مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، اخیراً مانیفستی با عنوان «آینده متعلق به همه است: مسیری به سوی آینده مثبت هوش مصنوعی» منتشر کرده که شامل ۶۴۳۴ کلمه است. این متن طولانی که در وبسایت متا قرار گرفته، به بررسی نقش فناوریهای «فوقهوشمند» (Superintelligent) در آینده بشر میپردازد.
زاکربرگ در بخشی از این متن میپرسد: «پرسشهای تعیینکننده عصر ما این است که چه کسی به هوش فوقهوشمند دسترسی خواهد داشت و ما آن را به چه سمتی هدایت خواهیم کرد؟ آیا این فناوری متمرکز و محدود به چند نهاد خاص خواهد بود یا ابزاری برای توانمندسازی همگان؟» او در پاسخ، فلسفهای مبتنی بر توانمندسازی فردی، نوآوری و موازنه قدرت را به عنوان پایه امنیت این فناوری پیشنهاد میدهد.
مدیرعامل متا با اشاره به تاریخچه اختراعات بزرگ، معتقد است که ایدههای نوآورانه معمولاً از نهادهای مستقر برنمیآیند، بلکه توسط افراد خلاق در گاراژها یا کارگاههای کوچک شکل میگیرند. او ادعا میکند که با توزیع گسترده هوش مصنوعی، هر فرد قادر خواهد بود آینده خود را شکل دهد.
پنج پیشبینی زاکربرگ برای آینده
زاکربرگ پنج حوزه کلیدی را برای تأثیر هوش مصنوعی فوقهوشمند ترسیم کرده است:
- ابزارهای خلاقانه: او معتقد است بهزودی همه به «ابر قدرتهای اختراع» دسترسی خواهند داشت و حتی کودکان قادر به کدنویسی و طراحی رباتها خواهند بود.
- ایجاد کسبوکار: زاکربرگ پیشبینی میکند که این فناوری نه تنها باعث رشد اقتصادی میشود، بلکه در طولانیمدت به جای کاهش، منجر به افزایش اشتغال خواهد شد.
- آموزش شخصیسازی شده: او مدعی است هر فرد یک مربی و معلم خصوصی با دانش دکترا در تمام زمینهها خواهد داشت.
- پیشرفتهای علمی: هوش مصنوعی به تحقیقات پزشکی کمک کرده و درمانهای شخصیسازی شده را تسریع میکند.
- دسترسی همگانی: این ابزارها به صورت رایگان یا با قیمتهای بسیار مقرونبهصرفه در اختیار میلیاردها نفر قرار خواهند گرفت.
با این حال، این دیدگاههای خوشبینانه با انتقاداتی همراه است. منتقدان اشاره میکنند که شرکتهایی مانند متا در گذشته با چالشهای جدی در زمینه حریم خصوصی دادهها مواجه بودهاند و اعتماد به آنها برای مدیریت دادههای پزشکی یا آموزشی، پرسشبرانگیز است.
نگرانیها درباره بازار کار و امنیت
در حالی که زاکربرگ ادعا میکند هوش مصنوعی باعث بیکاری گسترده نخواهد شد، این دیدگاه با پیشبینیهای نهادهای بینالمللی مانند صندوق بینالمللی پول و روند تعدیل نیرو در شرکتهای بزرگ فناوری مانند آمازون در تضاد است. زاکربرگ معتقد است که توانمندیهای فردی همگام با اتوماسیون رشد خواهد کرد و فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میشود.
زاکربرگ همچنین پیشنهاد میدهد که برای جلوگیری از انحصار، آزمایشگاههای پیشرو هوش مصنوعی باید «نقاط بازرسی آموزشی» مدلهای خود را در اختیار دولتها قرار دهند تا امنیت ملی حفظ شود. او تأکید میکند که برای حفظ برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی، باید زیرساختهایی مانند مراکز داده و انرژی با سرعت بیشتری ساخته شوند.
در نهایت، اگرچه زاکربرگ تلاش کرده تصویری دموکراتیک و امیدبخش از آینده هوش مصنوعی ارائه دهد، اما بسیاری از تحلیلگران این مانیفست را مجموعهای از کلیات خوشبینانه و نتیجهگیریهای تردیدآمیز میدانند که در تلاش است تا نگرانیهای عمومی درباره قدرت شرکتهای بزرگ فناوری را کاهش دهد.