پژوهشگران در مطالعهای جدید، ارتباط میان میزان مواجهه افراد با نور در ساعات شب و وضعیت قلب آنها را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که در طول شب بیشتر در معرض نور مصنوعی قرار میگرفتند، تغییراتی در برخی شاخصهای ساختاری و عملکردی قلب داشتند.
این مطالعه روی بیش از ۱۱ هزار نفر انجام شد و محققان با استفاده از دادههای مربوط به میزان مواجهه افراد با نور شبانه و بررسی وضعیت قلب، تلاش کردند ارتباط احتمالی میان این دو عامل را مشخص کنند.
چرا نور شبانه اهمیت دارد؟
بدن انسان دارای یک ساعت زیستی یا ریتم شبانهروزی است که چرخه خواب و بیداری، ترشح برخی هورمونها، دمای بدن و تعدادی از فرآیندهای فیزیولوژیک را تنظیم میکند.
نور یکی از مهمترین عوامل تنظیمکننده این ساعت زیستی است. قرار گرفتن در معرض نور در ساعات روز به بدن کمک میکند زمان بیداری را تشخیص دهد، در حالی که تاریکی شب پیام مهمی برای آمادهشدن بدن برای خواب ایجاد میکند.
به گفته پژوهشگران، نور مصنوعی در ساعات شب میتواند این چرخه طبیعی را مختل کند و از طریق تغییر در ریتم شبانهروزی، خواب و برخی فرآیندهای متابولیک و هورمونی، بر سلامت بدن اثر بگذارد.
نور شبانه چه ارتباطی با قلب دارد؟
یافتههای این پژوهش نشان میدهد مواجهه بیشتر با نور مصنوعی در شب با تغییراتی در ساختار و عملکرد قلب همراه است.
قلب برای عملکرد طبیعی باید بتواند خون را بهطور مؤثر دریافت و پمپاژ کند. هرگونه تغییر در ساختار قلب میتواند در درازمدت اهمیت پزشکی داشته باشد؛ به همین دلیل پژوهشگران تلاش میکنند عوامل محیطی مؤثر بر سلامت قلب را بهتر شناسایی کنند.
یکی از فرضیههای مطرح این است که اختلال در ساعت زیستی بدن میتواند با تغییر در فشار خون، ضربان قلب، متابولیسم و فعالیت هورمونی همراه شود و از این مسیر بر سیستم قلبیعروقی اثر بگذارد.
با این حال، محققان تأکید میکنند که نتایج این مطالعه بهتنهایی ثابت نمیکند نور شبانه مستقیماً باعث آسیب قلبی میشود. برای مشخص شدن رابطه علت و معلولی، به مطالعات بیشتری نیاز است.
آلودگی نوری چیست؟
وقتی درباره آلودگی هوا صحبت میکنیم، معمولاً ذرات معلق، دود خودروها و آلایندههای صنعتی به ذهن میرسند؛ اما نوع دیگری از آلودگی محیطی نیز وجود دارد که به آن آلودگی نوری گفته میشود.
روشنایی بیش از حد خیابانها، تابلوهای تبلیغاتی، ساختمانها، چراغهای داخل خانه و استفاده از تلفن همراه یا سایر نمایشگرها در ساعات پایانی شب میتوانند میزان مواجهه انسان با نور مصنوعی را افزایش دهند.
در شهرهای بزرگ، آسمان حتی در نیمهشب نیز کاملاً تاریک نیست و همین موضوع یکی از نمونههای گسترده آلودگی نوری محسوب میشود.
آیا خوابیدن با چراغ روشن خطرناک است؟
این مطالعه بهتنهایی نمیتواند پاسخ قطعی به این پرسش بدهد که خوابیدن با چراغ روشن مستقیماً موجب بیماری قلبی میشود.
با این حال، شواهد علمی موجود درباره اهمیت تاریکی در زمان خواب باعث شده متخصصان خواب توصیه کنند محیط خواب تا حد امکان تاریک، آرام و مناسب خواب باشد.
نور شدید در هنگام خواب میتواند کیفیت خواب را کاهش دهد و در برخی افراد باعث بیدارشدنهای بیشتر یا دشوارتر شدن به خواب رفتن شود. از سوی دیگر، خواب ناکافی و بیکیفیت خود با عوامل خطر متعددی برای سلامت قلب و متابولیسم ارتباط دارد.
تلفن همراه و نور صفحه نمایش چطور؟
تلفن همراه، تبلت، رایانه و تلویزیون نیز منابع نور مصنوعی هستند که بسیاری از افراد تا لحظاتی قبل از خواب از آنها استفاده میکنند.