حوزه می‌توان به حمله سایبری استاکس‌نت اشاره کرد که در تأسیسات هسته‌ای ایران به کار گرفته شد. این نوع تهدید‌ها همچنان در جهان وجود دارد.
وی با اشاره به هم‌زمانی ابعاد مختلف درگیری‌ها گفت: امروز با جنگی ترکیبی مواجه هستیم که در کنار جنگ نظامی و شهادت نیروهای کشور، ابعاد اقتصادی، امنیتی و سایبری نیز دارد. یکی از مهم‌ترین ابعاد این رویارویی، جنگ شناختی است و این تقابل همچنان ادامه دارد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به آنچه مقاومت مردم ایران در برابر این فشار‌ها خواند، اظهار کرد: مردم ایران در برابر این هجمه‌ها و در ابعاد مختلفی که به آنها اشاره شد، تا حد قابل‌توجهی مقاومت کرده‌اند و توانسته‌اند این فشار‌ها را کنترل کنند.
آقامیری با اشاره به اظهارات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل درباره استارلینک افزود: طرح چنین موضوعاتی را باید در چارچوب تلاش‌هایی بررسی کرد که به گفته وی، با هدف تضعیف حکمرانی کشور‌ها دنبال می‌شوند. این اقدامات بخشی از پازلی است که در پی پیشبرد اهداف جنگ سایبری، چه در حوزه شناختی و چه در سایر ابعاد آن، قرار دارد.
وی ادامه داد: سازوکار‌هایی که با هدف تضعیف یا از بین بردن توان حکمرانی کشور‌ها به کار گرفته می‌شوند، بخشی از چالش‌هایی هستند که امروز با آنها مواجهیم.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با قدردانی از تلاش مردم، نخبگان و جوانان کشور گفت: به همت مردم، نخبگان و جوانان ایرانی، اقدامات بزرگی انجام شده است و این مسیر ادامه خواهد داشت. امیدواریم با تداوم این تلاش‌ها، پیروزی نیز محقق شود.
دبیر شورای عالی فضای مجازی، در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس درباره نحوه اطلاع‌رسانی رتبه‌بندی امنیت سایبری سکو‌های خدمات‌دهنده و ضمانت اجرای رفع آسیب‌پذیری‌های احتمالی، گفت: شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۴۰۴ مصوبه‌ای را در این زمینه تصویب و ابلاغ کرده است تا از این ابزار به‌عنوان روشی جدید برای ارزیابی و ارتقای امنیت سایبری استفاده شود.
وی افزود: اطلاع‌رسانی درباره نتایج ارزیابی‌ها به‌تدریج انجام خواهد شد. در هفته‌های آینده، بانک‌ها نیز در این فرایند قرار می‌گیرند و دانشگاه‌ها هم تقریباً آماده اجرای این طرح هستند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: متولیان مربوطه، مسئولیت نظارت بر اجرای این طرح و گزارش‌دهی درباره شاخص‌های امنیتی را برعهده دارند. پس از ارزیابی اولیه، به مجموعه‌ها یک ماه فرصت داده می‌شود تا نقاط ضعف خود را برطرف کنند. پس از پایان این مهلت، ارزیابی مجدد انجام می‌شود و نتایج در اختیار عموم مردم قرار خواهد گرفت.
آقامیری با تأکید بر اهمیت انتشار عمومی نتایج این رتبه‌بندی اظهار کرد: این موضوع برای کسب‌وکار‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه مردم تمایل دارند خدمات خود را از مجموعه‌هایی دریافت کنند که از امنیت و اعتبار بیشتری برخوردارند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط قطع اینترنت با امنیت سایبری و تداوم حملات سایبری در زمان محدودیت دسترسی به اینترنت گفت: حملات سایبری انواع مختلفی دارند؛ از جمله حملات منع سرویس توزیع‌شده (DDoS)، حملات مبتنی بر مهندسی اجتماعی و روش‌هایی که در آن مهاجمان با تماس یا طرح پرسش، به‌تدریج اطلاعات موردنیاز خود را از افراد استخراج می‌کنند.
