راز آب‌وهوای جرمی سیاره‌مانند کشف شد

پژوهشگران کالج ترینیتی دوبلین با بررسی داده‌های تلسکوپ فضایی جیمز وب دریافته‌اند که آب‌وهوای کوتولهٔ قهوه‌ای سیمپ ۰۱۳۶ (SIMP 0136) در فاصلهٔ حدود ۲۰ سال نوری از زمین، برخلاف ظاهر پیچیده‌اش از چند الگوی اصلی پیروی می‌کند. سه الگوی جوّی تکرارشونده سیمپ ۰۱۳۶ جرمی بزرگ‌تر و داغ‌تر از غول‌های گازی است، اما جرم کافی برای آغاز همجوشی هیدروژن و تبدیل‌شدن به ستاره را ندارد. جوّ این جرم آسمانی میزبان ابرهایی عظیم و متغیر است که با چرخش آن، بخش‌های مختلف‌شان در معرض دید زمین قرار می‌گیرند. بر این اساس، پژوهشگران با روش آماری تحلیل مؤلفه‌های اصلی، تغییرات پیچیدهٔ روشنایی را بررسی کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد تغییرات دما و ساختار عمودی ابرها دو عامل غالب هستند و سه وضعیت جوی تکرارشونده ایجاد می‌کنند. این الگوها طی بیش از دوازده بار چرخش نیز پایدار مانده‌اند. روشی تازه برای شناخت جوّ اجرام دوردست گفته می‌شود این روش، برخلاف شیوه‌های مبتنی بر مدل‌سازی پیچیده، ابتدا مهم‌ترین الگوهای موجود در داده‌ها را شناسایی می‌کند. یوهانا ووس، دانشیار فیزیک کالج ترینیتی، می‌گوید این رویکرد می‌تواند تحلیل رصدهای آیندهٔ جیمز وب را سریع‌تر و کارآمدتر کند. به گزارش ایتنا و به نقل از SciTechDaily، کوتوله‌های قهوه‌ای به دلیل امکان بررسی بهتر فرایندهایی مانند تشکیل ابر، گردش جوّ و انتقال گرما، آزمایشگاهی ارزشمند برای شناخت جوّ سیاره‌های فراخورشیدی محسوب می‌شوند. نکتهٔ جالب اینکه نور ثبت‌شده از سیمپ ۰۱۳۶ در سال ۲۰۲۳، حدود دو دهه در فضا سفر کرده بود. این نور با سرعت تقریبی ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه به زمین رسید. پژوهشگران امیدوارند با گسترش این روش به اجرام دیگر، شناخت دقیق‌تری از آب‌وهوا، ترکیب شیمیایی و شرایط فیزیکی جهان‌های دوردست به دست آورند.