داوری سرامیک در جشنواره هنرهای تجسمی چالش‌برانگیز است

به گزارش خبرنگار ایلنا، مرضیه تقی‌خانی، استاد و داور کارگاه سرامیک جشنواره هنرهای تجسمی، با اشاره به دشواری انتخاب آثار برگزیده در این رشته، تنوع تکنیک‌ها و رویکردهای هنری را از مهم‌ترین عوامل پیچیدگی فرایند داوری دانست و گفت: در کنار کیفیت آثار، تلاش کردیم با در نظر گرفتن محدودیت ظرفیت کارگاه، فرصت حضور را برای هنرمندان جوان، به‌ویژه شرکت‌کنندگان از استان‌های کمتر برخوردار، فراهم کنیم.

داوری آثار هنری، به‌ویژه در رشته‌هایی که از تنوع تکنیکی و اجرایی بالایی برخوردارند، همواره با چالش انتخاب و اولویت‌بندی همراه است. در کارگاه سرامیک جشنواره هنرهای تجسمی نیز تنوع آثار ارسالی از شهرهای مختلف کشور و تفاوت رویکردهای هنرمندان، فرایند انتخاب را به مرحله‌ای دشوار تبدیل کرده است؛ فرایندی که در آن، کیفیت هنری آثار در کنار محدودیت ظرفیت کارگاه و ضرورت فراهم کردن فرصت برای نسل تازه هنرمندان قرار می‌گیرد.

مرضیه تقی‌خانی، استاد و داور این کارگاه، با اشاره به گستردگی آثار ارسالی گفت: در این دوره، هنرمندانی از شهرهای مختلف کشور شرکت کردند و آثار ارائه‌شده از تنوع قابل‌توجهی برخوردار بود. در میان کارها، هم آثار بسیار خوب وجود داشت و هم آثاری که از نظر کیفی در سطح پایین‌تری قرار می‌گرفتند. تعدادی از این آثار به دلیل نداشتن معیارهای لازم برای حضور در جشنواره، در همان مراحل اولیه داوری کنار گذاشته شدند؛ اما انتخاب از میان آثار باقی‌مانده دشوارتر بود.

او دلیل این دشواری را ظرفیت‌های گسترده رشته سرامیک دانست و افزود: این رشته از نظر تکنیک، شیوه اجرا و رویکردهای هنری تنوع زیادی دارد و هنرمندان با روش‌های متفاوتی ایده‌های خود را به اثر تبدیل می‌کنند. به همین دلیل، داوری سرامیک را می‌توان از فرایندهای دشوار ارزیابی آثار هنری دانست. آثار را چندین بار بررسی می‌کنیم تا در نهایت، کارهایی انتخاب شوند که ایده و شیوه اجرای آن‌ها با یکدیگر تناسب داشته باشد و تکنیک به‌درستی در خدمت اثر قرار گرفته باشد.

کیفیت آثار و محدودیت ظرفیت کارگاه

باوجود تفاوت سطح کیفی در میان آثار ارسالی، به گفته تقی‌خانی، بخش قابل‌توجهی از کارهایی که از مراحل اولیه عبور کردند، از نظر کیفیت به یکدیگر نزدیک بودند؛ موضوعی که انتخاب نهایی را دشوارتر می‌کرد. در چنین شرایطی، برخورداری از کیفیت مناسب به‌تنهایی نمی‌توانست حضور همه هنرمندان را در فهرست نهایی تضمین کند.

تقی‌خانی با اشاره به حضور هنرمندان شرکت‌کننده در دوره‌های گذشته توضیح داد: برخی از آثار متعلق به هنرمندانی بود که پیش‌تر نیز در جشنواره حضور داشتند و حتی از کیفیت خوبی برخوردار بودند؛ بااین‌حال، به دلیل محدودیت تعداد شرکت‌کنندگان، ناچار شدیم از انتخاب برخی از آن‌ها صرف‌نظر کنیم تا جوانان دیگری نیز فرصت حضور و استفاده از ظرفیت‌های جشنواره را پیدا کنند.