وی افزود: روش‌های مختلفی برای ارتکاب جرایم سایبری وجود دارد و این حملات هم از خارج و هم از داخل کشور انجام می‌شوند. همچنین، شبکه‌هایی از دستگاه‌های آلوده یا اصطلاحاً زامبی می‌توانند برای انجام حملات مورد استفاده قرار گیرند.
آقامیری با اشاره به مخاطرات دانلود نرم‌افزار از منابع غیرمجاز گفت: بخشی از تهدید‌ها از طریق نرم‌افزار‌هایی ایجاد می‌شود که کاربران از منابع غیرمجاز دریافت می‌کنند. برای مثال، در حوزه بازی‌های رایانه‌ای، ممکن است کاربران بازی‌هایی را از منابعی دانلود کنند که در ظاهر مشکلی ندارند، اما زیرساخت‌های میزبانی آنها می‌تواند در اختیار گروه‌های حرفه‌ای هکری باشد و برای جمع‌آوری اطلاعات و اهداف مخرب مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: هنگامی که مسیر دسترسی برای مهاجمان بسیار باز باشد، دامنه حملات نیز گسترش پیدا می‌کند و حتی گروه‌های آماتور می‌توانند حملاتی را علیه کشور انجام دهند. در چنین شرایطی، تیم‌های امنیت سایبری کشور ناچارند با تعداد زیادی از حملات و مهاجمان مواجه شوند.
وی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه اظهار کرد: در آن مقطع، اینترنت در ۷۲ ساعت پایانی قطع شد. مدیریت شرایط امنیتی و نوع تهدید‌ها اقتضا می‌کرد که صحنه به‌گونه‌ای مدیریت شود که امکان مقابله مؤثرتر با حملات فراهم شود.
آقامیری توضیح داد: با محدود شدن مسیر دسترسی، بخشی از حملات و مهاجمان آماتور از چرخه خارج می‌شوند و تیم‌های امنیتی می‌توانند تمرکز بیشتری بر مقابله با گروه‌های حرفه‌ای داشته باشند. به گفته وی، در چنین شرایطی، به‌جای درگیری با هزاران گروه که بخش عمده آنها آماتور هستند، امکان تمرکز بر تعداد محدودتری از مهاجمان حرفه‌ای فراهم می‌شود.
وی با بیان اینکه حملات سایبری معمولاً پیش از آغاز حملات نظامی افزایش پیدا می‌کنند، گفت: در زمان حملات نظامی، معمولاً از چند روز قبل حجم زیادی از حملات سایبری آغاز می‌شود و حتی پس از برقراری آتش‌بس نیز این حملات ادامه پیدا می‌کنند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در پایان با اشاره به حملات سایبری اخیر گفت: هفته گذشته چند حمله جدی انجام شد که بخش عمده آنها مهار شدند، هرچند دشمن در دو مورد به موت‌هایی دست یافت. با این حال، مدیریت و کنترل شرایط همچنان ادامه دارد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی، با اشاره به امکان مدیریت ارتباطات ماهواره‌ای گفت: از نظر فنی، فناوری‌های متعددی برای مدیریت این ارتباطات وجود دارد و این‌طور نیست که یک فناوری به دلیل پیچیدگی، غیرقابل مدیریت باشد. اگر به تاریخ فناوری نگاه کنیم، می‌بینیم که همواره امکان مدیریت و مقابله با فناوری‌های مختلف از طریق فناوری‌های دیگر وجود داشته است.
وی افزود: در این زمینه، چند سامانه برای مدیریت ارتباطات ماهواره‌ای در شرایط خاص طراحی شده است که یکی از محور‌های آن، شناسایی این ارتباطات است. متخصصان داخلی در این حوزه اقدامات خوبی انجام داده‌اند، محصولات مورد نیاز آماده شده و آزمایش‌های لازم نیز صورت گرفته است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به استفاده از یکی از این فناوری‌ها در حوادث دی‌ماه گفت: در آن مقطع، از یکی از این فناوری‌ها استفاده کردیم و ارتباطات موردنظر قطع شد. گزارش‌های خارجی نیز در این زمینه منتشر شده است. البته این اقدام در محدوده‌ای مشخص و براساس ارزیابی‌ها و تصمیم‌های اتخاذشده انجام گرفت.
