دکتر لیلا افشارهزارخانی به مناسبت هفته آگاهی از سکته مغزی (۸ تا ۱۴ آبان) با اشاره به اهمیت تشخیص به موقع علائم سکته مغزی و دریافت فوری درمان، اظهار کرد: بسیار ضروری است که افراد علائم سکته مغزی را بشناسند و به محض مشاهده این علائم، اقدامات لازم برای درمان را آغاز کنند.
وی احساس سنگینی و گِزگِز در یک طرف بدن (سمت راست یا چپ)، کاهش قدرت دست و پا، کج شدن دهن، دشواری تکلم، تاری دید، دوبینی و از دست رفتن تعادل را از مهمترین نشانه‌های سکته مغزی برشمرد.
این فلوشیپ سکته مغزی با تاکید بر درمان سریع سکته مغزی، ادامه داد: اگر چه درمان سکته مغزی یک زمان طلایی ۴.۵ ساعته دارد، اما هر چقدر به پایان همین ۴.۵ ساعت نزدیک شویم، اثرگذاری دارو‌ها کاهش می‌یابد و عوارض سکته بیشتر می‌شود.
افشارهزارخانی ساعت اول را مهترین زمان برای دریافت درمان و دارو در بیماران دچار سکته مغزی اعلام کرد و یادآور شد: هر یک دقیقه تاخیر در درمان و دریافت دارو در بیماران سکته مغزی، منجر به آسیب به دو میلیون سلول می‌شود، از همین رو حتی دقیقه‌ها نیز برای درمان سکته مغزی حیاتی است.
اقدامات خودسرانه برای بیماران سکته مغزی ممنوع
وی با بیان اینکه افراد به محض مشاهده علائم باید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند، ادامه داد: اورژانس می‌داند که بیمار سکته مغزی را باید به کدام مرکز درمانی منتقل کند، زیرا در برخی موارد مراجعه به مراکز درمانی که مربوط به سکته مغزی نیست، باعث از دست رفتن زمان زیادی برای درمان فرد بیمار خواهد شد.
این متخصص مغز و اعصاب به افراد توصیه کرد، از هر گونه اقدام خودسرانه برای افراد مبتلا به سکته مغزی خودداری کنند و گفت: اینکه گاهی برخی افراد نوک انگشتان بیمار سکته مغزی را برش می‌زنند یک کار بسیار نادرست است، زیرا این زخم و خونریزی باعث می‌شود هنگام مراجعه به بیمارستان نتوان دارو‌های اصلی برای بیمار سکته مغزی را استفاده کرد.
افشارهزارخانی عنوان کرد: در برخی موارد افراد برای فردی که سکته مغزی کرده قرص زیرزبانی استفاده می‌کنند، در حالیکه اگر فرد فشارش زیر ۲۲ باشد، نباید فشار او را در منزل پایین بیاوریم.
وی با بیان اینکه همه افراد باید بیمارستان‌ها و مراکز درمانی شهر و منطقه خود که بیماران سکته مغزی را درمان می‌کنند را بشناسند، افزود: در شهر کرمانشاه بیمارستان امام رضا (ع) جامع‌ترین درمان را ارائه می‌کند و در بیمارستان‌های فارابی، امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) نیز درمان دارویی اولیه سکته مغزی انجام می‌شود.
این فلوشیپ سکته مغزی از درمان نوینی که طی چند سال اخیر در کشور برای درمان سکته مغزی استفاده می‌شود و در کرمانشاه نیز از سال ۱۴۰۰ مورد استفاده قرار می‌گیرد یاد کرد و گفت: در این شیوه با استفاده از آنژیوگرافی، لخته خون با دستگاه مخصوص بیرون کشیده می‌شود. این روش درمانی باید بین چهار تا شش ساعت اولیه یا نهایتا تا ۲۴ ساعت انجام شود که این امر بسته به شرایط جسمی بیمار و وضعیت عروق او متفاوت است و در برخی از بیماران باید در همان ساعات اولیه انجام شود.
