محققان اسطوره «مغز سوسماری» ۷۰ ساله را به چالش کشیدند

محققان اسطوره «مغز سوسماری» ۷۰ ساله را به چالش کشیدند

تصویری دیرینه از تکامل مغز به عنوان لایه‌های عقلانی جدید که بر روی یک «مغز سوسماری» باستانی قرار گرفته‌اند، ممکن است گمراه‌کننده باشد. محققان دریافتند که تکامل به نظر می‌رسد دو سبک رقابتی از سیم‌کشی مغز را متعادل می‌کند و بسته به نیاز حیوان برای بقا، یکی را گسترش و دیگری را کوچک می‌کند.

این یافته‌ها که در مجله Nature منتشر شده است، نشان می‌دهد که مغزها به سادگی مجموعه‌ای از ساختارهای اضافی نیستند، بلکه حاصل یک معامله پیچیده بین دو سیستم اصلی هستند: یکی برای کنترل انعکاسی و غریزی، و دیگری برای یادگیری و تصمیم‌گیری انعطاف‌پذیر.

این ایده «مغز سوسماری» که توسط ریاض‌دان و عصب‌شناس آمریکایی، پاول مک‌لین، در دهه ۱۹۵۰ مطرح شد، پیشنهاد می‌کند که مغز انسان از سه بخش متمایز تشکیل شده است: مغز سوسماری، سیستم لیمبیک (مسئول احساسات) و نئوکورتکس (مسئول تفکر عالی).

مک‌لین استدلال کرد که مغز سوسماری، که در خزندگان نیز یافت می‌شود، بخش باستانی و ابتدایی مغز است که مسئول رفتارهای بقا مانند شکار، دفاع و تولید مثل است. او معتقد بود که سیستم لیمبیک و نئوکورتکس بعداً تکامل یافته‌اند و بر روی این بخش باستانی قرار گرفته‌اند.

با این حال، محققان در مطالعه جدید دریافتند که این مدل ساده‌سازی بیش از حد است. آنها با بررسی داده‌های مربوط به مغزهای طیف گسترده‌ای از گونه‌های مختلف، دریافتند که تکامل مغز به جای افزودن لایه‌های جدید بر روی لایه‌های قدیمی، بیشتر شامل تعادل بین دو سیستم اصلی است.

یک سیستم، که محققان آن را «سیستم کنترل انعکاسی» می‌نامند، مسئول رفتارهای سریع و خودکار است. این سیستم در خزندگان و پرندگان بسیار توسعه یافته است، جایی که نیاز به واکنش سریع به تهدیدات و فرصت‌ها بسیار مهم است.

سیستم دیگر، که «سیستم کنترل شناختی» نامیده می‌شود، مسئول یادگیری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری انعطاف‌پذیر است. این سیستم در پستانداران، به ویژه در انسان، بسیار توسعه یافته است، جایی که نیاز به حل مسائل پیچیده و سازگاری با محیط‌های متغیر بسیار مهم است.

محققان دریافتند که تکامل به طور کلی با گسترش یکی از این سیستم‌ها و کوچک کردن دیگری همراه است. به عنوان مثال، حیواناتی که در محیط‌های پایدار زندگی می‌کنند، تمایل دارند سیستم کنترل انعکاسی بزرگتری داشته باشند، در حالی که حیواناتی که در محیط‌های متغیر زندگی می‌کنند، تمایل دارند سیستم کنترل شناختی بزرگتری داشته باشند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که مغزها به جای اینکه مجموعه‌ای از ساختارهای اضافی باشند، حاصل یک معامله پیچیده بین دو سیستم اصلی هستند. این معامله به حیوانات اجازه می‌دهد تا با محیط خود سازگار شوند و شانس بقای خود را افزایش دهند.