آقامیری ادامه داد: گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد پس از اجرای این اقدام، حدود ۸۰ درصد از بسته‌های ارتباطی استارلینک در شبکه با اختلال مواجه شده و عملاً قطع شده‌اند و حدود ۲۰ درصد باقی‌مانده نیز کارایی قابل‌توجهی نداشته‌اند. به گفته وی، مدیریت این ارتباطات هم در سمت کاربر و هم در سمت ماهواره امکان‌پذیر است.
وی با بیان اینکه این فناوری‌ها می‌توانند زمینه همکاری با کشور‌های دیگر را نیز فراهم کنند، اظهار کرد: کشور آمادگی دارد فناوری‌های مورد استفاده خود را با کشور‌های همسو به اشتراک بگذارد و در این زمینه تعاملات و هم‌افزایی‌هایی در سطح بین‌المللی در حال انجام است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در ادامه با اشاره به پیگیری‌های وزارت ارتباطات در مجامع بین‌المللی درباره فعالیت استارلینک گفت: طی دو تا سه سال گذشته، وزارت ارتباطات پیگیری‌های جدی و مستمری را در اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) انجام داده است. این نهاد بین‌المللی مسئول رسیدگی به موضوعات مرتبط با مخابرات است و سازوکار‌هایی برای بررسی شکایت‌های کشور‌ها دارد.
آقامیری افزود: ایران در دفعات متعدد شکایت‌ها و مستندات خود را ارائه کرده و در مواردی نیز اعلام شده است که باید فعالیت این سرویس مطابق مقررات بین‌المللی تنظیم شود و اقدامات لازم برای توقف فعالیت‌های مغایر با مقررات صورت گیرد.
وی ادامه داد: این موضوع به نهاد تنظیم‌گر مربوط در نروژ که مجوز‌هایی در این زمینه صادر کرده بود و همچنین به طرف آمریکایی اعلام شد. با این حال، ایران در پی ادامه فعالیت این سرویس، مجدداً شکایت خود را مطرح کرد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به استدلال مطرح‌شده از سوی طرف مقابل مبنی بر دشواری شناسایی موقعیت جغرافیایی کاربران گفت: این پرسش مطرح شده است که چگونه امکان شناسایی موقعیت ارتباطات ماهواره‌ای در کشور‌هایی مانند هند و چین وجود دارد، اما در ایران چنین امکانی فراهم نیست.
آقامیری با تأکید بر اهمیت حاکمیت ملی و مقررات بین‌المللی حوزه فرکانس اظهار کرد: حاکمیت کشور‌ها بر قلمرو خود و رعایت مقررات مربوط به استفاده از طیف فرکانسی، از اصول مهم نظام بین‌المللی مخابرات است. به گفته وی، در آخرین مراحل پیگیری، بهانه‌های مطرح‌شده پاسخ داده شده و مرجع رسیدگی نیز استدلال‌های ایران را پذیرفته است.
وی همچنین از ارسال تذکر جدی وزارت امور خارجه به نروژ در این زمینه خبر داد و گفت: انتظار می‌رود این کشور مطابق تصمیم‌ها و محکومیت‌های بین‌المللی، اقدامات لازم را انجام دهد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به استفاده از استارلینک در درگیری‌های نظامی گفت: شواهد و تجربه‌های موجود، از جمله تجربه جنگ اوکراین و جنگ تحمیلی، نشان می‌دهد که این فناوری می‌تواند علاوه بر کاربرد‌های ارتباطی، در خدمت اهداف نظامی نیز قرار گیرد.
آقامیری افزود: به گفته وی، اظهارات اخیر مقام‌های آمریکایی و ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، نیز مؤید استفاده از این ابزار در شرایط جنگی است.
