به گزارش ایلنا، در این میان، متخصصان رادیوتراپی و انکولوژی نقش مهمی در ارزیابی بیماران و برنامهریزی درمان دارند. دکتر خوشبخت، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی و عضو سابق هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، در زمینه بررسی و درمان انواع سرطان فعالیت میکند.
در ادامه با سوابق علمی، حوزههای تخصصی و روشهای درمانی مرتبط با فعالیت ایشان آشنا میشویم.
دکتر هلاله خوشبخت متخصص رادیوتراپی و انکولوژی و فارغالتحصیل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است. ایشان پس از دریافت بورد تخصصی، بهعنوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در حوزه آموزش و پژوهش فعالیت داشته است.
رادیوتراپی و انکولوژی یکی از رشتههای تخصصی پزشکی است که به بررسی و درمان سرطان، بهویژه با استفاده از پرتودرمانی و روشهای دارویی مرتبط، میپردازد.
رادیوتراپی یا پرتودرمانی یکی از روشهای شناختهشده و موثر برای درمان سرطان است که با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلولهای سرطانی را هدف قرار میدهد. این روش درمانی، به دلیل دقت بالا و قابلیت تطابق با نوع و محل تومور، معمولاً بهصورت مستقل یا در ترکیب با درمانهای دیگر مانند جراحی و شیمیدرمانی استفاده میشود. در ادامه این مقاله، به تفصیل نحوه عملکرد رادیوتراپی و جزئیات درمانی آن در اتاق دستگاه پرتودرمانی بررسی میشود.
در این حوزه، شناخت نوع تومور، بررسی میزان پیشرفت بیماری و ارزیابی شرایط عمومی بیمار برای انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
دکتر خوشبخت در زمینه درمان سرطان و بررسی کاربرد روشهایی مانند پرتودرمانی، شیمیدرمانی، ایمونوتراپی و درمان هدفمند فعالیت میکند.
رادیوتراپی و انکولوژی شاخهای از پزشکی است که در آن از روشهای مختلف برای درمان و کنترل سرطان استفاده میشود. در بسیاری از بیماران، درمان تنها به یک روش محدود نیست و ممکن است ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و درمانهای دارویی مورد نیاز باشد.
متخصص رادیوتراپی و انکولوژی با بررسی آزمایشها، گزارش پاتولوژی، تصاویر پزشکی و سوابق درمانی، درباره گزینههای مناسب درمان تصمیمگیری میکند.
برخی از مهمترین اقدامات در این تخصص عبارتاند از:
بررسی نوع و مرحله سرطان
برنامهریزی پرتودرمانی
ارزیابی روشهای درمان دارویی
بررسی پاسخ بیمار به درمان
کنترل و مدیریت عوارض درمان
هماهنگی با سایر متخصصان
پیگیری وضعیت بیمار پس از درمان
هدف اصلی، انتخاب برنامهای متناسب با وضعیت بیماری و کاهش آسیب غیرضروری به بافتهای سالم است.
پرتودرمانی یکی از روشهای اصلی درمان سرطان است که با استفاده از پرتوهای پرانرژی، به سلولهای سرطانی آسیب میرساند و تکثیر آنها را مختل میکند.
این روش ممکن است برای از بین بردن تومور، کاهش احتمال بازگشت سرطان پس از جراحی یا کنترل علائم بیماری استفاده شود.
شیمیدرمانی از روشهای شناختهشده درمان سرطان است که با استفاده از داروهای مخصوص، رشد و تقسیم سلولهای سرطانی را مهار میکند.
این درمان ممکن است بهتنهایی یا همراه با جراحی و پرتودرمانی انجام شود.
نوع دارو، تعداد جلسات و فاصله دورههای درمان به نوع سرطان، مرحله بیماری و وضعیت جسمانی بیمار بستگی دارد. همچنین بررسی عوارض و کنترل وضعیت بیمار در طول درمان ضروری است.
ایمونوتراپی یکی از روشهای درمانی است که با تأثیرگذاری بر سیستم ایمنی بدن، به مقابله مؤثرتر با بعضی سلولهای سرطانی کمک میکند.
این روش در درمان برخی سرطانها از جمله گروههایی از سرطان ریه کاربرد دارد؛ اما برای تمام بیماران مناسب نیست.
تارگتتراپی نوعی درمان دارویی است که بر ویژگیهای مولکولی یا مسیرهای مشخص رشد سلولهای سرطانی اثر میگذارد.
در برخی سرطانها، شناسایی جهشهای ژنتیکی یا نشانگرهای زیستی میتواند به انتخاب داروی مناسب کمک کند.

