به گزارش ایلنا، غلامرضا غلامی عصر امروز ۱۳ مهرماه در نشست خبری مانور تمام‌عیار «زلزله ۶.۷ ریشتر با تبعات ثانویه» با عنوان «صلابت زاگرس» اظهار کرد: مخاطرات مختلفی از جمله خشکسالی، بارش‌های شدید، طوفان، رعد و برق و سایر پدیده‌های جوی می‌توانند در شرایط مختلف اتفاقات ناگواری را رقم بزنند و برای کاهش آسیب‌پذیری باید از قبل برای مواجهه با آنها آمادگی داشته باشیم.
وی با اشاره به اجرای این مانور در شیراز و صدرا افزود: در این مانور که ۱۴ و ۱۵ مهرماه، ساعت ۷:۳۰ صبح در ورودی شهر صدرا و در زمینی به مساحت ۱۰۰ هکتار برگزار می‌شود، بخش‌های مختلف سناریوی وقوع زلزله و تبعات ناشی از آن شبیه‌سازی خواهد شد تا دستگاه‌های مسئول بتوانند نحوه واکنش و عملکرد خود را در شرایط واقعی‌تر مورد ارزیابی قرار دهند.
غلامی ادامه داد: در اجرای این مانور از ظرفیت دستگاه‌های مختلف، نیروی انسانی، تجهیزات، بخش خصوصی، پیمانکاران، سازمان‌های مردم‌نهاد و سایر گروه‌هایی که می‌توانند در مدیریت شرایط بحرانی نقش‌آفرینی کنند، استفاده خواهد شد.
مدیرکل مدیریت بحران استان فارس با تأکید بر اینکه هدف اصلی این مانور افزایش تاب‌آوری جامعه است، گفت: هدف دیگر این است که دستگاه‌ها و مدیران خود را محک بزنند و مشخص شود هر دستگاه چه میزان تجهیزات، نیروی انسانی، اختیار و امکانات در اختیار دارد و تا چه اندازه می‌تواند از ظرفیت بخش خصوصی، پیمانکاران، سمن‌ها و گروه‌های هدف برای مدیریت بحران استفاده کند.
وی تصریح کرد: وقتی وضعیت یک مخاطره از زرد به نارنجی یا قرمز تغییر می‌کند، این هشدار نباید صرفاً در سطح مدیران و دستگاه‌های ستادی باقی بماند، بلکه باید مفهوم آن برای همه مردم روشن باشد و پیام هشدار تا پایین‌ترین سطوح جامعه منتقل شود.
غلامی ادامه داد: برای مثال، زمانی که شرایط جوی نامناسب اعلام می‌شود، اداره ورزش و جوانان باید بتواند این هشدار را تا انجمن‌های ورزشی، ورزشکاران و کوهنوردان منتقل کند تا افراد بدانند در آن شرایط زمان مناسبی برای کوهنوردی نیست. همچنین جهاد کشاورزی باید بتواند هشدارها را به کشاورزان و دامداران برساند تا آنها نیز متناسب با شرایط، فعالیت‌های خود را مدیریت کنند.
وی با بیان اینکه این زنجیره اطلاع‌رسانی باید در مانور تمرین شود، افزود: باید مشخص شود که چگونه می‌توان با یک چوپان در یک روستا ارتباط برقرار کرد و هشدارهای لازم را در کوتاه‌ترین زمان به او رساند. در بسیاری از موارد، دهیاری می‌تواند یکی از حلقه‌های مؤثر این ارتباط باشد.
مدیرکل مدیریت بحران استان فارس تأکید کرد: مدیریت بحران زمانی موفق خواهد بود که هشدارها به‌موقع صادر شود، دستگاه‌ها وظایف خود را بدانند و پیام خطر از سطح مدیریت استان تا آخرین حلقه جامعه منتقل شود؛ بنابراین در مانور «صلابت زاگرس» تلاش می‌کنیم این زنجیره را در عمل تمرین و نقاط ضعف آن را شناسایی کنیم.