وی با اشاره به کاربرد‌های نظامی ارتباطات ماهواره‌ای ادامه داد: این فناوری می‌تواند برای فرماندهی و کنترل نیروها، مدیریت پهپاد‌ها و ایجاد شبکه‌های جاسوسی و جمع‌آوری اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد. از این رو، نمی‌توان استارلینک را صرفاً یک ابزار ارتباطی غیرنظامی در نظر گرفت و بایبعاد مختلف استفاده از آن را در شرایط درگیری نظامی نیز بررسی کرد.
سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، در پاسخ به پرسشی درباره دسترسی بیش از ۷۰ درصد مردم به فیلترشکن و ضرورت بازنگری در سیاست‌های فیلترینگ، گفت: باید خروجی سیاست‌ها را ارزیابی کنیم و ببینیم آنچه مردم تجربه می‌کنند، نتیجه مناسب و متناسبی است یا خیر.
وی با اشاره به ضرورت بررسی کیفیت شبکه ارتباطی کشور اظهار کرد: شبکه ابعاد مختلفی دارد و از مراکز داده داخلی و شبکه انتقال گرفته تا لایه تجمیع، لایه دسترسی و تجهیزات مختلفی مانند سامانه‌های نام دامنه (DNS) را شامل می‌شود. بنابراین، برای شناسایی منشأ اختلال باید مشخص شود مشکل دقیقاً در کدام بخش از این زنجیره وجود دارد.
آقامیری با بیان اینکه وزارت ارتباطات متولی اصلی کیفیت شبکه است و گزارش‌های مربوط به آن را منتشر می‌کند، افزود: اگر در هر بخش از شبکه اختلالی وجود دارد، باید برطرف شود. اینکه کیفیت نامناسبی به مردم ارائه کنیم و به کار خود ادامه دهیم، اصلاً قابل قبول نیست.
دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره سیاست‌های فیلترینگ نیز با اشاره به اختلاف آمار‌های منتشرشده درباره میزان استفاده از فیلترشکن‌ها گفت: گزارش‌های متعددی در این زمینه منتشر می‌شود، اما درباره درصد‌ها و اعداد اختلاف زیادی وجود دارد. از خبرنگاران می‌خواهم کمک کنند مسئولان آمار‌ها را مستند اعلام کنند و اعداد بر اساس حدس و گمان مطرح نشود.
وی ادامه داد: در کنار این موضوع، چالش‌هایی در سیاست‌های موجود وجود داشت و این پرسش مطرح بود که آیا سیاست‌های قبلی به نتیجه مطلوب رسیده‌اند یا خیر. در همین دولت و با توجه به همین دغدغه‌ها، این موضوع بررسی شد و به این جمع‌بندی رسیدیم که امکان بهبود و ارتقای سیاست‌ها و ایجاد تغییراتی در آنها وجود دارد. این بررسی‌ها به تدوین مصوبه ۳۲ بندی منجر شد.
آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره اظهارنظر‌هایی مبنی بر بی‌اثر بودن اقدامات ایران برای مقابله با استارلینک گفت: اینکه گفته شود مقابله با یک فناوری اساساً امکان‌پذیر نیست، ادعای درستی نیست. از نظر فنی، هر فناوری را می‌توان با استفاده از فناوری‌های دیگر مدیریت کرد و متخصصان این حوزه نیز از این موضوع اطلاع دارند.
دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره آمار‌های مطرح‌شده از گردش مالی فروش فیلترشکن‌ها نیز خواستار توجه به ابعاد بین‌المللی این بازار شد و گفت: گردش مالی این بازار در داخل کشور، در مقایسه با مبالغی که در آمریکا برای حوزه فیلترشکن سرمایه‌گذاری می‌شود، ناچیز است.
