رونمایی از سامانه بومی «ایران‌زمین» جایگزین گوگل ارث

نادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، در نشست خبری خود که در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد، از تکمیل توسعه و انجام آزمایش‌های سامانه «ایران‌زمین» خبر داد؛ سامانه‌ای که قرار است نقش مشابه گوگل ارث را در کشور ایفا کند و به‌زودی به‌صورت عملیاتی در دسترس قرار گیرد.
به گزارش ایتنا، این سامانه در دو نسخه عرضه خواهد شد: نسخه عمومی که امکاناتی مشابه سرویس‌های رایج نقشه‌های ماهواره‌ای ارائه می‌دهد، و نسخه تجاری که کاربران حرفه‌ای را به ابزارهای پردازش داده و خروجی‌های تخصصی مجهز می‌کند.

تدوین سند راهبردی ناوبری بومی
مکاری همچنین از تدوین سند جامع ناوبری فضایی در ماه‌های ابتدایی سال جاری خبر داد و گفت پژوهشگاه در حال طراحی منظومه‌ای بومی برای ناوبری، مبتنی بر رویکردهایی چون سامانه‌های کمکی (Augmentation) و ناوبری بر پایه سیگنال‌های فرصت‌طلبانه است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، نخستین فاز عملیاتی این طرح سال آینده اجرا خواهد شد، هرچند ممکن است در گام‌های نخست به دقت نهایی مطلوب نرسد.

تحولات در پروژه‌های ماهواره‌ای و نقش هوش مصنوعی
به گفته سرپرست پژوهشگاه، در پروژه ماهواره‌های انتقال مداری «سامان» توسعه پیشرانش مبتنی بر سوخت مایع آغاز شده و در خانواده ماهواره‌های «ناهید»، فناوری‌های منظومه‌سازی پیاده‌سازی شده‌اند.
وی تأکید کرد هوش مصنوعی در تمام زنجیره صنعت فضایی کشور، از طراحی منظومه‌ها تا پردازش داده و ابَروضوح‌سازی تصاویر، به کار گرفته می‌شود و تمامی این ابزارها به‌صورت کاملاً بومی و توسط مهندسان داخلی توسعه یافته‌اند.

کاربردهای داده‌های ماهواره «خیام»
مکاری از آغاز اشتراک‌گذاری تصاویر ماهواره سنجشی «خیام» با دستگاه‌های اجرایی از سال گذشته خبر داد و گفت شهرداری‌ها از این داده‌ها برای پایش ساخت‌وساز و توسعه شهری، و شرکت‌هایی چون شرکت ملی گاز از آن برای پایش زیرساخت‌های انرژی بهره می‌برند.
به گفته وی، داده‌های فضایی همچنین در حوزه‌هایی مانند پایش فرونشست زمین، برآورد سطح زیر کشت کشاورزی، مدیریت خشکسالی و پایش منابع آب و معادن کاربرد دارند.

تأسیس «پژوهشکده کاربردها» و «مرکز رشد فضایی»
وی از تأسیس «پژوهشکده کاربردها» به دستور وزیر ارتباطات خبر داد که وظیفه تبدیل فناوری‌های فضایی به خدمات کاربردی برای دستگاه‌های اجرایی را بر عهده دارد.
همچنین «مرکز رشد فضایی» نیز در حال راه‌اندازی است تا زمینه فعالیت پژوهشگران و استارتاپ‌های این حوزه فراهم شود.

بازسازی پس از آسیب‌های جنگ ۱۲ روزه
بنا به گزارش سایت وزارت ارتباطات، مکاری در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر جنگ اخیر بر پروژه‌های پژوهشگاه گفت برخلاف آسیب‌هایی که به برخی زیرساخت‌ها وارد شد، پژوهشگاه در فاصله کوتاهی به چرخه فعالیت بازگشت و پروژه‌ها را با سرعت بیشتری پیگیری کرد.
به گفته او، توسعه پلتفرم «ایران‌زمین» یکی از نمونه‌های عینی این بازگشت سریع است، هرچند میزان دقیق خسارات هنوز در حال بررسی است.

تغییر شاخص‌های ارزیابی و مسیر خوداتکایی مالی
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران از تغییر رویکرد ارزیابی عملکرد این نهاد خبر داد و گفت شاخص اصلی دیگر «تعداد ماهواره‌های پرتاب‌شده» نیست، بلکه میزان خدمات‌رسانی، بهره‌وری و تعداد مشتریان اهمیت یافته است. وی همچنین از راهبرد جدید تأمین مالی پروژه‌ها از محل سفارش بهره‌برداران، به‌جای اتکای صرف به بودجه دولتی، و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی سخن گفت.