گروهی از دانشمندان در پژوهشی تازه موفق شدند یک شبکه مغزی خاص و ریتم الکتریکی متمایز مرتبط با آن را شناسایی کنند که به نظر میرسد عامل اصلی اثربخشی روش «تحریک عمقی مغز» (DBS) در درمان بیماری پارکینسون باشد. این یافته علمی میتواند تحولی در رویکردهای درمانی ایجاد کرده و به پزشکان کمک کند تا با استفاده از تنظیمات دقیقتر و شخصیسازیشده، نتایج بهتری برای بیماران به ارمغان آورند.
اهمیت ریتمهای مغزی در کنترل پارکینسون
بیماری پارکینسون به عنوان یک اختلال عصبی پیشرونده، تأثیرات عمیقی بر تواناییهای حرکتی افراد دارد. تحریک عمقی مغز سالهاست که به عنوان یک گزینه درمانی برای مدیریت علائم این بیماری مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، تا پیش از این، مکانیسمهای دقیق چگونگی عملکرد این تحریکات در سطح شبکههای عصبی به طور کامل شناخته نشده بود.
محققان با بررسی دقیق فعالیتهای الکتریکی مغز، متوجه شدند که یک «ریتم پنهان» در شبکههای عصبی وجود دارد که مستقیماً با بهبود وضعیت حرکتی بیماران پس از اعمال تحریک الکتریکی در ارتباط است. این ریتم که پیشتر نادیده گرفته شده بود، اکنون به عنوان یک نشانگر زیستی کلیدی برای ارزیابی موفقیت درمان شناخته میشود.
به سوی درمانهای شخصیسازیشده
یافتههای این مطالعه نشان میدهد که با شناسایی این ریتم خاص، میتوان دستگاههای تحریک عمقی مغز را به گونهای تنظیم کرد که به جای تحریکات مداوم و عمومی، تنها در زمانهای مورد نیاز و با شدت متناسب با فعالیت الکتریکی مغز هر بیمار عمل کنند. این رویکرد «حلقه بسته» (Closed-loop) میتواند عوارض جانبی احتمالی را کاهش داده و کارایی درمان را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
پژوهشگران تأکید دارند که این کشف، دریچهای نو به سوی درک بهتر تعاملات پیچیده میان شبکههای عصبی مغز و مداخلات درمانی گشوده است. در آینده، پزشکان قادر خواهند بود با تحلیل این ریتمهای الکتریکی، پروتکلهای درمانی را برای هر فرد به صورت اختصاصی طراحی کنند که این امر گامی بزرگ در جهت پزشکی دقیق و شخصیسازیشده برای بیماران مبتلا به اختلالات حرکتی محسوب میشود.
این مطالعه که جزئیات آن در مجامع علمی منتشر شده است، امیدهای تازهای را برای بهبود کیفیت زندگی میلیونها نفر که با چالشهای ناشی از بیماری پارکینسون دست و پنجه نرم میکنند، ایجاد کرده است. تحقیقات تکمیلی در این زمینه میتواند به توسعه نسل جدیدی از سیستمهای تحریک مغزی منجر شود که با دقت و هوشمندی بیشتری عمل میکنند.