وی با اشاره به گزارش‌هایی درباره برگزاری جلساتی در کاخ سفید با موضوع فیلترشکن‌ها اظهار کرد: پرسش اینجاست که از چه زمانی دولت آمریکا نگران مردم ایران شده است؟ کشوری که به گفته ما در حملات به مردم ایران و مدرسه میناب نقش داشته، چگونه هم‌زمان ادعای حمایت از آزادی و دسترسی آزاد به اطلاعات را مطرح می‌کند؟
آقامیری با انتقاد از آنچه تناقض میان اقدامات آمریکا و ادعا‌های این کشور درباره آزادی اطلاعات خواند، گفت: اگر هدف واقعاً حمایت از آزادی و دسترسی آزاد به اطلاعات است، باید عملکرد این کشور را نیز در کنار ادعاهایش بررسی کرد. آمریکا این هزینه‌ها را صرفاً برای رضای خدا یا با هدف آزادی مردم ایران انجام نمی‌دهد و باید پرسید انگیزه واقعی آن چیست.
وی افزود: رژیم صهیونیستی نیز هزینه‌های قابل توجهی برای فعالیت در این حوزه انجام می‌دهد. آیا واقعاً باید پذیرفت که این اقدامات از سر نگرانی برای مردم، کسب‌وکار‌ها یا آزادی اطلاعات در ایران است؟ وقتی مقام‌های این رژیم از تلاش برای از بین بردن تمدن ایران سخن می‌گویند، ادعای هم‌زمان حمایت از آزادی مردم ایران با این رویکرد سازگار نیست.
آقامیری تأکید کرد: اگر بتوانیم انگیزه‌های واقعی این اقدامات و هزینه‌هایی را که برای آنها صرف می، به‌درستی تبیین کنیم، بخش مهمی از مسائل روشن خواهد شد.
آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره فناوری‌های مورد استفاده برای شناسایی و از کار انداختن پایانه‌های استارلینک، اظهار کرد: فناوری‌های مورد استفاده برای مقابله با این سامانه به اختلال در جی‌پی‌اس محدود نمی‌شود و فناوری‌های دیگری نیز در این زمینه به کار گرفته شده است.
وی با اشاره به گزارش‌های رسانه‌های غربی درباره استفاده ایران از اختلال جی‌پی‌اس برای مقابله با استارلینک گفت: این فرضیه از سوی طرف مقابل نیز بررسی شده، اما نتوانسته‌اند به‌طور دقیق متوجه شوند که چه فناوری‌هایی در این زمینه به کار گرفته شده است.
آقامیری با بیان اینکه اختلال در جی‌پی‌اس به‌تنهایی راهکار مؤثری برای از کار انداختن چنین سامانه‌ای نیست، توضیح داد: هدف، صرفاً ایجاد اختلال در ارتباط نیست، بلکه باید امکان برقراری ارتباط مؤثر میان فرستنده و گیرنده نیز مختل شود. از سوی دیگر، شناسایی این سامانه‌ها نیز اهمیت زیادی دارد و فناوری‌های دیگری برای شناسایی آسان‌تر آنها وجود دارد که در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
دبیر شورای عالی فضای مجازی در ادامه با اشاره به اهمیت موضوع استارلینک گفت: مسئله فقط از کار انداختن این پایانه‌ها نیست، بلکه باید درباره ماهیت فعالیت این شرکت نیز پرسش کرد. اگر مشخص شود که این شرکت فعالیتی نظامی دارد، باید به این سؤال پاسخ داده شود که هدف آن از این اقدامات چیست.
سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، با اشاره به روند توسعه شبکه ملی اطلاعات گفت: پیشرفت این شبکه طی دو تا سه سال، از حدود ۲۰ درصد به نزدیک ۶۰ درصد رسید، اما در ادامه، متناسب با تغییر دولت‌ها و فرایند استقرار مجموعه‌های جدید، وقفه‌ای در روند پیشرفت ایجاد شد.
آقامیری در نشست خبری امروز، در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات و ضعف برخی خدمات داخلی از جمله موتور‌های جست‌و‌جو، اظهار کرد: تقسیم کار دستگاه‌های مختلف برای توسعه شبکه ملی اطلاعات در سال ۱۳۹۹ انجام شد و وظایف هر مجموعه برای پیشبرد این طرح مشخص شده است.
