در شرایطی که حق دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی یکی از بنیادیترین حقوق بشر است، وضعیت فعلی در نوار غزه نشان میدهد که این حق برای میلیونها انسان به یک «امتیاز» تبدیل شده است. تخریب گسترده زیرساختهای پزشکی و بهداشتی در اثر درگیریهای مستمر، منجر به فروپاشی سیستمی شده است که دیگر توان پاسخگویی به نیازهای اولیه مردم را ندارد.
بحران در اردوگاههای آوارگان
یکی از تکاندهندهترین جنبههای این بحران، وضعیت افرادی است که در اردوگاههای آوارگان زندگی میکنند. این افراد که پیش از این نیز در شرایط سختی بودند، اکنون آسیبپذیرترین گروه جامعه غزه محسوب میشوند. سیستم بهداشتی ویران شده به دلیل نبود تجهیزات، دارو و نیروی انسانی متخصص، عملاً قادر به دسترسی به این مناطق و ارائه خدمات به ساکنان آنها نیست.
پیامدهای فروپاشی سیستم سلامت
فقدان دسترسی به مراقبتهای بهداشتی تنها به معنای نبود پزشک نیست، بلکه شامل موارد زیر است:
- عدم دسترسی به داروهای حیاتی: بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت و فشار خون، بدون دسترسی به داروهای ضروری با خطر مرگ یا عجز دائمی روبرو هستند.
- بحران بهداشت محیطی: تخریب سیستمهای فاضلاب و نبود آب پاک در اردوگاهها، منجر به گسترش بیماریهای عفونی و اپیدمیهایی شده است که در شرایط عادی به راحتی قابل کنترل بودند.
- فقدان مراقبتهای مادر و کودک: زنان باردار و نوزادان در محیطهایی بدون استریل بودن و تجهیزات لازم، با خطرات جانی شدیدی مواجهاند.
«حق بهداشت در غزه اکنون به یک امتیاز تبدیل شده است؛ امتیازی که تنها عده اندکی به دلیل موقعیت مکانی یا دسترسیهای خاص میتوانند به آن دست یابند، در حالی که اکثریت جامعه در برابر بیماریها و جراحات رها شدهاند.»
این وضعیت نشاندهنده یک تراژدی انسانی است که در آن مرز بین زندگی و مرگ، نه بر اساس نیاز پزشکی، بلکه بر اساس دسترسی به منابع محدود و باقیمانده تعیین میشود. جامعه جهانی با وجود گزارشهای متعدد، هنوز نتوانسته است راهکاری عملی برای بازسازی سریع زیرساختهای بهداشتی یا ایجاد گذرگاههای امن و پایدار برای ورود تجهیزات پزشکی فراهم کند.
در نهایت، تبدیل شدن حق سلامت به یک امتیاز، نه تنها یک بحران پزشکی، بلکه یک شکست اخلاقی در سطح بینالمللی است که هزینههای آن را آسیبپذیرترین انسانهای غزه با جان خود پرداخت میکنند.