فناوری‌های جدید مانند صدا، حرکت، عینک هوشمند و رابط‌های عصبی، جایگاه انحصاری صفحه‌نمایش را در تعامل با کامپیوتر به چالش می‌کشند. پیشرفت هوش مصنوعی و افزایش نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی، آینده‌ای متفاوت را نوید می‌دهد.
سال‌های طولانی، استفاده از فناوری با لمس صفحه یا کار با ماوس و صفحه‌کلید گره خورده بود. اکنون ظهور دستگاه‌هایی که صدا، حرکت، نگاه و شرایط پیرامون کاربر را درک می‌کنند، این الگو را تغییر داده است. با پیشرفت هوش مصنوعی و گسترش دستگاه‌های پوشیدنی، صنعت فناوری به مرحله‌ای نزدیک می‌شود که در آن صفحه‌نمایش دیگر ابزار اصلی تعامل نیست و تنها یکی از راه‌های ارتباط با دستگاه‌ها به شمار می‌رود.
فرمان‌های طبیعی
گذار از صفحه‌کلید به صفحه لمسی، تغییری بزرگ در شیوه استفاده از دستگاه‌ها بود. مرحله بعد بر این محور شکل می‌گیرد که فناوری انسان را بهتر بفهمد، نه اینکه کاربر مجبور شود دستورهای مشخصی را یاد بگیرد.
فرمان‌های صوتی امروز فراگیرتر شده‌اند و فناوری‌های تشخیص اشاره، ردیابی حرکت و ردیابی چشم نیز پیشرفت کرده‌اند. هوش مصنوعی مولد هم به دستگاه‌ها کمک کرده زبان طبیعی را بهتر درک کنند و کاربران بتوانند به شیوه‌ای ساده‌تر و روزمره‌تر با آنها گفت‌وگو کنند.
در چنین شرایطی، تلفن یا رایانه برای انجام یک کار لازم نیست منتظر بماند تا کاربر روی نمادی خاص بزند. دستگاه می‌تواند درخواست را بفهمد و آن را از طریق مجموعه‌ای از برنامه‌ها و خدمات اجرا کند.
دستگاه‌های پوشیدنی
ساعت‌های هوشمند، هدفون‌های داخل گوش و عینک‌های هوشمند در این تحول نقش مهمی دارند، چون فناوری را به بدن کاربر نزدیک‌تر می‌کنند. به‌جای درآوردن گوشی از جیب، عینک می‌تواند اطلاعات را مقابل چشم کاربر نشان دهد، یا گوشی می‌تواند دستورهای صوتی را دریافت کند و پاسخ بدهد.
حسگرهای این دستگاه‌ها همچنین اطلاعاتی درباره حرکت، موقعیت مکانی و محیط پیرامون جمع‌آوری می‌کنند و به سامانه‌های هوشمند زمینه بیشتری برای درک خواسته کاربر می‌دهند. در آینده، این دستگاه‌ها بیش از پیش به هوش مصنوعی تکیه خواهند کرد تا به‌عنوان دستیار شخصی وظایف را انجام دهند و فقط به نمایش اطلاعات اکتفا نکنند.
کنترل با حرکت و سیگنال‌های مغزی
آینده تعامل به صدا محدود نیست. دوربین‌ها و حسگرها می‌توانند حرکات دست، بدن و چشم را تشخیص دهند و آنها را به فرمان تبدیل کنند. این روش به‌ویژه در خودروها، خانه‌های هوشمند و واقعیت افزوده کاربرد دارد، آن هم در موقعیت‌هایی که لمس صفحه‌نمایش عملی نیست.
شرکت‌های فناوری همچنین روی رابط‌های عصبی کار می‌کنند؛ فناوری‌ای که سیگنال‌های مرتبط با فعالیت مغز را ثبت می‌کند و امکان کنترل برخی دستگاه‌ها را بدون نیاز به حرکت یا صدا فراهم می‌آورد. نمونه‌های آن را امروز می‌توان در پروژه‌های شرکت‌هایی مانند نورالینک (Neuralink) و در دستبندهای کنترلی مبتنی بر سیگنال‌های عضلانی مشاهده کرد که برخی غول‌های فناوری روی آنها کار می‌کنند.
بزرگ‌ترین چالش: حریم خصوصی
هرچه دستگاه‌ها در شناخت انسان‌ها ماهرتر می‌شوند، حجم بیشتری از داده‌های کاربران را هم جمع‌آوری می‌کنند. دوربینی که حرکات را تشخیص می‌دهد می‌تواند محیط را زیر نظر بگیرد، میکروفونی که به فرمان‌ها گوش می‌دهد همیشه در حال شنیدن است و حسگرها اطلاعات حرکت و مکان را ثبت می‌کنند.
به همین دلیل، موفقیت دوران پس از صفحه‌نمایش تنها به پیشرفت فناوری وابسته نیست؛ توانایی شرکت‌ها در ایجاد توازن میان سهولت استفاده، حریم خصوصی و امنیت نیز نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.
آیا صفحه‌نمایش کاملاً از میان می‌رود؟
با وجود همه این پیشرفت‌ها، بعید است صفحه‌نمایش‌ها به این زودی‌ها کنار بروند. این ابزارها همچنان برای خواندن، کار کردن، تماشای محتوا و فعالیت‌هایی که دقت بصری می‌خواهند مناسب‌اند.
با این حال، جایگاه آنها در اکوسیستم فناوری تغییر خواهد کرد. صفحه‌نمایش ممکن است از تنها نقطه تعامل به بخشی از سامانه‌ای گسترده‌تر تبدیل شود که صدا، بینایی، حرکت، سیگنال‌های عصبی و هوش مصنوعی را کنار هم می‌آورد.
بنابراین آینده فناوری شاید در ساخت صفحه‌نمایشی بهتر خلاصه نشود، بلکه در رسیدن به مرحله‌ای باشد که کاربر اصلاً لازم نباشد به نحوه استفاده از دستگاه فکر کند.