در حالی که اعتراضات گسترده‌ای شهرهای سراسر فرانسه را درنوردید و در بسیاری از مکان‌ها به شورش تبدیل شد، سیاستمدار راست افراطی مارین لو پن تلاش کرده است تا از این بحران قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری در آوریل ۲۰۲۷ بهره‌برداری کند.
روز یکشنبه، رهبر حزب تجمع ملی (RN) در یک بیانیه ویدئویی، نحوه مدیریت بحران توسط رئیس‌جمهور امانوئل مکرون را محکوم کرد و گفت که رهبر میانه‌رو کنونی دیگر هیچ «اعتباری یا اقتداری» ندارد و مردم این کشور بین «فشار» ریاستی او از یک سو و «فعالان شورشی» چپ از سوی دیگر گرفتار شده‌اند.
اعتراضات مدارس در فرانسه در ۲۱ سپتامبر در یک منطقه فقیرنشین پاریس آغاز شد و دانش‌آموزان به زیرساخت‌های فرسوده، کمبود معلمان و برنامه درسی فشرده اعتراض کردند. این اعتراضات به سرعت در سراسر کشور گسترش یافت و با اعتصاب سراسری بخش عمومی علیه برنامه‌های دولت برای کاهش هزینه‌های عمومی همزمان شد.
لو پن چپ سیاسی و «دهه‌ها مهاجرت» به فرانسه را مقصر غارت و تخریب ناشی از اعتراضات دانست و حزب خود را قادر به برقراری نظم معرفی کرد - بدون ارائه هیچ گونه شواهد محکمی برای تایید ادعاهایش مبنی بر اینکه آشوب توسط مهاجران رهبری شده است.
این سیاستمدار در حال حاضر در نظرسنجی‌های اخیر پیشتاز است و برخی می‌گویند که احتمالاً رهبر بعدی خواهد بود. در اینجا آنچه که ما می‌دانیم آمده است:
چه اتفاقی در آخر هفته رخ داد؟
صحنه‌هایی از خودروهای آتش‌گرفته، مغازه‌های خرابکاری‌شده و غارت‌شده و ساختمان‌های عمومی تخریب‌شده از سراسر فرانسه منتشر شد.
طبق اعلام وزارت کشور، ۵۵۰ هزار نفر در روز شنبه تظاهرات کردند، اگرچه برگزارکنندگان اعتراضات این رقم را ۸۰۰ هزار نفر اعلام کردند. معترضان شامل دانشجویان، گروه‌های اتحادیه‌ها و حامیان جنبش «جلیقه‌زردها» بودند که در سال ۲۰۱۸ در ابتدای دوره ریاست‌جمهوری مکرون علیه تورم اعتراض کردند.
اگرچه بیشتر تظاهرات‌کنندگان به صلح‌آمیزی اعتراض کردند، اما گروه‌های نقاب‌دار به ساختمان‌های شهرداری در چند شهر حمله کردند، از جمله شهرداری قرن نوزدهمی شهر لیمژ که به شدت آسیب دید.
در لیون، یک دفتر گردشگری به آتش کشیده شد.
در مارسی، افراد نقاب‌دار به یک پاسگاه پلیس حمله کردند. این شهر از آن زمان تظاهرات را ممنوع کرده است.
غارتگران همچنین به صدها مغازه در چندین مکان حمله کردند.
در پاریس، ویترین مغازه‌ها شکسته و شیشه شکسته در میدان جمهوری پراکنده شد. مجسمه ماریان، نماد مهم فرانسه، به طور جزئی تخریب شد. پلیس پاریس اعلام کرد یک نفر بر اثر حمله قلبی جان خود را از دست داد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
معترضان و گروه‌های حقوقی پلیس را به استفاده نامتناسب از زور در طول اعتراضات متهم کرده‌اند. مقامات اعلام کردند که ۲۴۰۰ نفر تا روز یکشنبه دستگیر شده‌اند. چندین افسر پلیس مجروح شدند.
مکرون در یک سخنرانی ملی، آشوب‌گران را محکوم کرد و گروه‌های دورافراط‌راست را به حمله به پلیس و ساختمان‌های عمومی متهم کرد. سباستین لکورنو، نخست‌وزیر، روز دوشنبه اعلام کرد که محدودیت‌های رفت‌وآمد جزئی در برخی مناطق اعمال خواهد شد.
چگونه جناح راست افراطی می‌تواند سود ببرد؟
پیتر مک‌فی، استاد بازنشسته دانشگاه مونترال، اعتراضات را به عنوان یک «هدیه کریسمسی» برای حزب تجمع ملی لو پن قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری توصیف کرد.