تاب‌آوری جامعه بدون مشارکت مردم و بخش خصوصی محقق نمی‌شود
مدیرکل مدیریت بحران استان فارس با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر میان دستگاه‌های اجرایی، مردم، بخش خصوصی، رسانه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد گفت: در زمان وقوع مخاطرات، همه اقشار جامعه از پیمانکار و بهره‌بردار و مرتع‌دار و معدن‌دار گرفته تا کشاورز، دامدار، راننده، کسبه و بازاریان باید از وضعیت مخاطره در استان اطلاع داشته باشند و بدانند چه نقشی در مدیریت آن ایفا می‌کنند.
غلامی اظهار کرد: اگر قرار است فارس استانی تاب‌آور باشد، باید شبکه‌ای از ارتباط میان مدیریت بحران، مردم، بخش خصوصی و رسانه‌ها شکل بگیرد؛ به‌گونه‌ای که هنگام وقوع حادثه، همه بدانند چه اقدامی باید انجام دهند.
وی با اشاره به نقش رسانه‌ها در مدیریت بحران افزود: رسانه‌ها یکی از بازوان نظارتی و اطلاع‌رسانی مدیریت بحران هستند و باید در زمان وقوع مخاطرات، در کنار دستگاه‌های مسئول قرار بگیرند. رسانه‌های رسمی و اجتماعی نیز باید بتوانند اعتماد مردم را جلب کرده و اطلاعات درست را در اختیار جامعه قرار دهند.
غلامی ادامه داد: در شرایط بحران ممکن است شایعات و اخبار جعلی نیز منتشر شود و حتی برخی جریان‌ها از شرایط ایجادشده سوءاستفاده کنند؛ بنابراین رسانه‌های استان، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجموعه روابط عمومی ستاد مدیریت بحران باید برای مقابله با شایعات و اطلاع‌رسانی صحیح، نقش فعال داشته باشند.
مدیرکل مدیریت بحران فارس با تأکید بر نقش اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در شرایط بحرانی گفت: در زمان وقوع حادثه، نقش این دستگاه صرفاً محدود به فعالیت‌های معمول نیست. این مجموعه می‌تواند با استفاده از ظرفیت رسانه‌ها، هنرمندان، گروه‌های فرهنگی و اجتماعی، به آرامش‌بخشی جامعه کمک کند.
وی افزود: برای نمونه، در شرایطی که در اثر زلزله بخشی از شهر دچار بحران شده است، برگزاری برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی در محلات و استفاده از ظرفیت هنرمندان می‌تواند به کاهش اضطراب مردم، به‌ویژه کودکان، کمک کند.
غلامی همچنین بر ضرورت پیش‌بینی مکان‌های مشخص برای اسکان اضطراری مردم تأکید کرد و گفت: در زمان زلزله نمی‌توان اجازه داد مردم هر نقطه‌ای را برای برپایی چادر انتخاب کنند. باید مکان‌های مشخص و امن در شهر تعیین شود و در این نقاط خدماتی مانند نیروی انتظامی، سرویس‌های بهداشتی، حمام، آب، نانوایی سیار و سایر امکانات اولیه پیش‌بینی شود.
وی ادامه داد: هلال‌احمر نیز باید از قبل محل استقرار چادرها و نحوه توزیع آنها را مشخص کرده باشد تا مردم در شرایط اضطراری بدانند به کجا مراجعه کنند.
شرح وظیفه دستگاه‌ها در مانور مشخص شده است
مدیرکل مدیریت بحران استان فارس با اشاره به ابعاد گسترده مانور «صلابت زاگرس» اظهار کرد: برای تک‌تک دستگاه‌های اجرایی استان، حتی دستگاه‌هایی که عضو ستاد مدیریت بحران نیستند اما عضو شورای اداری استان هستند، متناسب با نوع مخاطره شرح وظیفه مشخص شده است.
غلامی گفت: در این مانور مشخص شده است که هر دستگاه در مواجهه با یک زلزله تمام‌عیار چه وظیفه‌ای بر عهده دارد و انتظار می‌رود مدیران و نیروهای عملیاتی در روز مانور، این وظایف را در میدان اجرا کنند.
وی از حضور بیش از ۴۵۰۰ نفر در این مانور خبر داد و افزود: بیش از ۱۲۰ شهردار و بیش از دو هزار دهیار در فرآیند مانور حضور خواهند داشت و حدود ۱۶۰ دستگاه اجرایی نیز در این برنامه مشارکت می‌کنند.
