زخم‌های مزمن دیابتی از جمله دشوارترین عوارض مراقبت‌های بهداشتی مدرن هستند. بیش از 131 میلیون نفر در سراسر جهان تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و این زخم‌ها با حدود 755 میلیارد دلار هزینه سالانه مراقبت‌های بهداشتی همراه هستند. آنها همچنین خطرات جدی از جمله قطع عضو و مرگ را به همراه دارند و درک اینکه چرا می‌توانند در برابر بهبودی بسیار مقاوم باشند، اهمیت فزاینده‌ای دارد.
سلول‌های ایمنی نقش مرکزی در هماهنگی پاسخ بدن به آسیب ایفا می‌کنند. با این حال، تحقیقات قبلی اغلب توجه کمتری به چگونگی تغییر جمعیت‌های مختلف سلول‌های ایمنی در طول زمان با پیشرفت زخم‌های دیابتی در مراحل مختلف بهبودی داشته‌اند. یک بررسی جامع توسط Yi Ru و همکاران به این موضوع به تفصیل می‌پردازد و بررسی می‌کند که چگونه طیف گسترده‌ای از سلول‌های ایمنی در طول فرآیند بهبودی زخم رفتار می‌کنند.
چگونگی شکل‌دهی سلول‌های ایمنی به بهبودی زخم دیابتی
این بررسی سلول‌های تک هسته‌ای، ماکروفاژها، سلول‌های دندریتیک، نوتروفیل‌ها، سلول‌های ماست، سلول‌های B، سلول‌های T و سلول‌های کشنده طبیعی را پوشش می‌دهد. محققان بر این تمرکز دارند که این سلول‌ها در مراحل مختلف بهبودی کجا ظاهر می‌شوند و چگونه دیابت می‌تواند رفتار طبیعی آنها را مختل کند.
سلول‌های تک هسته‌ای و ماکروفاژها توجه ویژه‌ای را به خود جلب می‌کنند. نویسندگان بررسی می‌کنند که چگونه جمعیت‌های مختلف سلول‌های تک هسته‌ای در طول زمان تغییر می‌کنند و مدل قطبش ماکروفاژ M1/M2 مورد بحث را ارزیابی می‌کنند. در طول بهبودی طبیعی، سلول‌های تک هسته‌ای به بافت آسیب‌دیده وارد می‌شوند و به ماکروفاژها تبدیل می‌شوند. این ماکروفاژها معمولاً از حالت‌های پیش التهابی M1 به سمت حالت‌های ترمیم‌کننده M2 تغییر می‌کنند و به کاهش التهاب و پیشرفت ترمیم بافت اجازه می‌دهند.
در زخم‌های دیابتی، این انتقال می‌تواند متوقف شود. ماکروفاژها ممکن است به جای حرکت به سمت ترمیم، در حالت‌های پیش التهابی قفل شوند و آسیب بافتی را طولانی کرده و از پیشرفت طبیعی زخم جلوگیری کنند.
نوتروفیل‌ها و سلول‌های ماست می‌توانند التهاب را حفظ کنند
نوتروفیل‌ها از جمله اولین سلول‌های ایمنی هستند که پس از آسیب بافتی وارد می‌شوند. آنها به از بین بردن عوامل بیماری‌زا و ایجاد پاسخ التهابی اولیه کمک می‌کنند. با این حال، در زخم‌های دیابتی، تشکیل تله‌های خارج سلولی نوتروفیل‌ها می‌تواند به طور نامناسب تنظیم شود.
این فعالیت غیرطبیعی می‌تواند از طریق آزاد شدن بیش از حد پروتئازها و گونه‌های فعال اکسیژن، التهاب را طولانی کرده و به بافت آسیب برساند.
سلول‌های ماست نیز با آزاد کردن هیستامین، سروتونین و چندین فاکتور رشد به بهبودی کمک می‌کنند. این مواد بر نفوذپذیری عروق خونی تأثیر می‌گذارند و به جذب سلول‌های اضافی به زخم کمک می‌کنند. طبق بررسی، دگرانولاسیون سلول‌های ماست بین زخم‌های طبیعی و دیابتی تفاوت اساسی دارد و فعال شدن بیش از حد ممکن است به حفظ التهاب مزمن کمک کند.
سلول‌های دندریتیک ممکن است در پاکسازی بقایای سلولی شکست بخورند
سلول‌های دندریتیک نیز نقش مهمی در بهبودی زخم دارند. سلول‌های لانگرهانس در اپیدرم و سلول‌های دندریتیک در درم به اتصال شاخه‌های غریزی و تطبیقی سیستم ایمنی کمک می‌کنند و با ارائه آنتی‌ژن‌ها به سایر سلول‌های ایمنی این کار را انجام می‌دهند.
شواهد اخیر نشان می‌دهد که سلول‌های دندریتیک در زخم‌های دیابتی در فرآیند افروتوستوز کمتر مؤثر می‌شوند. این فرآیند به طور معمول سلول‌های آپوپتوتیک را حذف می‌کند، اما هنگامی که مختل شود، مواد سلولی مرده می‌توانند تجمع یافته و به تداوم سیگنال‌های التهابی کمک کنند.
حامل SLC7A11 به نظر می‌رسد یک تنظیم کننده مهم این فرآیند است. کاهش فعالیت آن در دیابت ممکن است عملکرد سلول‌های دندریتیک را تضعیف کرده و در حل شدن زخم‌ها اختلال ایجاد کند.
