تغییر در قوانین معاینه فنی؛ خودروهای دودزا از دریافت برگه معاینه منع می‌شوند

سردار محمدباقر سلیمی، معاون عملیات پلیس راهنمایی و رانندگی کشور، در برنامه «روی خط خبر» شبکه خبر با اشاره به اهمیت معاینه فنی از دو منظر ایمنی و آلایندگی گفت: در حال حاضر در کشور بالغ بر ۲۹ میلیون دستگاه خودرو و حدود ۱۴ میلیون دستگاه موتورسیکلت، مجموعاً ۴۳ میلیون وسیله نقلیه در حال تردد است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، وی با اشاره به تأکید قانون هوای پاک و آیین‌نامه اجرایی آن بر سلامت فنی و ایمنی وسایل نقلیه افزود: در شش‌ماهه دوم سال و با سرد شدن هوا و پدیده وارونگی، سهم وسایل نقلیه در انتشار گاز‌های آلاینده و ذرات معلق بیش از پیش مورد توجه قرار می‌گیرد.

سردار سلیمی درباره آمار برخورد با تخلفات مرتبط با ایمنی و معاینه فنی اظهار کرد: در هفت‌ماهه امسال، همکاران ما بالغ بر ۳ میلیون و ۱۰۷ هزار دستگاه وسیله نقلیه را به دلیل تخلفات مرتبط با ایمنی، سلامت و معاینه فنی در کشور اعمال قانون کرده‌اند. همچنین از اول مهرماه در کلانشهر‌ها ۸ هزار و ۴۳۰ دستگاه وسیله نقلیه دودزا شامل موتورسیکلت و خودرو‌های سبک و سنگین کنترل شده‌اند.

وی تصریح کرد: با همکاری وزارت کشور، اتحادیه معاینه فنی و سامانه سیمفا، معاینه فنی وسایل نقلیه‌ای که به دلیل دودزا بودن یا نقص فنی مؤثر در ایمنی متوقف شده‌اند، در فرآیند ابطال قرار می‌گیرد و مالکان باید پس از رفع نقص، مجدداً برای اخذ معاینه فنی اقدام کنند.

معاون عملیات پلیس راهور کشور در پاسخ به پرسشی درباره سهم نقص فنی در تصادفات گفت: حدود یک و دو دهم درصد تصادفات مرتبط با نقص فنی است؛ هرچند این عدد قابل توجه نیست، اما نقص‌هایی مانند سیستم ترمز، فرمان یا دستکاری در ابعاد وسیله نقلیه می‌تواند در ایمنی و شدت آسیب‌های پس از تصادف مؤثر باشد. وی تأکید کرد: معاینه فنی صرفاً به دودزا بودن خودرو محدود نمی‌شود و سلامت و ایمنی خودرو در ابعاد مختلف نیز در مراکز معاینه فنی بررسی می‌شود.

سردار سلیمی با اشاره به وضعیت فرسودگی ناوگان گفت: متأسفانه بالغ بر ۹۰ درصد موتورسیکلت‌های کشور در سن فرسودگی قرار دارند و حدود ۲۷ درصد خودرو‌های موجود نیز فرسوده هستند. این وضعیت هم ایمنی وسایل نقلیه را متزلزل کرده و هم سهم آنها را در آلایندگی افزایش داده است.

وی با اشاره به سهم بیشتر خودرو‌های دیزلی در تولید گاز‌های آلاینده افزود: در قانون هوای پاک، به‌ویژه تبصره ماده ۸، تکالیفی برای نوسازی ناوگان بر عهده سازمان‌هایی مانند وزارت صمت، وزارت کشور و شهرداری‌ها مشخص شده است، اما در عمل اقدام جدی و عملیاتی برای نوسازی و اسقاط به‌موقع وسایل نقلیه صورت نگرفته است. به گفته وی، ممنوعیت تردد موتورسیکلت‌های کاربراتوری در کلانشهر‌ها نیز به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم و حجم بالای فرسودگی، امکان اجرای کامل پیدا نکرده است.

سردار سلیمی خاطرنشان کرد: نقش وسایل نقلیه در آلایندگی قابل انکار نیست و لازم است موانع موجود در برنامه‌های نوسازی و اسقاط ناوگان در میز‌های تخصصی بررسی و رفع شود تا هم ایمنی تردد افزایش یابد و هم آلودگی هوا کاهش پیدا کند.

معاون عملیات پلیس راهنمایی و رانندگی کشور، با اشاره به سهم بیشتر خودرو‌های دیزلی در آلایندگی هوا اظهار کرد: بیشترین جامعه هدف در طرح کنترل خودرو‌های دودزا، وسایل نقلیه دیزل هستند، اما متأسفانه در ناوگان عمومی نیز وضعیت فرسودگی همین‌گونه است.

وی افزود: بالغ بر ۷۴ درصد اتوبوس‌های شهری که از وسایل پرتردد در بافت مرکزی شهر‌ها هستند، در سن فرسودگی قرار دارند و نوسازی به‌موقع و مناسب صورت نگرفته است. البته کلانشهر‌های تهران، مشهد، اصفهان و شیراز اقدامات خوبی را آغاز کرده‌اند، اما این اقدامات پاسخ‌گوی عقب‌ماندگی موجود نیست.

