شرکت داروسازی الای لیلی (Eli Lilly) در اقدامی حقوقی، علیه تعدادی از داروخانهها و فروشندگان پپتید به دلیل فروش زودهنگام و غیرمجاز داروی «رتاتروتاید» (retatrutide) شکایت کرده است. این دارو که به عنوان نسل بعدی داروهای قدرتمند کاهش وزن شناخته میشود، هنوز در مراحل نهایی بررسی و تایید رسمی قرار دارد، اما تقاضای فزاینده برای آن باعث شده است تا برخی مراکز به صورت غیرقانونی اقدام به عرضه نسخههای ترکیبی آن کنند.
بر اساس گزارشها، بسیاری از شهروندان آمریکایی برای دسترسی به مزایای سلامتی و کاهش وزن ناشی از این دارو، به «اسپاهای پزشکی» و داروخانههایی که پپتیدها را برای اهداف سلامتی و تندرستی به فروش میرسانند، مراجعه کردهاند. این مراکز با تهیه نسخههای ترکیبی (compounded versions) از رتاتروتاید، سعی در پاسخگویی به تقاضای بالای بازار دارند؛ اقدامی که الای لیلی آن را تهدیدی برای سلامت عمومی و نقض حقوق مالکیت معنوی خود میداند.
شرکت الای لیلی در بیانیه خود تاکید کرده است که رتاتروتاید هنوز مراحل کامل تاییدیه سازمان غذا و دارو (FDA) را طی نکرده و عرضه آن توسط نهادهای غیرمجاز میتواند خطرات جدی برای بیماران به همراه داشته باشد. این شرکت داروسازی با هدف جلوگیری از توزیع محصولات تاییدنشده و محافظت از استانداردهای ایمنی دارو، پروندههای قضایی متعددی را علیه فروشندگان این مواد تشکیل داده است.
این چالش حقوقی در حالی مطرح میشود که بازار داروهای کاهش وزن در سالهای اخیر با رشد چشمگیری مواجه بوده و داروهایی نظیر «مونجارو» و «زپباند» که پیشتر توسط همین شرکت تولید شدهاند، با استقبال گستردهای روبرو شدهاند. با این حال، ورود زودهنگام و غیرقانونی رتاتروتاید به بازار، نگرانیهای گستردهای را در میان متخصصان پزشکی و نهادهای نظارتی ایجاد کرده است.
کارشناسان حوزه سلامت هشدار میدهند که استفاده از داروهای ترکیبی که در شرایط کنترلنشده تولید میشوند، ممکن است حاوی ناخالصی بوده یا دوزهای نامناسبی داشته باشند که سلامت مصرفکنندگان را به خطر میاندازد. الای لیلی اعلام کرده است که به پیگیریهای قانونی خود علیه تمامی مراکزی که به صورت غیرقانونی از نام و فرمولاسیون این دارو برای سودجویی استفاده میکنند، ادامه خواهد داد.
این پرونده نشاندهنده پیچیدگیهای جدید در بازار داروهای لاغری است، جایی که سرعت تقاضای عمومی از سرعت فرآیندهای قانونی و تاییدیه داروها پیشی گرفته و منجر به ظهور بازارهای خاکستری و غیررسمی شده است.