علائم گذرا یک زنگ خطر است
افشارهزار خانی با بیان اینکه در برخی موارد حمله مغزی علائمی گذرا دارد و عوارض آن از جمله بی حسی در یک طرف بدن در مدت کوتاهی مثلا یک ساعت از بین می‌رود، اظهار کرد: از بین رفتن علامت به معنای دور شدن خطر نیست، بلکه یک علامت هشدار دهنده است که باید جدی گرفته شود تا بتوان خطر حمله مغزی بعدی که شاید گسترده‌تر باشد را کاهش داد.
وی تاکید کرد: از همین رو توصیه می‌شود افرادی که علائم سکته مغزی دارند در بیمارستان بستری باشند تا علاوه بر اقدامات درمانی، علت وقوع سکته نیز مشخص شود و بتوان آن را برطرف کرد تا از سکته دوباره پیشگیری شود.
این متخصص مغز و اعصاب با بیان اینکه برای بیماران اکوقلب انجام می‌شود، ادامه داد: در برخی مواقع لخته خون در قلب ریسک سکته مغزی را افزایش می‌دهد و این لخته باید برطرف شود.
افشارهزار خانی از اینکه در برخی مواقع مشکل در عروق مغزی وجود دارد که باعث سکته مغزی می‌شود یاد کرد و افزود: ممکن است عروق مغزی فرد دچار گرفتگی یا تنگی باشد که برای این منظور باید دارو استفاده کرد یا فنر گذاشت.
کم تحرکی، مهمترین ریسک فاکتور سکته مغزی
افشارهزارخانی به ریسک فاکتور‌های بروز سکته مغزی نیز اشاره کرد و ادامه داد: فشارخون بالا، قند و چربی خون بالا، کم تحرکی، رژیم غذایی نامناسب، مصرف سیگار و دخانیات، آلودگی هوا و استرس از جمله مواردی است که ریسک بروز سکته مغزی را در افراد افزایش می‌دهد.
وی از فاکتور سن و سابقه خانوادگی نیز به عنوان ریسک فاکتور‌های غیرقابل پیشگیری سکته مغزی یاد و اظهار کرد: اگر فردی بدون داشتن فشار خون و قند خون بالا در سن زیر ۶۰ سالگی دچار سکته مغزی شد، یعنی زمینه ژنتیکی اثرگذار بوده و بستگان وی نیز باید مراقبت بیشتری داشته باشند.
این متخصص مغز و اعصاب درباره راهکار‌های پیشگیری از سکته مغزی عنوان کرد: کم تحرکی اصلی‌ترین ریسک فاکتور سکته مغزی است، لذا افراد توصیه می‌شود حدود ۲۰ دقیقه در روز فعالیت بدنی داشته باشند بگونه‌ای که از این میزان ۱۰ دقیقه ورزش با سرعت بالاتر باشد و ضربان قلب را افزایش دهد.
افشارهزارخانی گفت: البته ورزش خصوصا ورزش‌هایی که ضربان قلب را بالا می‌برد، باید در بیماران قلبی با ملاحظه انجام شود.
به گفته این متخصص مغز و اعصاب، در افرادی که مبتلا به درد کمر و زانو هستند و به این دلیل نمی‌توانند تحرک کافی داشته باشند، خطر سکته مغزی بیشتر می‌شود.
این فلوشیپ سکته مغزی اصلاح سبک زندگی، کنترل قند، چربی و فشار خون، کنار گذاشتن دخانیات و ... را از دیگر راهکار‌های پیشگیری از سکته مغزی برشمرد و گفت: برخی از موارد نیز همچون اقدام برای کاهش آلودگی هوا و دسترسی بیشتر به مراقبت‌های اولیه باید توسط دولتمردان انجام شود.
منبع: ایسنا