به گفته غلامی، حدود ۲۴۰۰دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین نیز در مانور به‌کارگیری می‌شود که شامل بیل مکانیکی، لودر، خودروهای آتش‌نشانی، کامیون، خودروهای حمل و تجهیزات تخصصی امدادی و خدماتی است.
وی با بیان اینکه هر دستگاه باید نقش خود را در میدان اجرا کند، افزود: برای نمونه، بنیاد مسکن در حوزه آواربرداری، آتش‌نشانی در اطفای حریق، نیروی انتظامی در تأمین امنیت و دستگاه‌های خدمات‌رسان آب، برق و گاز در حوزه تأمین و بازگرداندن خدمات زیرساختی وارد عمل خواهند شد.
غفلت از زیرساخت‌های حیاتی در بحران پذیرفتنی نیست
غلامی با اشاره به اهمیت خطوط انتقال انرژی در استان فارس گفت: بخشی از خطوط انتقال گاز جنوب به شمال کشور از استان فارس عبور می‌کند و اگر در اثر یک حادثه دچار آسیب شود، باید دستگاه‌های مسئول بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد عمل شوند.
وی تأکید کرد: در مدیریت بحران، زمان اهمیت بسیار زیادی دارد و نمی‌توان برخی اقدامات را به فردا موکول کرد؛ چراکه ممکن است تا آن زمان خسارت اصلی وارد شده باشد.
مدیرکل مدیریت بحران فارس گفت: در زمان وقوع بحران، مدیران باید بدون توجه به اینکه حادثه در حوزه دولتی یا بخش خصوصی رخ داده است، برای مدیریت آن اقدام کنند و اگر یک مجموعه خصوصی تحت نظارت یا مجوز یک دستگاه فعالیت می‌کند، دستگاه مسئول نیز باید برای رفع مشکل وارد عمل شود.
غلامی ادامه داد: مخاطره، جنگ، سیل، زلزله، فرونشست، گردوغبار و طوفان زمان نمی‌شناسند و در چنین شرایطی مدیران نباید منتظر بمانند تا ساعت اداری فرا برسد.
وی با تأکید بر اینکه تاب‌آوری تنها با اقدامات دستگاه‌های دولتی ایجاد نمی‌شود، اظهار کرد: باید از مردم نیز بخواهیم بدانند در زمان وقوع یک مخاطره چه نقشی می‌توانند ایفا کنند.
غلامی افزود: در کنار اقشار آسیب‌پذیر و افرادی که نیازمند حمایت فوری هستند، سایر شهروندان نیز باید بخشی از راه‌حل باشند. در واقع یک سوی ترازوی تاب‌آوری، خدماتی است که دولت و حاکمیت به مردم ارائه می‌کنند و سوی دیگر آن، کاری است که مردم می‌توانند برای مدیریت بحران انجام دهند.
وی ادامه داد: وقتی یک شهروند در زمان وقوع حادثه از خود می‌پرسد «من چه کاری می‌توانم برای مدیریت این مخاطره انجام دهم؟»، یعنی تاب‌آوری اجتماعی در حال شکل‌گیری است و جامعه آمادگی دارد در کنار دستگاه‌های مسئول وارد میدان شود.
اطلاع‌رسانی درباره مانور «صلابت زاگرس»
مدیرکل مدیریت بحران استان فارس همچنین از مردم خواست در زمان اجرای مانور عملیاتی «صلابت زاگرس» در روز ۱۵ مهرماه، نسبت به صداهای ناشی از اجرای سناریو نگران نشوند.
غلامی گفت: ممکن است در جریان این مانور، صداهای انفجار، آتش‌سوزی، ترکیدن لوله گاز، انفجار مخزن یا نفتکش و حتی فروریختن سازه‌ها شبیه‌سازی شود و مردم باید بدانند که این صداها مربوط به مانور و عملیات برنامه‌ریزی‌شده است.
وی تأکید کرد: اطلاع‌رسانی درباره مانور از این جهت اهمیت دارد که مردم با شنیدن صداهای غیرمعمول تصور نکنند زلزله‌ای واقعی در شیراز و صدرا رخ داده است.