سلول‌های T به کنترل التهاب و ترمیم کمک می‌کنند
لنفوسیت‌های T، از جمله سلول‌های T تنظیم کننده و سلول‌های γδ T، نیز به هماهنگی بهبودی و تنظیم التهاب کمک می‌کنند.
سلول‌های T تنظیم کننده به طور معمول فعالیت بیش از حد ایمنی را سرکوب کرده و تولید فاکتورهای دخیل در بازسازی بافت را تشویق می‌کنند. در زخم‌های دیابتی، هم تعداد و هم عملکرد این سلول‌ها می‌تواند کاهش یابد و این کاهش با بهبودی کندتر همراه است.
سلول‌های اپیدرمی γδ T یک جمعیت تخصصی از سلول‌های γδ T هستند که در پوست یافت می‌شوند. آنها فاکتور رشد شبیه انسولین و سایر فاکتورهای رشد تولید می‌کنند که به تکثیر کراتینوسیت‌ها و بسته شدن زخم‌ها کمک می‌کنند. در شرایط دیابتی، این سلول‌ها فعال‌سازی کمتری نشان می‌دهند و تولید سیتوکین کاهش می‌یابد.
سلول‌های B و سلول‌های کشنده طبیعی نیز نقش دارند
سلول‌های B و سلول‌های کشنده طبیعی کمتر در بهبودی زخم مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، اما شواهد نوظهور نشان می‌دهد که هر دو سهم معناداری دارند.
سلول‌های B می‌توانند از طریق تولید آنتی‌بادی و با تأثیر بر قطبش ماکروفاژ بر بهبودی تأثیر بگذارند. سلول‌های کشنده طبیعی به تنظیم التهاب و تشکیل عروق خونی جدید از طریق تولید سیتوکین و تعامل با سایر سلول‌های ایمنی کمک می‌کنند.
این بررسی به شواهد اخیر اشاره می‌کند که نشان می‌دهد جذب سلول‌های B می‌تواند ماکروفاژها را تشویق کند تا حالت‌های M2 را اتخاذ کنند و به کاهش التهاب بیش از حد در طول پیشرفت بهبودی کمک کند.
درمان‌های جدید می‌توانند پاسخ ایمنی را برنامه‌ریزی مجدد کنند
درک عمیق‌تر از رفتار ایمنی در زخم‌های دیابتی می‌تواند درهای جدیدی را به روی درمان‌ها باز کند.
این بررسی پیشرفت‌هایی را در درمان‌هایی که برای اصلاح مستقیم فعالیت ایمنی طراحی شده‌اند، از جمله بیولوژیک‌های ضد سیتوکین موضعی که سیگنالینگ التهابی مداوم را مختل می‌کنند، برجسته می‌کند. رویکردهایی که بر قطبش ماکروفاژ تأثیر می‌گذارند به ویژه امیدوارکننده هستند، با چندین دارو که توانایی تشویق حالت‌های M2 و تسریع بسته شدن زخم را نشان می‌دهند.
درمان‌های سلول‌های بنیادی مزانشیمی و وزیکول‌های خارج سلولی مشتق شده از این سلول‌ها نیز ممکن است اثرات تنظیم کننده ایمنی گسترده‌ای داشته باشند. مواد بیومواد پیشرفته و پانسمان‌های هوشمند می‌توانند گزینه دیگری را با ارائه مواد اصلاح کننده ایمنی مستقیماً به زخم ارائه دهند.
سایر رویکردهای نوظهور شامل فناوری‌های لیپوزوم Janus که برای تنظیم تعادل ردوکس و هموستاز ایمنی طراحی شده‌اند، داروهای تنظیم کننده ماکروفاژ که در کارآزمایی‌های بالینی تصادفی نتایج مثبتی نشان داده‌اند و آگونیست‌های فوق‌العاده IL-15 که فعالیت سلول‌های اپیدرمی دندریتیک را افزایش می‌دهند.
زمان‌بندی ممکن است برای درمان زخم دیابتی حیاتی باشد
محققان تأکید می‌کنند که درمان مؤثر ممکن است نه تنها به اینکه کدام سلول‌های ایمنی هدف قرار می‌گیرند، بلکه به زمان هدف قرار دادن آنها نیز بستگی داشته باشد.
زخم‌های دیابتی از مراحل التهابی، تکثیری و بازسازی عبور می‌کنند و هر مرحله دارای محیط ایمنی متفاوتی است. در نتیجه، درمان‌هایی که در یک مرحله مفید هستند ممکن است در مرحله دیگر اثر مشابهی نداشته باشند.
رویکردهای آینده می‌تواند شامل برنامه‌های درمانی شخصی‌سازی شده بر اساس پروفایلینگ ایمنی زخم‌های فردی باشد. محققان همچنین در حال بررسی درمان‌های ترکیبی هستند که چندین جمعیت سلول ایمنی را به طور همزمان هدف قرار می‌دهند، در حالی که به بررسی سؤالات حل نشده در مورد نحوه طبقه‌بندی ماکروفاژها ادامه می‌دهند.
نویسندگان استدلال می‌کنند که درک بهتر نحوه تعامل جمعیت‌های سلول‌های ایمنی در طول زمان می‌تواند منجر به درمان‌های دقیق‌تر و مؤثرتر برای زخم‌های دیابتی، یکی از جدی‌ترین و پایدارترین عوارض دیابت شود.