این محدودیت با توجه به ماهیت اجرایی رشته سرامیک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. تکمیل یک اثر سرامیکی مستلزم طی کردن مراحل مختلف است و زمان چهارروزه کارگاه، امکان انتخاب تعداد نامحدودی از هنرمندان را فراهم نمی‌کند. ازاین‌رو، داوران ناچارند در کنار ارزیابی کیفیت، معیارهای مورد نظر را برای انتخاب نهایی در نظر بگیرند.

او در این باره گفت: فرایند خلق و تکمیل اثر سرامیکی مراحل متعددی دارد و چهار روز زمان محدودی برای رسیدن به نتیجه نهایی است. بنابراین، تعداد شرکت‌کنندگان نمی‌تواند بسیار زیاد باشد و در شرایط رقابتی، آثاری انتخاب می‌شوند که در برخی معیارها نسبت به دیگر کارها برتری داشته باشند.

توجه به تنوع جغرافیایی در انتخاب هنرمندان

یکی دیگر از ملاحظات داوری، فراهم کردن امکان حضور هنرمندانی از مناطق مختلف کشور بوده است. به گفته تقی‌خانی، پس از بررسی اولیه و کنار گذاشتن آثار ضعیف‌تر، در مرحله نهایی، محل فعالیت و استان شرکت‌کنندگان نیز مورد توجه قرار گرفت تا فرصت حضور در جشنواره تنها در اختیار هنرمندان مناطق برخوردارتر یا افرادی که سابقه شرکت در دوره‌های گذشته را داشتند، نباشد.

وی با تأکید بر اهمیت ایجاد فرصت برای نسل جوان افزود: تلاش کردیم هنرمندانی از شهرستان‌ها و استان‌های کمتر برخوردار نیز امکان حضور داشته باشند. به همین دلیل، در مواردی از انتخاب هنرمندانی که پیش‌تر در جشنواره شرکت کرده بودند یا حتی جایزه گرفته بودند، صرف‌نظر کردیم تا جوانان دیگری نیز بتوانند از امکانات و فرصت‌های این رویداد بهره‌مند شوند.

بااین‌حال، تقی‌خانی تأکید کرد که موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی تعیین‌کننده نتیجه داوری نبوده است. به گفته او، تصمیم‌گیری در مرحله نهایی بر اساس مجموعه‌ای از معیارها صورت گرفته و کیفیت هنری آثار همچنان یکی از عوامل اصلی انتخاب بوده است.

او درباره رعایت عدالت در این فرایند توضیح داد: داوری در رشته سرامیک به دلیل تنوع آثار و رویکردهای هنری، کار دشواری است و در مرحله نهایی باید همه معیارها را در کنار یکدیگر در نظر گرفت. به‌جز تعداد محدودی از آثار که در مرحله نخست به دلیل ضعف کیفی کنار گذاشته شدند، سطح بسیاری از کارهای باقی‌مانده به یکدیگر نزدیک بود. بنابراین، نمی‌توان گفت هنرمندان ساکن تهران یا استان‌های برخوردارتر به دلیل محل زندگی خود با اجحاف مواجه شده‌اند.

امید به برگزاری کارگاهی باکیفیت

با توجه به توانایی هنرمندان منتخب و کیفیت آثار بررسی‌شده، تقی‌خانی نسبت به نتیجه کارگاه سرامیک ابراز امیدواری کرد. او معتقد است هنرمندان انتخاب‌شده از توانایی مناسبی در زمینه ساخت و اجرای آثار سرامیکی برخوردارند و می‌توانند در مدت‌زمان تعیین‌شده، کارگاه موفقی را رقم بزنند.

این استاد و داور در پایان، ضمن قدردانی از تیم برگزارکننده جشنواره برای پیگیری منظم امور در شرایط موجود، ابراز امیدواری کرد که کارگاه‌ها به‌خوبی برگزار شوند و حضور در این رویداد، علاوه بر فراهم کردن فرصتی برای تجربه و فعالیت هنری، انگیزه جوانان را برای ادامه مسیر حرفه‌ای خود افزایش دهد.