کشف آستانه مشترک فوران فواره‌های سیاه‌چاله‌ها

ستاره‌شناسان با بررسی رویدادهای نادر نابودی ستاره‌ها دریافته‌اند سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم، هنگام کاهش نرخ جذب ماده به حدود ۲ درصد حد ادینگتون، می‌توانند فواره‌های قدرتمندی به فضا پرتاب کنند. گفتنی است این آستانه پیش‌تر در سیاه‌چاله‌های کوچک‌تر که جرمی حدود ۱۰ برابر خورشید دارند نیز مشاهده شده بود. این پژوهش به سرپرستی آدل گودوین از دانشگاه کرتین استرالیا انجام شده و نتایج آن در نشریهٔ «اخترشناسی طبیعت» انتشار یافته است. بر این اساس، ممکن است سازوکار تولید فواره‌ها در سیاه‌چاله‌هایی با جرم‌های بسیار متفاوت، از قوانین فیزیکی مشترکی پیروی کند. ردیابی نابودی ستاره‌ها پژوهشگران ۲۰ رویداد گسیختگی کشندی را بررسی کردند؛ پدیده‌ای که طی آن گرانش سیاه‌چاله ستاره‌ای نزدیک را متلاشی می‌کند. سپس با تحلیل داده‌های چند طول موج، ۱۰ رویداد را برگزیدند که امکان برآورد دقیق نرخ جذب ماده و زمان ظهور گسیل رادیویی در آن‌ها وجود داشت. یافته‌ها دو مرحلهٔ تولید فواره را نشان می‌دهد: مرحله‌ای در آغاز جذب شدید ماده و مرحله‌ای دیگر که ممکن است صدها تا هزاران روز پس از نابودی ستاره رخ دهد. در مرحلهٔ دوم، نرخ تغذیه به حدود ۲ درصد حد ادینگتون می‌رسد؛ حدی که تعادل فشار تابش و گرانش را توصیف می‌کند. پیش‌بینی فوران‌های کیهانی گفتنی است این کشف می‌تواند زمان مناسب رصد فواره‌های رادیویی را مشخص‌تر کند و بهره‌وری تلسکوپ‌ها را افزایش دهد. به گفتهٔ گودوین، دانستن زمان احتمالی فوران به ستاره‌شناسان کمک می‌کند مشاهدات هدفمندتری انجام دهند. به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، این دستاورد برای رصدخانهٔ آرایهٔ کیلومترمربعی نیز اهمیت دارد؛ طرحی بین‌المللی که بخشی از آن در استرالیای غربی ساخته می‌شود. با افزایش کشف رویدادهای نابودی ستاره‌ها، نرخ جذب ماده می‌تواند به شاخصی ارزشمند برای پیش‌بینی فوران فواره‌ها تبدیل شود و شناخت ما را از رفتار سیاه‌چاله‌ها گسترش دهد.