رشد 2 درصدی تولیدات پژوهشی ایران در شرایط جنگ و تحریم

وی در ابتدای این نشست با اشاره به تقارن آن با 13 آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، اظهار کرد: امروز روز مبارزه با استکبار است که در رأس آن آمریکاست. باید از دانشجویان عزیز برای 240 شب موکب‌داری، حضور در میدان و نقشی که در تقویت تاب‌آوری کشور ایفا کرده‌اند، صمیمانه قدردانی کنم.

وزیر علوم با اشاره به شرایط کشور در ماه‌های گذشته افزود: امروز ایران عزیز توانسته است در برابر آمریکا ایستادگی کند. در شرایطی که تصور می‌شد ایران در کمتر از یک هفته فروبپاشد یا نظام سیاسی دچار فروپاشی شود و کشور در معرض تجزیه قرار گیرد، اکنون 240 شب از مقاومت مردم گذشته و این ایستادگی توانسته است طرف مقابل را خسته و فرسوده کند.

سیمایی ادامه داد: مقاومت مردم ایران حتی بر سرنوشت سیاسی آمریکا و اسرائیل تأثیر گذاشته است. شکست‌های سیاسی نتانیاهو و ترامپ را باید از پیامدهای مقاومت ملت ایران دانست. بخش مهمی از توان دفاعی کشور نیز محصول فناوری‌هایی است که در دانشگاه‌ها و به دست پژوهشگران و دانش‌آموختگانی مانند شما دانشجویان تولید شده است. این قدرت، حاصل هدایت‌های رهبری و خون مقدس امام شهید است.

وی در عین حال تأکید کرد: قرار نیست کشور خود را هزینه برد و باخت‌های سیاسی آمریکا و اسرائیل کند. آنچه اهمیت دارد، بهره‌گیری از فرصت‌هایی است که مقاومت ملت ایران ایجاد کرده است. اکنون که در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی تأثیرگذار شده‌ایم، باید بتوانیم از این موقعیت در جهت تأمین منافع کشور استفاده کنیم و فرصت‌های به‌وجودآمده را به پیروزی تبدیل کنیم.

گفت‌وگو با دانشجویان از دستاوردهای مردم‌سالاری دینی است

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت گفت‌وگوی مستقیم دانشجویان با مسئولان اظهار کرد: اینکه یک وزیر به‌عنوان مسئول یک دستگاه اجرایی در جمع دانشجویان، استادان و کارکنان حضور پیدا کند و خود را در معرض انتقاد، پرسش و مطالبه قرار دهد، از دستاوردهای مردم‌سالاری و مردم‌سالاری دینی در جمهوری اسلامی ایران است.

وی با طرح این پرسش که آیا پیش از انقلاب چنین امکانی وجود داشت که یک وزیر در جمع دانشجویان یا استادان بنشیند و به پرسش‌ها و انتقادات آنان پاسخ دهد، افزود: این از دستاوردهای انقلاب اسلامی است که امام خمینی(ره) آن را رهبری کرد. امام با آنکه یک عالم دینی بود، بر جمهوریت نظام نیز تأکید داشت.

سیمایی با بیان اینکه گفت‌وگو ضرورتی برای حیات اجتماعی و دانشگاهی است، تصریح کرد: اگر دانشجویان نتوانند با یکدیگر گفت‌وگو کنند یا امکان گفت‌وگو با مسئولان کشور را نداشته باشند، چگونه می‌توان انتظار داشت فرهنگ گفت‌وگو در سطح عمومی جامعه شکل بگیرد؟

وی ادامه داد: گفت‌وگو به این معنا نیست که هرچه من گفتم، شما الزاماً بپذیرید یا هر مطالبه‌ای که شما مطرح کردید، من موظف به اجرای آن باشم. ما در گفت‌وگو تابع منطق هستیم، اما در مقام اجرا باید توانایی‌ها و امکانات موجود را نیز در نظر بگیریم. همه مطالباتی که امروز مطرح کردید، منطقی بود، اما تحقق مطالبات اجتماعی و اجرای سیاست‌ها به ظرفیت‌ها و منابع موجود نیز وابسته است.

