عصرایران- چای یکی از پرمصرف ترین نوشیدنی های جهان است و ترکیبات گیاهی موجود در آن می توانند به محافظت از سلول ها در برابر آسیب های اکسیداتیو کمک کنند. از سوی دیگر، شیر منبع پروتئین، کلسیم و دیگر مواد مغذی ضروری است. اما آیا ترکیب این دو نوشیدنی بر فواید چای تاثیر می گذارد؟
چای چه ترکیبات مفیدی دارد؟
چای سبز و چای سیاه از برگ های گیاه کاملیا سیننسیس تهیه می شوند، اما تفاوت در روش فرآوری باعث می شود ترکیبات آنها تا حدی متفاوت باشد.
هر دو نوع چای حاوی فلاونوئیدها هستند؛ گروهی از ترکیبات گیاهی که خاصیت آنتی اکسیدانی دارند. کاتچین ها از ترکیبات شاخص چای سبز و تیافلاوین ها از ترکیبات مهم چای سیاه محسوب می شوند.
برخی پژوهش ها مصرف چای را با شاخص های بهتر سلامت قلب و عروق مرتبط دانسته اند، اما این ارتباط به معنای اثبات اثر درمانی چای یا پیشگیری قطعی از بیماری ها نیست.
شیر نیز پروتئین، کلسیم و پتاسیم دارد و می تواند به تامین بخشی از نیازهای غذایی روزانه کمک کند.
آیا شیر از خاصیت آنتی اکسیدانی چای کم می کند؟
یکی از پرسش های اصلی درباره چای شیری، تاثیر پروتئین های شیر بر ترکیبات گیاهی چای است. کازئین، پروتئین اصلی شیر، می تواند با برخی پلی فنول های چای برهم کنش داشته باشد. با این حال، مشخص نیست این برهم کنش در بدن انسان تا چه اندازه بر جذب یا فعالیت زیستی این ترکیبات اثر می گذارد.
در یک مطالعه کوچک با حضور 16 زن بزرگسال، مصرف چای سیاه ساده با افزایش جریان خون همراه بود، اما چنین اثری در گروهی که چای سیاه را با شیر بدون چربی نوشیده بودند، مشاهده نشد. پژوهشگران احتمال دادند که پروتئین های شیر در این تفاوت نقش داشته باشند.
در مقابل، مطالعه دیگری با حضور 9 بزرگسال نشان داد که افزودن شیر مانع افزایش سطح برخی ترکیبات آنتی اکسیدانی مشتق از چای در خون نمی شود.
این نتایج متفاوت نشان می دهند که نمی توان با اطمینان گفت شیر همیشه اثر آنتی اکسیدانی چای را کاهش می دهد. افزون بر این، تغییر در یک شاخص آزمایشگاهی لزوما به معنای تغییر محسوس در سلامت فرد نیست.
آیا چای شیری فواید چای سبز را هم کاهش می دهد؟
بخش قابل توجهی از پژوهش های مربوط به این موضوع روی چای سیاه انجام شده است. در یک مطالعه کوچک، مصرف شیر همراه با کپسول های عصاره چای سبز با کاهش اثر افزایش کالری سوزی این مکمل همراه بود.
با این حال، مکمل عصاره چای سبز با نوشیدن یک فنجان چای سبز معمولی یکسان نیست. بنابراین، نمی توان این نتیجه را مستقیما به چای سبز دم کرده و شیر تعمیم داد. برای روشن شدن این موضوع، به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است.
چای را با شیر بنوشیم یا بدون شیر؟
در حال حاضر، شواهد علمی کافی برای توصیه عمومی به حذف شیر از چای وجود ندارد. اگر چای را با شیر دوست دارید، می توانید آن را بر اساس ذائقه و نیازهای غذایی خود مصرف کنید. اگر هم ترجیح می دهید ترکیبات چای را بدون افزودن شیر دریافت کنید، نوشیدن چای ساده انتخاب مناسبی است.
مهم تر از انتخاب میان چای ساده و چای شیری، توجه به الگوی کلی تغذیه، میزان قند افزوده و مقدار کافئین دریافتی است. افزودن مقدار زیادی شکر می تواند ارزش تغذیه ای نوشیدنی را تحت تاثیر قرار دهد.
برای افراد مبتلا به کم خونی فقر آهن نیز زمان نوشیدن چای اهمیت دارد؛ زیرا ترکیبات چای می توانند جذب آهن غیرهِم موجود در غذاهای گیاهی را کاهش دهند. بهتر است این افراد چای را هم زمان با وعده های غذایی یا مکمل آهن مصرف نکنند و درباره فاصله زمانی مناسب با پزشک مشورت کنند.
در حال حاضر، شواهد موجود برای تعیین برتری قطعی چای ساده نسبت به چای شیری از نظر پیامدهای بلندمدت سلامت کافی نیست.
افرادی که بیماری زمینه ای دارند یا مکمل آهن و داروهای خاص مصرف می کنند، برای دریافت توصیه متناسب با شرایط خود بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.