مدت‌هاست که خواب بی‌کیفیت یا ناکافی با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل (دمانس) مرتبط دانسته می‌شود. پژوهش جدید نیز این ارتباط را بررسی کرده و نشان می‌دهد که ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه می‌تواند میزان مناسبی برای کاهش خطر زوال عقل باشد.
پژوهشگران دانشگاه یورک در کانادا، اطلاعات حاصل از ۶۹ مطالعه قبلی را که در مجموع حدود ۴.۵ میلیون نفر را شامل می‌شد، بررسی کردند. آنها سه عامل را مورد توجه قرار دادند:
* میزان فعالیت بدنی* مدت زمانی که فرد در طول روز می‌نشیند* مدت خواب شبانه
۷ تا ۸ ساعت خواب؛ میزان مناسب
نتایج نشان داد افرادی که معمولاً کمتر از ۷ ساعت در شب می‌خوابند، حدود ۱۸ درصد خطر بیشتری برای ابتلا به زوال عقل داشتند.
از طرف دیگر، خوابیدن بیش از ۸ ساعت در شب نیز با حدود ۲۸ درصد افزایش خطر همراه بود.
بنابراین، بر اساس این بررسی، حدود ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه محدوده مناسبی برای سلامت مغز و کاهش خطر زوال عقل به نظر می‌رسد.
فقط خواب مهم نیست
پژوهشگران دریافتند که کم‌تحرکی و نشستن طولانی‌مدت نیز با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارند.
افرادی که کمتر از ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت بدنی داشتند یا روزانه بیش از ۸ ساعت می‌نشستند، بیشتر در معرض خطر بودند.
به نظر می‌رسد ترکیبی از خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و کاهش زمان نشستن می‌تواند برای سلامت مغز مفید باشد.
ورزش و تحرک منظم می‌تواند به حفظ جریان خون مناسب در مغز، سلامت عروق و کاهش التهاب کمک کند؛ عواملی که همگی برای سلامت مغز اهمیت دارند.
آیا خواب زیاد واقعاً باعث زوال عقل می‌شود؟
نکته مهم این است که این پژوهش رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. یعنی نمی‌توان گفت خواب کمتر از ۷ ساعت یا بیشتر از ۸ ساعت مستقیماً باعث زوال عقل می‌شود.
برای مثال، خواب بیش از حد ممکن است در برخی افراد نشانه‌ای از تغییرات اولیه مرتبط با بیماری آلزایمر باشد، نه لزوماً علت آن.
بنابراین، نتایج این مطالعه نشان‌دهنده یک ارتباط آماری هستند و به تحقیقات بیشتری برای مشخص کردن علت و معلول نیاز است.
محدودیت‌های پژوهش
اگرچه تعداد افراد بررسی‌شده بسیار زیاد بود، مطالعات مورد بررسی روش‌های متفاوتی برای جمع‌آوری اطلاعات داشتند. همچنین درباره بعضی عوامل، مانند مدت زمان نشستن، داده‌های کمتری وجود داشت.
پژوهشگران معتقدند مطالعات آینده، به‌ویژه پژوهش‌هایی که افراد را از میانسالی برای مدت طولانی دنبال کنند، می‌توانند رابطه بین خواب، فعالیت بدنی، کم‌تحرکی و خطر زوال عقل را بهتر مشخص کنند.
خلاصه
برای کاهش عوامل خطر مرتبط با زوال عقل، داشتن یک سبک زندگی سالم اهمیت دارد:
۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه، فعالیت بدنی منظم، کاهش نشستن طولانی‌مدت
البته این مطالعه ثابت نمی‌کند که رعایت این موارد حتماً از زوال عقل جلوگیری می‌کند، اما شواهد موجود نشان می‌دهند که خواب مناسب و تحرک کافی از رفتار‌های مهم برای حفظ سلامت مغز هستند.