80 درصد مطالبات دانشجویان به منابع مالی مربوط است

وزیر علوم با اشاره به مطالبات صنفی و رفاهی دانشجویان گفت: حدود 80 درصد موضوعاتی که امروز مطرح کردید، به مسئله منابع مالی بازمی‌گردد. ما به‌خوبی می‌دانیم خوابگاه استاندارد چه ویژگی‌هایی دارد، دانشگاه استاندارد باید از چه آزمایشگاه‌ها و کتابخانه‌هایی برخوردار باشد، دانشجویان و استادان باید چه فرصت‌های مطالعاتی داشته باشند و وضعیت معیشتی آنان چگونه باید تأمین شود.

سیمایی با اشاره به تأثیر تحریم‌ها و جنگ بر اقتصاد کشور اظهار کرد: کشور ما سال‌های طولانی با تحریم‌های گسترده مواجه بوده است. بسیاری از شما شاید زمانی که این تحریم‌ها آغاز شد، هنوز متولد نشده بودید. ایران به دلیل حرکت برخلاف اراده قدرت‌های جهانی، با فشارهای متعدد و جنگ تحمیلی هشت‌ساله مواجه شد و در سال‌های اخیر نیز جنگ‌های دیگری با هدف تحمیل اراده دشمنان بر کشور رخ داد.

وی با تأکید بر اهمیت استقلال کشور افزود: بزرگ‌ترین دستاورد امام خمینی(ره) برای ایران، کسب استقلال بود و امام شهید نیز این استقلال را تثبیت کرد. این دستاورد کوچکی نیست. مقاومت ایران موجب شد مرزهای قدرت آمریکا آشکار شود و مشخص شود توان این قدرت تا کجاست.

سیمایی در ادامه با مقایسه وضعیت علمی ایران و روسیه در شرایط جنگی اظهار کرد: روسیه با وجود برخورداری از قدرت اقتصادی و نظامی گسترده، درگیر جنگ شده و بروندادهای پژوهشی این کشور حدود 30 درصد کاهش یافته است، در حالی که ایران با وجود جنگ و تحریم، رشد حدود 2 درصدی را در بروندادهای پژوهشی تجربه کرده است. این موضوع نشان می‌دهد فعالیت علمی و پژوهشی در کشور متوقف نشده و دانشگاهیان همچنان مشغول کار و تلاش هستند.

سهم آموزش عالی از تولید ناخالص داخلی باید افزایش یابد

وزیر علوم با تأکید بر اینکه گفت‌وگو با دانشجویان را از وظایف خود می‌داند، گفت: من وظیفه خود می‌دانم که با دانشجویان بنشینم و مطالبات آنان را بشنوم، هرچند به دلیل محدودیت‌های زمانی همیشه امکان برگزاری چنین جلساتی وجود ندارد. در مقابل، انتظار دارم دانشجویان نیز محدودیت‌هایی را که مسئولان در تأمین منابع و اجرای برنامه‌ها با آن مواجه‌اند، درک کنند.

وی با اشاره به برخی انتقادات درباره میزان پیگیری مطالبات آموزش عالی افزود: گاهی گفته می‌شود چون مطالبات ما محقق نشده، دیگر گفت‌وگو نمی‌کنیم. این رویکرد درست نیست. من نیز در جلسات دولت حضور پیدا می‌کنم و افزایش سهم آموزش عالی از تولید ناخالص داخلی را مطالبه می‌کنم. اگر این مطالبه در یک جلسه محقق نشد، آیا باید دیگر در جلسات دولت شرکت نکنم؟ وظیفه من این است که همچنان گفت‌وگو کنم، استدلال بیاورم و ضرورت سرمایه‌گذاری در علم و دانشگاه را توضیح دهم.

سیمایی ادامه داد: بارها تأکید کرده‌ام که کشورهای مختلف در شرایط بحرانی، بیش از گذشته به نهاد علم توجه کرده‌اند و حمایت از دانشجویان و استادان را افزایش داده‌اند. ما نیز باید چنین رویکردی داشته باشیم، اما در نهایت اولویت‌های کلان کشور در مجموعه نظام تصمیم‌گیری تعیین می‌شود و ممکن است سهم آموزش عالی کمتر از میزان مورد انتظار ما باشد.

