میناب؛ اشتباه مرگبار ارتش آمریکا و کشته شدن ۱۲۳ کودک/ نقش هوش مصنوعی

به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از بلومبرگ، به گفته مقام‌هایی که در تحقیقات داخلی این حادثه شرکت داشتند، ظرف چند ساعت پس از حمله موشکی ۲۸ فوریه که به یک مدرسه ایرانی اصابت کرد، برخی نیروها و کارکنان پنتاگون می‌دانستند ایالات متحده مسئول این حمله است. این تحقیقات چیزی را نشان داد که مقامات اکنون آن را مجموعه‌ای از شکست‌های قابل پیشگیری توصیف می‌کنند.

دو موشک تاماهاک در آن روز شنبه به ساختمان مدرسه ابتدایی شجره طیبه و محوطه آن اصابت کرد و بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله حداقل ۱۲۳ کودک را کشت. این حملات، مدرسه دو طبقه‌ای را که در زمینی ساخته شده بود که بخشی از یک مجتمع نظامی در شهر میناب در جنوب ایران بود، ویران کرد. از نظر تلفات کودکان، این مرگبارترین خطای هدف‌گیری ارتش آمریکا در قرن بیست و یکم است.

بازرسان سازمان ملل متحد روز پنجشنبه اعلام کردند دلایل معقولی برای نتیجه‌گیری وجود دارد که حمله به میناب و حمله دیگری که در همان روز از سوی ارتش آمریکا به شهر لامرد انجام شد، جنایات جنگی محسوب می‌شوند. ایالات متحده هنوز مسئولیت حمله به مدرسه را نپذیرفته و دونالد ترامپ پیش از این گفته بود که تقصیر تهران بوده است. او اخیراً در ۱۴ ژوئیه به فاکس نیوز گفت: «فکر نمی‌کنم کسی بتواند بگوید چه اتفاقی در آنجا افتاده است.»

اما در مصاحبه‌ها، مقام‌هایی که مستقیماً در تحقیقات داخلی پنتاگون مشارکت دارند، برخی از اولین روایت‌های این تحقیق را ارائه کرده‌اند. آنها گفتند این حمله ناشی از یک تصمیم فاجعه‌بار واحد نبوده، بلکه مجموعه‌ای از تصمیم‌های کوچک‌تر بوده است و بررسی آنها مجموعه‌ای از فرصت‌های از دست رفته برای جلوگیری از این فاجعه را شناسایی کرده است. این مقام‌ها، مانند بیش از دو دوجین دیگر که شرحی از رویه‌های هدف‌گیری یا اطلاعات زمینه‌ای برای این گزارش ارائه کردند، خواستند برای بحث در مورد مسائل حساس، نامشان فاش نشود.

در روزهای پایانی فوریه، دولت ترامپ خواستار یک حمله هوایی گسترده شد. تنها در ۲۴ ساعت اول، بیش از ۱۰۰۰ هدف ایرانی مورد اصابت قرار گرفت. مقامات گفتند که این دستور، چارچوب زمانی برای نهایی کردن اهداف را فشرده و فوریتی را ایجاد کرد که - همراه با شکاف در اطلاعات اساسی در مورد محل، کاهش پرسنل حفاظت از غیرنظامیان و اتکای بیش از حد به فناوری هوش مصنوعی - زمینه را برای این خطای مرگبار فراهم کرد.

جزئیات کامل این تحقیق همچنان محرمانه باقی مانده است. مقاماتی که آن را شرح دادند، گفتند که با محدودیت‌هایی در میزان اطلاعاتی که می‌توانستند به اشتراک بگذارند، مواجه هستند. گزارش‌های خبری قبلی نشان داده‌اند که تا اوایل ماه مارس، یک بررسی داخلی اولیه مشخص کرده است ایالات متحده احتمالاً مسئول حمله به میناب بوده است.

گزارشی در مورد تحقیقات کامل پنتاگون که در ماه مارس آغاز شد، منتشر نشده است - اگرچه مقامات گفتند این تحقیقات برای چند ماه تقریباً کامل بوده است. دریاسالار برد کوپر، که ریاست فرماندهی مرکزی ایالات متحده را بر عهده دارد و دستور تحقیقات را داده، در ماه مه به اعضای کنگره گفت که متعهد به ارائه شفافیت است. با این حال، مشخص نیست چه مقدار از جزئیات در آن گنجانده و در نهایت چه مقدار از گزارش برای عموم منتشر خواهد شد.

سخنگوی پنتاگون گفت که این حادثه همچنان در دست بررسی است و از اظهار نظر بیشتر خودداری کرد. در پاسخ به سوالاتی، از جمله اینکه چه زمانی به کاخ سفید اطلاع داده شد که این حمله اشتباه بوده است، یک مقام ارشد دولتی همچنین به تحقیقات جاری اشاره کرد و افزود: «ایالات متحده غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهد.»