وی افزود: امروز با وجود اینکه بحث شبکه ملی اطلاعات از ۱۲ تا ۱۳ سال پیش مطرح بوده، کشور‌های مختلف نیز به‌دنبال ایجاد زیرساخت‌های مشابه هستند. برای نمونه، اتحادیه اروپا سندی با عنوان «یورو استک» را دنبال می‌کند که از نظر رویکرد، شباهت‌هایی با شبکه ملی اطلاعات دارد. این موضوع نشان می‌دهد که ضرورت توسعه چنین زیرساخت‌هایی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به ارزیابی وضعیت شبکه ملی اطلاعات ادامه داد: در اسفند سال گذشته، ارزیابی‌ای از وضعیت این شبکه انجام شد که نتایج آن برای مقامات مسئول ارسال شده است. بر اساس این ارزیابی، میزان پیشرفت نسبت به گزارش قبلی اندکی کاهش داشته است. گزارش ارزیابی اسفند امسال نیز در حال آماده‌سازی است و امیدواریم طی یک ماه آینده نهایی شود.
آقامیری با اشاره به شرایط خاص کشور در سال گذشته گفت: سال گذشته با دو جنگ و کودتا همراه بود و همین شرایط، پیشبرد فرایند‌ها را دشوار کرد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ضعف موتور‌های جست‌وجوی داخلی و ناکارآمدی برخی خدمات در زمان اختلال اینترنت بین‌الملل، تصریح کرد: در شبکه ملی اطلاعات همچنان نواقصی وجود دارد که باید برطرف شود. موتور‌های جست‌و‌جو یکی از این موارد هستند. همچنین توسعه زیرساخت‌های رایانش ابری دولت و سایر بخش‌های مرتبط با این شبکه در دستور کار قرار دارد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تأکید کرد: باور ما این است که با فراهم‌شدن زیرساختی مناسب و باکیفیت، مردم می‌توانند از خدمات داخلی و خارجی با کیفیت بهتری استفاده کنند.
وی با اشاره به شاخص‌های کیفیت شبکه ملی اطلاعات توضیح داد: در این شبکه، شاخص‌هایی مانند سرعت دسترسی مردم، تأخیر ارتباطی یا پینگ، جیتر و زمان رفت‌وبرگشت بسته‌های اطلاعاتی (RTT) در ارتباطات داخلی و خارجی در نظر گرفته شده است. این شاخص‌ها قابل ارزیابی هستند و باید زیرساخت لازم برای تأمین کیفیت مطلوب بر اساس آنها فراهم شود.
آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از کسب‌وکار‌های اینترنتی در شرایط بحرانی و احتمال بروز دوباره اختلال در ارتباطات گفت: در شرایط بحرانی، نهاد‌های مختلف بر اساس ملاحظات امنیت ملی تصمیم‌گیری می‌کنند و تصمیمات اتخاذشده در این زمینه باید اجرا شود؛ زیرا موضوع امنیت ملی نیازمند برخورد جدی است.
وی افزود: با این حال، برای کاهش آسیب به فعالیت‌های ضروری در شرایط خاص، سازوکار‌های مختلفی از سوی نهاد‌های مسئول مورد بررسی قرار گرفته است. این سازوکار‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که فعالیت‌های حیاتی کشور، از جمله فعالیت‌های تجاری ضروری و علمی، با کمترین آسیب مواجه شوند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به ضرورت تداوم فعالیت‌های حیاتی در شرایط بحران اظهار کرد: برای فعالیت‌هایی که تداوم آنها ضروری است، از جمله تأمین و واردات کالا‌های اساسی و فعالیت خبرنگاران و رسانه‌ها، باید تدابیر مشخصی اندیشیده شود.
آقامیری خاطرنشان کرد: پیشنهاد‌های مختلفی در این زمینه مطرح شده و نهاد‌های مسئول در حال جمع‌بندی این پیشنهاد‌ها هستند تا سازوکار‌های لازم برای کاهش آسیب به فعالیت‌های حیاتی و ضروری کشور فراهم شود.
