سیدامیرمحسن ضیائی، معاون اسبق آموزشی وزارت بهداشت و دبیر پیشین شورای آموزش پزشکی و تخصصی کشور در مقاله‌ای با عنوان «شهریه هوشمند: پیوند قیمت، تعهد و نیاز در آموزش عالی در ایران» تأکید می‌کند که مسئله اصلی آموزش عالی، صرفاً رایگان یا شهریه‌ای بودن دانشگاه‌ها نیست، بلکه باید مشخص شود هزینه واقعی تحصیل چقدر است، چه کسی آن را تأمین می‌کند و این پرداخت چه ارتباطی با کیفیت آموزش و نیازهای کشور دارد.
شهریه دانشجویان چگونه محاسبه می‌شود؟
به گزارش خبرآنلاین، بر اساس مدل پیشنهادی، ۲۵ درصد نخست پذیرفته‌شدگان می‌توانند در صورت انتخاب بورسیه، هزینه کامل تحصیل خود را از دولت دریافت کنند و پس از فارغ‌التحصیلی، متناسب با هزینه تأمین‌شده، تعهد خدمت داشته باشند. این گروه در صورت تمایل می‌توانند شهریه را شخصاً بپردازند و تعهدی نپذیرند.
۲۵ درصد بعدی نیمی از شهریه را پرداخت می‌کنند و نیم دیگر هزینه تحصیل آن‌ها از سوی دولت یا یک حامی بورسیه تأمین می‌شود. تعهد خدمت این گروه نیز متناسب با سهم پرداختی حامی خواهد بود.
در این طرح، ۵۰ درصد باقی‌مانده دانشجویان شهریه کامل را بر مبنای هزینه واقعی رشته و دانشگاه پرداخت می‌کنند، اما تعهد خدمت نخواهند داشت. طبقه‌بندی دانشجویان نیز قرار است به‌صورت دوره‌ای بازبینی شود.
جلوگیری از محرومیت دانشجویان کم‌درآمد
نویسنده معتقد است اجرای چنین مدلی باید با حمایت مالی از دانشجویان مستعد کم‌برخوردار همراه باشد تا شهریه به مانعی برای ورود آن‌ها به دانشگاه تبدیل نشود. همچنین کیفیت آموزش باید از طریق اعتبارسنجی مستقل، نظارت بر زیرساخت‌ها و ارزیابی نتایج آموزشی تضمین شود.
این پیشنهاد همچنین بر ضرورت تعیین ظرفیت دانشگاه‌ها بر اساس نیاز واقعی کشور تأکید دارد. این مدل در حد یک پیشنهاد کارشناسی مطرح شده و به معنای تصویب یا اجرای سیاست جدید شهریه در دانشگاه‌های ایران نیست.