سردار سلیمی درباره وضعیت تاکسی‌ها گفت: در کلانشهر تهران بالغ بر ۸۰ هزار دستگاه تاکسی فعال است که بیش از ۸۰ درصد آنها در سن فرسودگی قرار دارند و روند نوسازی تاکسی‌ها کند است. وی از شهرداری تهران، سازمان تاکسیرانی، دستگاه‌های حامی مالی و خودروسازان خواست روند نوسازی تاکسی‌ها را به دلیل پیمایش بالا و استفاده گسترده شهروندان تسریع کنند.

معاون عملیات پلیس راهور کشور درباره خودرو‌های دولتی تصریح کرد: این خودرو‌ها نیز برابر قانون هوای پاک و آیین‌نامه اجرایی آن باید معاینه فنی دریافت کنند و در کنترل و اعمال قانون هیچ تفاوتی با سایر وسایل نقلیه ندارند.

وی با اشاره به حجم بالای مأموریت‌های پلیس در حوزه معاینه فنی و ایمنی خودرو گفت: در جدول جرایم رانندگی بالغ بر ۱۸۰ عنوان تخلف وجود دارد، اما پلیس بالغ بر ۵ درصد توان عملیاتی خود را در کشور به کنترل سلامت و معاینه فنی وسایل نقلیه اختصاص داده است؛ این در حالی است که سهم کنترل هر تخلف دیگر کمتر از نیم درصد است. سردار سلیمی افزود: با این وجود، کنترل دستی و سنتی در تقاطع‌ها و خیابان‌ها پاسخ‌گوی نیاز نیست و باید سامانه‌های هوشمند ثبت تخلف و پلاک‌خوان فعال‌تر شوند؛ بخش قابل توجهی از سامانه‌های موجود غیرفعال است و پوشش هوشمند مناسب نیست.

وی در جمع‌بندی توصیه‌های پلیس برای کاهش آلودگی هوا از هموطنان خواست سلامت فنی و ایمنی وسیله نقلیه را جدی بگیرند، معاینه فنی را در دستور کار قرار دهند، از تردد‌های غیرضروری به‌ویژه در شش‌ماهه دوم سال و ماه‌های اوج آلودگی هوا خودداری کنند و برای سفر‌ها از ناوگان عمومی استفاده کنند. به گفته وی، بالغ بر ۱۴ میلیون دستگاه از وسایل نقلیه‌ای که باید معاینه فنی داشته باشند، به مراکز معاینه فنی مراجعه می‌کنند.

سردار سلیمی درباره موتورسیکلت‌ها نیز گفت: معاینه فنی برای موتورسیکلت اجباری است، اما بالغ بر ۹۰ درصد موتورسیکلت‌های کشور کاربراتوری و در سن فرسودگی قرار دارند و موتورسیکلت‌های کاربراتوری در کلانشهر‌ها نمی‌توانند معاینه فنی دریافت کنند. وی با اشاره به محدودیت سامانه‌های پلاک‌خوان موتورسیکلت افزود: سطح جریمه‌ها بازدارندگی لازم را ندارد؛ مبلغ جریمه معاینه فنی در راه‌های روستایی و برون‌شهری ۴۰ هزار تومان، در شهر‌های کوچک و جاده‌ها ۶۰ هزار تومان و در کلانشهر‌ها ۱۰۰ هزار تومان است.

معاون عملیات پلیس راهور کشور درباره ابطال معاینه فنی خودرو‌های دارای نور زنون گفت: کنترل این موضوع هم در سطح معابر و هم در فرآیند تعویض پلاک انجام می‌شود و تغییر در چراغ‌ها، رنگ چراغ‌ها و استفاده از نور‌های خیره‌کننده مانند لامپ زنون، از محدودیت‌های جدی پلیس است. وی افزود: در زمان تعویض پلاک، اگر خودرویی معاینه فنی نداشته باشد امکان تعویض پلاک وجود ندارد و حتی اگر معاینه فنی داشته باشد، اما پس از آن تغییراتی در چراغ‌ها، ابعاد، ارتفاع، سیستم تعلیق، برچسب‌های چندرنگ یا شیشه‌های دودی ایجاد شده باشد که داخل خودرو از فاصله سه متری دیده نشود، تعویض پلاک انجام نمی‌شود تا نقص برطرف شود.

سردار سلیمی درباره برخورد با دستکاری پلاک نیز اظهار کرد: برای پلاک وسایل نقلیه ۷ کد تخلف در جدول جرایم رانندگی پیش‌بینی شده است و جابه‌جایی محل نصب پلاک، تغییر در ابعاد، رنگ، برچسب و پوشاندن حروف یا بخش‌هایی از پلاک مشمول اعمال قانون است. وی افزود: در صورت تشخیص جعل پلاک، قانون مجازات اسلامی تا ۶ ماه حبس پیش‌بینی کرده و وسیله نقلیه توقیف و اقدامات قانونی آن انجام می‌شود.