این هفته، گزارشی از هیئت حقیقت‌یاب مستقل بین‌المللی سازمان ملل متحد در مورد ایران اعلام کرد که ایالات متحده «در انجام وظیفه خود برای انجام هر کاری که برای تأیید نظامی بودن مدرسه لازم است، کوتاهی کرده است» و این کوتاهی «فراتر از سهل‌انگاری بوده است». وزارت دفاع ایالات متحده از اظهار نظر در مورد این گزارش خودداری کرده است.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند اطلاعات قدیمی یک مشکل بوده است. آنها گفتند گرچه این مکان در میناب سال‌ها پیش به عنوان یک مجتمع نظامی شناسایی شده بود، اما شواهد روشنی وجود دارد که نشان می‌دهد این مکان تغییر کاربری داده شده است. تغییرات فیزیکی که نشان‌دهنده ساخت و ساز جدید است - که در تصاویر ماهواره‌ای دیده می‌شود - تقریباً به یک دهه قبل برمی‌گردد و این مکان آشکارا به عنوان یک مدرسه فعالیت می‌کرد.

تحلیل تصاویر ماهواره‌ای موجود در بازار، ساخت دیوارها و ورودی‌هایی را نشان می‌دهد که محل مدرسه را از پایگاه نظامی جدا می‌کند، کاری که به نظر می‌رسد تا سال ۲۰۱۷ تکمیل شده باشد. تصویری از سال ۲۰۱۸، دیوارهای رنگ‌آمیزی‌شده روشن را در کنار زمین فوتبال، ردیف‌های مونتاژ و علائم بازی روی زمین نشان می‌دهد.

تدفین شهدای مدرسه شجره طیبه در میناب

مقامات گفتند که برخی تحلیلگران اطلاعاتی ایالات متحده متوجه این موضوع شدند. بلومبرگ در ماه ژوئن گزارش داد که یکی از تحلیلگران از اوایل سال ۲۰۱۹ تغییراتی را در این سایت شناسایی و اظهاراتی را در مورد این تغییرات در سیستمی که به پایگاه داده اصلی اطلاعات نظامی که هدف‌گیری را اطلاع می‌دهد، متصل نبود، ثبت کرده است.

در داخل سنتکام، که حمله ایالات متحده را انجام داد، برخی از پرسنل بیش از اندازه به هوش مصنوعی تعبیه‌شده در سامانه هوشمند مِی‌وِن Maven متکی بودند. مِی‌وِن، که در شرکت فناوری‌های پالانتیر ساخته شده، به کاربران این امکان را می‌دهد تا عملیات پیچیده نظامی - از هدف‌گیری تا فرماندهی و کنترل - را با استفاده از نرم‌افزاری مجهز به هوش مصنوعی که بیش از ۱۵۰ ورودی داده مختلف را در مجموعه‌ای منسجم از اطلاعات برای اطلاع‌رسانی به فرماندهان ترکیب می‌کند، مشاهده و هماهنگ کنند.

سال گذشته، وزارت دفاع به سرعت مِی‌وِن را به سنگ بنای دستگاه نظامی ایالات متحده تبدیل کرده است. چند مقام ارشد نظامی سابق ایالات متحده اکنون برای پالانتیر کار می‌کنند، از جمله برخی با مجوزهای امنیتی سطح بالا در مقر سنتکام در تامپا. نقش آنها حفظ عملکرد نرم‌افزار در محیط‌های نظامی امن است. برخی پرسنل سنتکام انتظار داشتند مِی‌وِن اطلاعات قدیمی یا تناقضات موجود در اطلاعات زیربنایی جمع‌آوری‌شده برای اهداف بالقوه را علامت‌گذاری کند.

سخنگوی پالانتیر گفت که این شرکت «مسئول داده‌های زیربنایی یا شناسایی کاستی‌های اطلاعاتی نیست» و هیچ مدرکی مبنی بر نقص نرم‌افزار آن در حمله میناب وجود ندارد. دو نفر که با قراردادهای پنتاگون این شرکت آشنا هستند، گفتند دولت مسئولیت اصلی کیفیت اطلاعاتی را که به مِی‌وِن وارد می‌شود، بر عهده دارد. اما آنها گفتند غیرمعمول نیست که پرسنلی که از ابزارهایی مانند مِی‌وِن استفاده می‌کنند، درک عملیاتی متفاوتی از شرایط قرارداد ایجاد کنند.

به گفته یک فرد آشنا با این موضوع، پس از حمله میناب، پالانتیر قابلیت‌هایی تازه در مِی‌وِن ایجاد کرد که «اطلاعات زیربنایی را برای شناسایی عواملی که یک هدف را رد صلاحیت می‌کنند، دوباره بررسی و تناقض‌ها و نادرستی‌هایی را که ممکن است بررسی انسانی از قلم انداخته باشد، علامت‌گذاری می‌کند». این فرد گفت که این کار قبلاً برخی از ناهنجاری‌ها را شناسایی کرده است.