تغییر خودسرانه دوز داروهای روان‌پزشکی خطرناک است

وی، با اشاره به تصور نادرست برخی افراد درباره افزایش اثربخشی دارو با مصرف دوزهای بالاتر گفت: مقدار مصرف دارو بخشی از تعادل میان اثربخشی درمان و احتمال بروز عوارض است و هرگونه تغییر در دوز باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک انجام شود.

قشون افزود: افزایش خودسرانه دوز داروهای روان‌پزشکی نه‌تنها لزوماً به بهبود سریع‌تر علائم منجر نمی‌شود، بلکه ممکن است خطر بروز عوارض جدی را افزایش دهد. برای نمونه، افزایش دوز سیتالوپرام می‌تواند موجب طولانی شدن فاصله QT در نوار قلب شود که در کنار سایر عوامل خطر، احتمال بروز آریتمی‌های قلبی خطرناک را افزایش می‌دهد. همچنین مصرف نادرست داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت پیگیری درمان اظهار کرد: در بسیاری از موارد، پس از شروع مصرف دارو لازم است روند درمان طی چند هفته دوباره ارزیابی شود تا در صورت نیاز، تغییرات لازم در نوع یا مقدار دارو اعمال شود.

قشون ادامه داد: برخی داروها ممکن است فقط در مراحل ابتدایی درمان تجویز شوند و ادامه مصرف آن‌ها به ارزیابی مجدد پزشک نیاز داشته باشد؛ بنابراین، تهیه مجدد دارو بر اساس نسخه اولیه، بدون مراجعه و بررسی دوباره وضعیت بیمار، می‌تواند روند درمان را مختل کند و احتمال بروز عوارض ناخواسته یا وابستگی دارویی را افزایش دهد.

وی با اشاره به پیامدهای احتمالی قطع ناگهانی یا کاهش سریع دوز برخی داروهای روان‌پزشکی بیان کرد: این اقدام ممکن است علاوه بر بازگشت علائم بیماری، باعث بروز علائم ناشی از قطع دارو شود.

به گفته این متخصص بیوتکنولوژی دارویی، سرگیجه، اختلال خواب، اضطراب، تحریک‌پذیری، تهوع، تعریق، سردرد، تپش قلب و اختلال تمرکز از جمله علائمی هستند که ممکن است پس از قطع یا کاهش سریع دوز برخی داروها بروز کنند. در شرایط خاص، قطع ناگهانی برخی داروها می‌تواند عوارض جدی‌تری مانند تشنج نیز به همراه داشته باشد. شدت و مدت این علائم به نوع دارو، مقدار و مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد.

قشون با اشاره به داروی آلپرازولام از گروه بنزودیازپین‌ها افزود: این دارو به دلیل شروع اثر نسبتاً سریع و مدت اثر کوتاه، در زمینه وابستگی و بروز علائم ترک نیازمند احتیاط ویژه است. قطع ناگهانی آلپرازولام، به‌ویژه پس از مصرف طولانی‌مدت یا در دوزهای بالا، می‌تواند خطرناک باشد.

وی تأکید کرد: در صورت تصمیم پزشک به پایان دادن درمان، ممکن است لازم باشد مقدار مصرف دارو به‌تدریج کاهش یابد. سرعت و نحوه کاهش دوز نیز باید با توجه به نوع دارو و شرایط بیمار تعیین شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه تغییرات کوتاه‌مدت در وضعیت فرد نباید مبنای تصمیم‌گیری خودسرانه درباره دارو باشد، گفت: اگر فرد احساس می‌کند دارو اثربخشی کافی ندارد، نباید بدون مشورت با پزشک مقدار مصرف آن را افزایش دهد؛ همان‌طور که بهبود علائم نیز به معنای مناسب بودن قطع دارو نیست.

وی خاطرنشان کرد: مصرف داروهای روان‌پزشکی باید بر اساس برنامه درمانی و با پیگیری منظم انجام شود و هرگونه تصمیم درباره افزایش یا کاهش دوز و قطع درمان، با نظر پزشک صورت گیرد.