لو پن در یک بیانیه ویدئویی گفت که معترضان «نگرانی‌های اجتماعی مشروعی» دارند، اما دولت مکرون «خسته، سردرگم و ظاهراً ناتوان» در رسیدگی به آنها است.
او برنامه‌های بودجه‌ای بحث‌برانگیز دولت را مورد انتقاد قرار داد و قول داد که فرانسوی‌ها را از «سیاست‌های سمی مکرونی» رها کند، در حالی که به این نکته اشاره نکرد که حزب او نیز پیشنهاد کاهش هزینه‌های عمومی را برای کاهش بدهی عمومی رو به افزایش ارائه داده است.
این سیاستمدار که در نظرسنجی‌ها از سایر نامزدها پیشتاز است، با انتشار روایت‌های راست‌گرایانه در اینترنت که مهاجران، نه مردم فرانسه، باعث ایجاد اعتراضات می‌شوند، به این موضوع دامن زد، حتی در حالی که نارضایتی‌ها با جنبش‌های طرفدار فلسطین، زیست‌محیطی، فمینیستی و پسااستعماری همراه شده است.
مک‌فی این اقدام لو پن را «به طرز نگران‌کننده‌ای عمیق» توصیف کرد.
«درک این موضوع برای لو پن آسان است که ارتباط بین حملات خشونت‌آمیز به ساختمان‌ها و مغازه‌ها با مهاجران آفریقایی به دلیل پرچم‌های فلسطینی و الجزایری وجود دارد. مردم در بسیاری از نقاط جهان به پاسخ‌های ساده‌لوحانه، اغلب نژادپرستانه، به مشکلات اقتصادی و اجتماعی جذب می‌شوند.»
تحلیل‌گران اضافه می‌کنند که ژان‌لوک ملنchon، رهبر جناح چپ حزب فرانسه سرکش (LFI) که به اعتراضات پیوسته است، ممکن است در صورت افزایش خشم نسبت به تخریب‌ها با واکنش منفی مواجه شود و این امر پلتفرم قوی‌تری را در اختیار لو پن قرار دهد.
چگونه جناح راست افراطی پس از اعتراضات قبلی به دستاوردهایی رسید؟
احزاب راست‌گرا و میانه‌رو به طور تاریخی پس از اعتراضات گسترده و بی‌نظمی‌ها به دستاوردهایی رسیده‌اند، زیرا مردم که از هرج و مرج می‌ترسند، به آنها رای می‌دهند.
در ماه مه ۱۹۶۸، اعتراضات مشابهی توسط دانشجویان رخ داد پس از اینکه میلیون‌ها دانشجو و کارگر اعتصاب‌کننده علیه شرایط نامناسب تحصیل، نابرابری‌های اقتصادی رو به افزایش و دستمزدهای راکد تظاهرات کردند.
احزاب کمونیستی و سوسیالیستی چپ‌گرا به اعتراضات پیوستند و خواستار انقلاب شدند. دولت محافظه‌کار شارل دوگل در ابتدا برای کنترل تظاهرات تلاش کرد و حتی برای چند روز به پایگاه فرانسه در آلمان غربی فرار کرد، زیرا خشونت تشدید شد و کشور به حالت سکون درآمد.
با این حال، اعتراضات به زودی پس از توقف خدمات عمومی، از بین رفتند. دوگل پارلمان را منحل کرد و خواستار انتخابات فوری در ژوئن ۱۹۶۸ شد و چپ را به دلیل خشونت متهم کرد و قول داد که نظم را برقرار کند. حزب محافظه‌کار او در یک پیروزی خیره‌کننده به پیروزی رسید، در حالی که احزاب چپ بیش از نیمی از کرسی‌های خود را از دست دادند.
دوباره، در جریان تظاهرات «جلیقه‌زردها» در سال ۲۰۱۸، معترضان طبقه کارگر که علیه تصمیم دولت مکرون برای افزایش مالیات اعتراض می‌کردند، حمایت حزب لو پن را به دست آوردند، اگرچه جناح چپ نیز سعی کرد با این جنبش ارتباط برقرار کند.
بسیاری از حامیان این جنبش در انتخابات قانون‌گذاری سال ۲۰۲۲ به حزب لو پن رای دادند تا دولت مکرون را مجازات کنند، اقدامی که هنوز هم پارلمان عمیقاً چنددسته‌ای را شکل می‌دهد.