آقامیری: مهم‌ترین درس جنگ ضرورت تقویت زیست‌بوم داخلی است
آقامیری، در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری فرانسه درباره درس‌آموخته‌های ایران از دوره قطع اینترنت بین‌الملل و راهکار‌های جلوگیری از تکرار آسیب‌های ناشی از آن، گفت: مهم‌ترین درس این دوره آن است که باید زیست‌بوم دیجیتال داخلی خود را تقویت کنیم تا خدمات مورد نیاز مردم حتی در شرایط قطع ارتباطات بین‌المللی نیز تداوم داشته باشد.
وی با اشاره به شرایط ایران در دوره جنگ و حوادث دی‌ماه اظهار کرد: تفاوت مهم ایران با برخی کشور‌ها این است که ما شبکه ملی اطلاعات و زیست‌بوم داخلی داریم. به همین دلیل، با وجود قطع اینترنت بین‌الملل، خدمات داخلی از جمله خدمات آموزشی مدارس در بستر شاد و فعالیت شبکه‌های اجتماعی داخلی به کار خود ادامه می‌دهند و مردم می‌توانند از خدمات آموزشی، ارتباطی و کسب‌وکار‌های داخلی استفاده کنند.
آقامیری افزود: البته بخشی از فعالیت‌هایی که به اینترنت بین‌الملل وابسته‌اند، با چالش مواجه می‌شوند که برای مدیریت این شرایط نیز سازوکار‌هایی در نظر گرفته شده است؛ اما نکته اساسی این است که وجود زیست‌بوم داخلی امکان تداوم بخش مهمی از خدمات مورد نیاز مردم را فراهم می‌کند.
دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به وابستگی برخی کشور‌ها به زیرساخت‌ها و سکو‌های خارجی گفت: اگر زیست‌بوم دیجیتال یک کشور تحت تأثیر و مدیریت قدرت‌های خارجی باشد، آن کشور در شرایط بحرانی برای حفظ استقلال و تداوم خدمات خود با محدودیت مواجه خواهد شد.
وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده در نشست‌های بین‌المللی درباره حکمرانی فضای مجازی اظهار کرد: ایران همواره بر ضرورت رعایت حاکمیت کشور‌ها در فضای مجازی تأکید کرده است. در برخی نشست‌ها نیز نمایندگان کشور‌های اروپایی درباره ضرورت برخورداری از زیست‌بوم مستقل دیجیتال و پرهیز از وابستگی به زیرساخت‌های آمریکایی و چینی اظهارنظر کرده‌اند.
آقامیری با اشاره به مواضعی که به امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، درباره ضرورت ایجاد زیست‌بوم دیجیتال اروپایی نسبت داده می‌شود، گفت: پرسش این است که کشور‌هایی که از استقلال دیجیتال سخن می‌گویند، تا چه اندازه زیرساخت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سامانه‌های پرداخت مستقل در اختیار دارند تا در صورت قطع دسترسی به خدمات خارجی، بتوانند فعالیت‌های خود را ادامه دهند.
وی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین درس‌آموخته‌های جنگ این است که هر اندازه بتوانیم وابستگی خود را به سخت‌افزار‌ها و نرم‌افزار‌های کشور‌های متخاصم کاهش دهیم، در شرایط بحرانی امکان مدیریت خدمات و تداوم فعالیت‌ها بیشتر خواهد شد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: باید تلاش کنیم خدمات مورد نیاز مردم را بر اساس چارچوب‌های حکمرانی کشور و با بهترین کیفیت در اختیار آنها قرار دهیم. برخورداری از زیست‌بوم داخلی به این معناست که در شرایط بحرانی نیز بتوانیم بخش مهمی از زندگی روزمره مردم، آموزش، ارتباطات و فعالیت‌های اقتصادی را حفظ کنیم.
آقامیری در پایان گفت: ایران در طول تاریخ نشان داده است که مسیر مستقل خود را دنبال می‌کند و وابسته هیچ قدرتی نمی‌شود. ایران نه در فضای فیزیکی و نه در فضای مجازی، مستعمره هیچتی نخواهد شد و مسیر خود را با استواری ادامه خواهد داد.