آیا هر بار که از کنار یک نیروگاه هستهای عبور میکنید، این سؤال به ذهنتان خطور میکند که نکند روزی مثل یک بمب اتمی منفجر شود؟
به گزارش گجت نیوز، پاسخ علم به این نگرانی قدیمی، قاطعانه «نه» است. یک راکتور هستهای تحت هیچ شرایطی نمیتواند انفجار راکتور هستهای مثل بمب اتم را تجربه کند.
دلیل این امر در تفاوت راکتور و بمب هستهای نهفته است؛ جایی که اولی آزادسازی کنترلشده انرژی برای تولید برق است و دومی انفجاری عظیم از انرژی رها و کنترلنشده. هر دو بر پایه شکافت هستهای کار میکنند، اما طراحی، پیکربندی و نوع سوخت آنها کاملاً متفاوت است.
شکافت کنترلشده در برابر واکنش زنجیرهای فرار
در یک نیروگاه، میلههای سوخت در آب غوطهورند و میلههای کنترلی با جذب نوترونها، آهنگ شکافت زنجیرهای کنترلشده را تنظیم میکنند.
هدف، گرم کردن آب و تبدیل آن به بخار برای چرخاندن توربین است. اما در یکبمب اتم، هدف رسیدن به جرم بحرانی در کسری از ثانیه است.
بمبهای مدرن با استفاده از مواد منفجره معمولی، سوخت (پلوتونیوم-۲۳۹ یا اورانیوم-۲۳۵) را به شدت فشرده میکنند تا چگالی آن به حدی برسد که یک واکنش زنجیرهای فرار و انفجاری آغاز شود.
غنای سوخت راکتورها معمولاً ۳ تا ۵ درصد است، در حالی که سوخت بمب باید بیش از ۹۰ درصد غنیسازی شده باشد. این اختلاف فاحش به تنهایی انفجار راکتور هستهای مثل بمب اتم را از نظر فیزیکی غیرممکن میسازد.
فاجعهای که انفجار نبود
حتی فاجعهچرنوبیلکه بدترین کابوس تاریخ هستهای لقب گرفته، یک انفجار هستهای نبود. آنچه در چرنوبیل رخ داد، انفجار بخار ناشی از افزایش لحظهای و فوقالعاده شدید دما و فشار بود که ساختمان راکتور را ویران کرد و مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده ساخت؛ اثری که از بسیاری جهات میتواند از یک انفجار هوایی بمب اتمی نیز مخربتر باشد، چرا که منطقه وسیعی را برای دههها غیرقابل سکونت میکند.
بنابراین، در حالی که تفاوت راکتور و بمب هستهای از نظر فنی مانع انفجار اتمی میشود، اما نیروگاهها همچنان خطرات بالقوه خود را دارند. با این حال، جای نگرانی نیست: راکتور شما را با یک انفجار هستهای غافلگیر نخواهد کرد.