درمان سرطان به نوع تومور، اندام درگیر و میزان پیشرفت بیماری وابسته است. در حوزه فعالیت تخصصی دکتر خوشبخت قرار دارند میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
سرطان پستان از سرطانهای شایع در زنان است. درمان آن ممکن است شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی، هورموندرمانی یا درمانهای هدفمند باشد.
در برخی بیماران، پرتودرمانی پس از جراحی برای کاهش احتمال بازگشت موضعی بیماری توصیه میشود.
سرطان ریه انواع مختلفی دارد و انتخاب درمان آن به مرحله بیماری، نوع سلولهای سرطانی و شرایط بیمار بستگی دارد.
پرتودرمانی، شیمیدرمانی، ایمونوتراپی و درمان هدفمند از گزینههایی هستند که در شرایط مناسب مورد استفاده قرار میگیرند.
سرطان پروستات در مردان، بهویژه در سنین بالاتر، مشاهده میشود. روش درمان آن ممکن است شامل پایش فعال، جراحی، پرتودرمانی یا درمانهای دارویی باشد.
در برخی بیماران، تکنیکهای پیشرفته پرتودرمانی امکان هدفگیری دقیقتر ناحیه پروستات را فراهم میکنند.
سرطان مری، معده، روده بزرگ و راستروده از جمله سرطانهای دستگاه گوارش هستند.
درمان این بیماریها بسته به محل تومور و مرحله سرطان متفاوت است. پرتودرمانی در برخی موارد همراه با شیمیدرمانی یا جراحی مورد استفاده قرار میگیرد.
این گروه شامل سرطانهای نواحی مانند حلق، حنجره، زبان و حفره دهان است.
از آنجا که این تومورها ممکن است در نزدیکی اندامهای حساس قرار داشته باشند، طراحی دقیق پرتودرمانی اهمیت زیادی دارد.
پیشرفت تجهیزات پزشکی باعث توسعه تکنیکهایی شده است که امکان توزیع دقیقتر دوز پرتو را فراهم میکنند.
پرتودرمانی IMRT: در این روش، شدت تابش در بخشهای مختلف میدان درمان تنظیم میشود تا دوز مناسب به تومور برسد و میزان تابش به بافتهای اطراف محدود شود.
پرتودرمانی VMAT: در این تکنیک، دستگاه هنگام چرخش به دور بیمار، شدت و شکل میدان تابش را تنظیم میکند. این روش در شرایط مناسب میتواند زمان تابش را کاهش دهد.
رادیوسرجری SRS: روشی بسیار دقیق برای درمان برخی ضایعات مشخص، بهویژه تومورها و متاستازهای مغزی است. برخلاف نام آن، معمولاً به برش جراحی نیاز ندارد.
پرتودرمانی SBRT: در این روش، دوز بالایی از تابش طی تعداد محدودی جلسه به ناحیه هدف در بدن رسانده میشود. SBRT در بعضی تومورهای منتخب ریه و سایر اندامها کاربرد دارد.
توموتراپی: فناوری دیگری در پرتودرمانی است که تصویربرداری و تابش درمانی را در یک سیستم یکپارچه فراهم میکند.
انتخاب هر روش به ویژگیهای تومور، شرایط بیمار و امکانات مرکز درمانی وابسته است.
تجهیزات پیشرفته نقش مهمی در اجرای دقیق برنامههای پرتودرمانی دارند.
دستگاههایی مانند TrueBeam، Edge، Halcyon، Ethos، Versa HD، Harmony، Unity و Elekta Infinity از سیستمهای شناختهشده رادیوتراپی هستند.
این تجهیزات از فناوریهای مختلفی مانند تصویربرداری هدایتشده، پرتودرمانی تطبیقی و کنترل موقعیت بیمار پشتیبانی میکنند.
بااینحال، استفاده از جدیدترین دستگاه لزوماً برای تمام بیماران ضروری نیست. انتخاب تجهیزات باید بر اساس نیاز درمانی و نظر تیم تخصصی انجام شود.
دو بیمار مبتلا به یک نوع سرطان ممکن است به برنامههای درمانی متفاوتی نیاز داشته باشند.
سن، وضعیت عمومی بدن، مرحله بیماری، ویژگیهای تومور و سابقه درمان از عواملی هستند که در انتخاب روش درمان تأثیر دارند.
به همین دلیل، بررسی دقیق پرونده پیش از شروع درمان اهمیت دارد. همچنین در موارد پیچیده، همکاری متخصصان رشتههای مختلف میتواند به تصمیمگیری بهتر کمک کند.
پیگیری بیمار پس از درمان نیز ضروری است و ممکن است شامل معاینه، آزمایش، تصویربرداری و بررسی عوارض احتمالی باشد.
آدرس: تهران، خیابان بهشتی، جنب درِ متروی سهروردی، پلاک ۱۵۵، واحد ۴، طبقه دوم شرقی
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: