آفریقا میزبان تا ۲۵ درصد از گونه‌های گیاهی و حیوانی زمین است. این تنوع به دلیل زیستگاه‌های متنوع، از جمله بیابان‌های سخت، دشت‌های وسیع، جنگل‌های متراکم، کوه‌های سر به فلک کشیده، سواحل سرسبز و دریاهای پر جنب و جوش است. همچنین به دلیل ریشه‌های تکاملی عمیق است، زیرا بسیاری از گروه‌های گیاهی و حیوانی در گذشته‌های دور در اینجا منشا گرفته‌اند. دیرینه‌شناسان برای تقویت امنیت انسان این مواد را به مدت تقریباً دو قرن مورد کاوش قرار داده‌اند.
آفریقا بیشتر به خاطر فسیل‌های انسان‌نمایان چشمگیر که نشان‌دهنده اجداد خود ما هستند، مشهور است. با این حال، این قاره دارای یافته‌های فسیلی فوق‌العاده زیادی است، از جمله دایناسورها که حیوانات منقرض شده و آشنا هستند.
اولین فسیل‌های دایناسورهای آفریقایی که به طور علمی مورد توجه قرار گرفتند، از استان کیپ شرقی، آفریقای جنوبی بودند و در دهه ۱۸۵۰ توصیف شدند. از آن زمان، نقشه دایناسورهای آفریقا گسترش یافته است، با بستر‌های غنی فسیلی در آفریقای جنوبی، لسوتو، تانزانیا، مصر، نیجر، مالاوی، ماداگاسکار و مراکش.
زیمبابوه بخش مهمی از پازل دایناسورهای آفریقا است، با استخوان‌های دایناسور که از سال ۱۹۱۶ گزارش شده‌اند.
به عنوان یک متخصص در دایناسورهای اولیه که بر روی مواد مشابه از چین، بریتانیا و آفریقا کار کرده‌ام، به این فسیل‌های زیمبابوئی جذب شده‌ام تا ببینم در مورد مراحل اولیه تکامل آن‌ها چه چیزی را نشان می‌دهند.
آخرین اضافه ما به باغ‌وحش تریاسیک، Musango matusadonaensis، یک دایناسور سوروپودومورف است. (این زیرگروه دایناسورها در نهایت به غول‌های چهارپا و گردن‌دراز مانند Diplodocus منجر شد.)
اسکلت ناقص آن در ساحل رودخانه نیاماسانگو در نزدیکی جزیره موسانگو یافت شد، همان‌طور که در نام علمی حیوان ثبت شده است. آناتومی Musango نشان می‌دهد که این حیوان دوپا (فقط روی پاهای عقبی راه می‌رفت)، به طول حدود ۴.۵ متر می‌رسید و وزن آن ۲۲۰ کیلوگرم بود. نشانه‌های رشد در استخوان‌های آن نشان می‌دهد که هنگام مرگ یک نوجوان بوده است. متأسفانه، جمجمه حفظ نشده است، بنابراین رژیم غذایی آن نامشخص است، اما نزدیکان آن عمدتاً گیاهخوار بودند.
کار جدید ما نشان می‌دهد که دایناسورهای زیمبابوه تنها یک توسعه از جانوران بهتر شناخته شده آفریقای جنوبی نیستند، بلکه شامل مجموعه‌ای از گونه‌های منحصربه‌فرد در این منطقه هستند. ما اکنون در تلاش هستیم تا بفهمیم چرا این تفاوت‌ها وجود دارد. ما مشکوک هستیم که شرایط محیطی ممکن است کلید اصلی باشد.
جستجو
یافته‌های فسیلی اولیه در زیمبابوه توسط بسیاری از دانشمندان نادیده گرفته شد و تا دهه ۱۹۷۰ نبود که به طور عمومی‌تر شناخته شدند. این امر به لطف کار پیشگامانه دیرینه‌شناسان زیمبابوئی جفری باند و مایکل راث بود که مواد فراوانی را در مناطق داخلی بولاوایو (غرب زیمبابوه) و دره پایین زامبزی (که مرز با زامبیا را تشکیل می‌دهد) کشف کردند. بیشتر این یافته‌ها به گونه‌های شناخته شده‌ای که از آفریقای جنوبی نامگذاری شده‌اند، نسبت داده شده بودند.