وی تصریح کرد: یک وزیر علاوه بر مسئولیت دستگاه خود، در هیئت دولت نسبت به مجموعه کشور نیز مسئولیت دارد. وقتی در دولت حضور داریم، باید مسائل معیشت مردم، کشاورزی، بیمه، حقوق و سایر اولویت‌های کشور را نیز در نظر بگیریم.

توزیع سالانه 130 میلیون پرس غذا در دانشگاه‌های کشور

وزیر علوم در ادامه با اشاره به انتقادات مطرح‌شده درباره کیفیت تغذیه دانشجویان اظهار کرد: در مجموعه دانشگاه‌های کشور سالانه حدود 130 میلیون پرس غذا توزیع می‌شود. طبیعی است که در چنین حجم گسترده‌ای از خدمات، گاهی مشکلاتی نیز رخ دهد، اما نباید موارد محدود را به کل خدمات ارائه‌شده تعمیم داد.

وی با طرح این پرسش که چرا رؤسای دانشگاه‌ها باید بخش قابل‌توجهی از وقت خود را به مدیریت خدمات رفاهی اختصاص دهند، گفت: چرا رئیس دانشگاه باید به مدیر رستوران یا هتل تبدیل شود؟ آیا در دانشگاه‌های معتبر جهان، رئیس دانشگاه شخصاً مسئول اداره رستوران و خوابگاه است؟

سیمایی افزود: وظیفه اصلی دانشگاه آموزش، پژوهش، فناوری و تولید علم است، اما امروز بخش قابل‌توجهی از وقت مدیران دانشگاهی صرف موضوعاتی مانند تغذیه و خوابگاه می‌شود. هدف ما این بود که مسئولیت مستقیم دانشگاه‌ها در این حوزه کاهش پیدا کند و ارائه خدمات به مجموعه‌های تخصصی و معتبر واگذار شود.

همه دانشگاه‌ها مأموریت و خدمات یکسان ندارند

وزیر علوم در پاسخ به مطالبات دانشجویان دانشگاه‌های غیردولتی و شهریه‌پرداز درباره برخورداری از خدمات رفاهی و امکانات آموزشی اظهار کرد: بیش از نیمی از دانشگاه‌هایی که نمایندگان آن‌ها امروز در این نشست حضور دارند، غیردولتی یا دارای ساختارهای متفاوت از دانشگاه‌های دولتی هستند. باید توجه داشت که هر دانشگاه با فلسفه و مأموریت مشخصی تأسیس شده است و نمی‌توان از همه دانشگاه‌ها انتظار ارائه خدمات یکسان داشت.

وی با اشاره به دانشگاه ملی مهارت گفت: فلسفه تأسیس این دانشگاه، تربیت نیروی ماهر و تکنسین موردنیاز کشور است. قرار بوده در این دانشگاه مهارت‌هایی مانند جوشکاری، صنایع چوب، خیاطی و سایر مهارت‌های فنی آموزش داده شود. چنین مأموریتی الزاماً نیازمند مدرک دکتری برای همه مدرسان نیست و نباید فلسفه اصلی دانشگاه تحت تأثیر مدرک‌گرایی قرار گیرد.

سیمایی در ادامه به وضعیت دانشگاه پیام نور اشاره کرد و گفت: دانشگاه پیام نور از ابتدا با فلسفه خودگردانی و تأمین منابع از محل شهریه دانشجویان تأسیس شده است. در اساسنامه و ساختار اولیه این دانشگاه، پیش‌بینی نشده بود که دولت همانند دانشگاه‌های دولتی، هزینه خوابگاه، تغذیه، سرویس و سایر خدمات رفاهی آن را تأمین کند.

وی افزود: با این حال، امروز دولت از دانشگاه پیام نور حمایت می‌کند و بخش مهمی از هزینه‌های این دانشگاه از محل منابع عمومی تأمین می‌شود.

وزیر علوم در پایان با قدردانی از دانشجویان حاضر در نشست گفت: از همه شما برای صراحت در بیان دیدگاه‌ها و مطالباتتان تشکر می‌کنم. امروز جلسه‌ای بسیار خوب، اخلاقی، دوستانه و صمیمانه داشتیم و امیدوارم این گفت‌وگوها به شناخت متقابل بهتر و پیگیری مؤثرتر مسائل دانشگاه‌ها کمک کند.