غلامی گفت: هدف این است که مردم همزمان با مشاهده اجرای یک مانور بزرگ، با مفهوم آمادگی در برابر مخاطرات نیز آشنا شوند و بدانند در زمان وقوع هر حادثه باید چه رفتاری داشته باشند.
وی با اشاره به تفاوت اقدامات در انواع مخاطرات اظهار کرد: آموزش مردم در برابر زلزله با آموزش مقابله با سیلاب، آتش‌سوزی یا حتی حوادث مرتبط با مواد هسته‌ای متفاوت است و دستگاه‌های متولی هر حوزه باید آموزش‌های متناسب با همان مخاطره را به جامعه ارائه کنند.
ظرفیت همه دستگاه‌ها برای افزایش تاب‌آوری به میدان می‌آید
غلامی در ادامه با اشاره به مشارکت دستگاه‌های مختلف در مانور اظهار کرد: در این برنامه برای دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف سناریو و نقش مشخص شده است و هر مجموعه باید متناسب با وظایف خود وارد میدان شود.
وی افزود: در حوزه کشاورزی، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، دامپزشکی، امور اراضی، شیلات، مرکز تحقیقات و پشتیبانی امور دام نقش خواهند داشت و در حوزه نفت و انرژی نیز شرکت پخش فرآورده‌های نفتی، شرکت گاز، خطوط انتقال نفت و گاز و سایر مجموعه‌های مرتبط مشارکت می‌کنند.
مدیرکل مدیریت بحران فارس ادامه داد: در حوزه حمل‌ونقل نیز راه و شهرسازی، راهداری، فرودگاه‌ها و راه‌آهن هر کدام بخشی از مأموریت را بر عهده دارند و این دستگاه‌ها باید توان خود را در شرایط بحرانی محک بزنند.
وی همچنین از حضور بخش خصوصی و شرکت‌های بزرگ در این مانور خبر داد و گفت: ظرفیت شرکت‌های خصوصی، پیمانکاران، شرکت‌های دانش‌بنیان، گروه‌های جهادی و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز در سناریو دیده شده است.
غلامی با اشاره به نقش نانوایی‌ها در شرایط بحران گفت: هر نانوایی می‌تواند یک پایگاه اجتماعی و یکی از عناصر تاب‌آوری محله باشد. در شرایطی که آب، برق و گاز قطع شده است، می‌توان با استفاده از ظرفیت امور عشایر، نان محلی و سنتی در محل تولید کرد و در کنار آن از ظرفیت واحدهای صنعتی برای تأمین نان مورد نیاز مردم استفاده کرد.
وی افزود: گروه‌های جهادی، بنیاد مسکن، پارک علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز هر کدام می‌توانند بخشی از نیازهای ایجادشده در شرایط بحران را پاسخ دهند.
ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها با حضور رسانه‌ها
مدیرکل مدیریت بحران فارس با تأکید بر اهمیت ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها گفت: در این مانور علاوه بر محک زدن دستگاه‌های اجرایی، عملکرد آنها نیز ارزیابی خواهد شد و اصحاب رسانه می‌توانند با حضور در محل، روند اقدامات دستگاه‌ها را مشاهده و به مردم اطلاع‌رسانی کنند.
غلامی افزود: گزارش‌های تهیه‌شده از عملکرد دستگاه‌ها پس از جمع‌بندی، در ستاد مدیریت بحران بررسی خواهد شد تا نقاط قوت و ضعف هر دستگاه مشخص شود و در صورت نیاز، تصمیمات لازم برای اصلاح فرآیندها اتخاذ شود.
وی تأکید کرد: انتظار ما این است که اجرای این مانور و مجموعه برنامه‌های آمادگی در نهایت به یک هدف مشخص منجر شود و آن، حفاظت بیشتر از جان و مال مردم و کاهش خسارت در زمان وقوع حوادث است.
غلامی خاطرنشان کرد: امیدواریم مجموعه اقداماتی که در قالب مانور «صلابت زاگرس» انجام می‌شود، گامی برای افزایش آمادگی دستگاه‌ها، مشارکت مردم و در نهایت افزایش تاب‌آوری جامعه در برابر مخاطرات باشد.