کار دیرینه‌شناسی در زیمبابوه برای چند دهه متوقف شد. با این حال، گروهی از شکارچیان فسیل اختصاصی به جستجو ادامه دادند. یکی از آن‌ها، استیو ادواردز، مدیر اردوگاه سافاری محلی، سایت‌های جدیدی را در ساحل دریاچه کاریبا، دریاچه مصنوعی که بیشتر مرز بین زیمبابوه و زامبیا را تشکیل می‌دهد، پیدا کرد. خبر از این کشفیات در نهایت به یونا چوینیره در دانشگاه ویتواترسراند، ژوهانسبورگ رسید. یونا، متخصص در دایناسورهای اولیه، بلافاصله اهمیت مواد را تشخیص داد. او تیمی بین‌المللی از همکاران آفریقای جنوبی، زیمبابوئی و بریتانیایی را برای بررسی بیشتر آن‌ها گرد هم آورد.
این کار مهمی بود، زیرا سایت‌های ساحل دریاچه کاریبا در داخل پارک ملی ماتوسادونا قرار دارند. راه حل ما استفاده از یکی از قایق‌های تفریحی کاریبا به عنوان یک هتل و آزمایشگاه متحرک بود تا بتوانیم حاشیه را بررسی کنیم. ما در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ دو سفر انجام دادیم. ما از آن زمان در حال تمیز کردن و مطالعه این مواد هستیم.
هر دو سفر مجموعه‌ای از مواد را به دست آورد که از لایه‌های آجر قرمز و سنگ‌های ماسه‌ای جمع‌آوری شده بود که حدود ۲۱۰ میلیون سال پیش در طول دوره تریاسیک اواخر (۲۳۷-۲۰۱ میلیون سال پیش) توسط رودخانه‌های باستانی رسوب کرده بود. شواهد زمین‌شناسی و فسیل‌های گیاهی نشان می‌دهد که منظره تریاسیک کاریبا خشک بود و با جنگل‌های کاج بزرگ پوشیده شده بود، با راهروهای سبز پوشش گیاهی در امتداد آبراه‌های دائمی.
چیزی که منحصربه‌فرد است
سوروپودومورف‌ها رایج‌ترین دایناسورهای تریاسیک اواخر هستند. اما نکته جالب در مورد Musango و خویشاوندش Musankwa که در سال ۲۰۲۴ توصیف کردیم این است که آن‌ها منحصربه‌فرد زیمبابوه هستند.
ما انتظار داشتیم گونه‌های دایناسورهای آفریقای جنوبی را در این بسترها پیدا کنیم، با توجه به سن و نزدیکی جغرافیایی آن‌ها، اما به طور شگفت‌انگیزی تمام موادی که تاکنون جمع‌آوری کرده‌ایم، حیواناتی هستند که با حیوانات دیگر متفاوت هستند.
این دایناسورهای زیمبابوئی حتی نزدیک‌ترین خویشاوندان همتایان آفریقای جنوبی خود نیستند. ما همچنین حیوانات فسیلی دیگری از جمله ماهی‌های ریه‌دار و خزندگان آبی به نام فیتوسورها را یافته‌ایم که نادر یا در سایت‌های آفریقای جنوبی وجود ندارند.
در پی این امر، ما شروع به ارزیابی مجدد مجموعه‌های فسیلی تاریخی در بولاوایو کرده‌ایم. به نظر می‌رسد که بسیاری از این فسیل‌ها برخلاف تصورات قبلی، نمی‌توانند به گونه‌های آفریقای جنوبی نسبت داده شوند.
همان‌طور که اکنون وجود دارد، زیمبابوه در مقایسه با آفریقای جنوبی به خط استوا نزدیک‌تر است، بنابراین تفاوت‌های آب‌وهوایی ممکن است مسئول این شخصیت‌های متنوع باشد. برای بررسی بیشتر این موضوع، ما به دنبال فسیل‌های بیشتر به کاریبا باز خواهیم گشت.
ما همچنین اطلاعات بیشتری در مورد سن دقیق و محیط زیست سنگ‌های حاوی دایناسورها جمع‌آوری خواهیم کرد تا آن‌ها را دقیق‌تر با سایت‌های دیگر مقایسه کنیم. اگرچه اهمیت این دایناسورها به تازگی در حال آشکار شدن است، زیمبابوه در حال ایفای نقش بزرگتری در روشن کردن تکامل اولیه دایناسورها است.
منبع: The Conversation