احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، در گفتوگویی با برت مکگرک، مقام پیشین دولتهای باراک اوباما و جو بایدن در امور خاورمیانه، در نیویورک به تشریح مواضع خود درباره روابط سوریه و اسرائیل، مذاکرات دو طرف و وضعیت بلندیهای جولان پرداخت و درباره دیدارهایش با دونالد ترامپ نیز توضیح داد.
به گزارش خبرآنلاین، الشرع در بخشی از این گفتوگو، با یادآوری دیدارش با ترامپ درباره تصمیم آمریکا برای بهرسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر جولان، گفت در آن دیدار به شوخی به رئیسجمهور آمریکا گفته است: «چرا نیوجرسی را به اسرائیلیها نمیدهی؟»
او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره حملات ۱۱ سپتامبر گفت در آن زمان ۱۳ ساله بوده و «هیچ ارتباطی» با این حادثه نداشته است.
احمد الشرع، رئیس دولت موقت سوریه، در این گفتوگو که در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، گفت مذاکرات سوریه و اسرائیل درباره یک چارچوب امنیتی تا آستانه توافق پیش رفته بود، اما اسرائیل در مرحله پایانی از توافق عقب نشست یا شروط تازهای مطرح کرد.
الشرع گفت مذاکرات میان سوریه و اسرائیل در چندین دور برگزار شد و دو طرف در بخش عمدهای از موضوعات، تا حدود ۹۰ درصد، به توافق نزدیک شده بودند، اما اسرائیل در نهایت به دلایل مختلف از ادامه مسیر توافق عقبنشینی کرد.
او با اشاره به تحولات پس از سقوط حکومت پیشین سوریه گفت اسرائیل از آن زمان بارها خاک سوریه را هدف حملات نظامی قرار داده و در کنار این حملات، مناطق جدیدی را نیز در داخل خاک سوریه به اشغال خود درآورده است. به گفته الشرع، ورود نیروهای اسرائیلی به مناطق مختلف، بازداشت افراد و انجام حملات هوایی از جمله اقداماتی است که در این مدت از سوی اسرائیل انجام شده است.
با وجود این، رئیسجمهور سوریه تأکید کرد که دمشق تصمیم گرفته اختلافات خود با اسرائیل را از مسیر مذاکره و دیپلماسی پیگیری کند و همچنان تلاش دارد از طریق گفتوگو به یک راهحل برسد.
با این حال، الشرع تأکید کرد که دمشق همچنان راه دیپلماسی را برای حل اختلافات با اسرائیل دنبال میکند و معتقد است این مسائل باید از طریق گفتوگو و مذاکره حلوفصل شود. او گفت سوریه در همین مسیر حرکت خواهد کرد، اما در عین حال امنیت و حقوق مردم سوریه برای دمشق در اولویت قرار دارد و تا زمانی که این مسائل حل نشود، نمیتوان از صلح پایدار سخن گفت.
الشرع گفت مذاکرات مستقیم میان سوریه و اسرائیل حدود یک سال پیش آغاز شد و دمشق از همان ابتدا بر این موضع تأکید داشت که اسرائیل باید ابتدا از مناطقی که پس از سقوط حکومت بشار اسد به اشغال خود درآورده، عقبنشینی کند و به خطوط سال ۱۹۷۴ بازگردد. به گفته او، پس از تحقق این شرط، دو طرف میتوانند درباره ترتیبات امنیتی و سازوکارهای لازم برای تأمین امنیت گفتوگو کنند.
رئیسجمهور سوریه تأکید کرد که در صورت موفقیت این مذاکرات و نهایی شدن ترتیبات امنیتی، زمینه برای ورود به مرحله بعدی، یعنی دستیابی به یک صلح پایدار، فراهم خواهد شد
الشرع در ادامه با تأکید بر موضع دمشق درباره بلندیهای جولان گفت این منطقه بخشی از خاک سوریه است و درباره مالکیت آن نمیتوان وارد مذاکره شد. او گفت: «بلندیهای جولان سرزمین سوریه است و سازمان ملل نیز آن را به رسمیت شناخته است. بنابراین، بحثی درباره اینکه این سرزمین متعلق به چه کسی است، وجود ندارد.»
رئیسجمهور سوریه در عین حال برای پاسخ به نگرانیهای امنیتی اسرائیل پیشنهاد تشکیل یک کمیته بینالمللی را مطرح کرد؛ کمیتهای که به گفته او میتواند نگرانیهای مطرحشده از سوی اسرائیل را بررسی کند و مشخص شود کدامیک از آنها ریشه در تهدیدهای واقعی دارد و کدامیک بیشتر ناشی از برداشتها و تصورات این رژیم است. الشرع معتقد است چنین سازوکاری میتواند به روشن شدن مسائل امنیتی و فراهم شدن زمینه برای حل اختلافات کمک کند.
در ادامه از الشرع درباره تصمیم دولت دونالد ترامپ برای به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر جولان سؤال شد.
رئیسجمهور سوریه در پاسخ، خاطرهای از دیدار خود با ترامپ در کاخ سفید تعریف کرد و گفت در آن دیدار با رئیسجمهور آمریکا شوخی کرده است.
الشرع گفت به ترامپ گفته است: «چرا نیوجرسی را به اسرائیلیها نمیدهی؟ تو که مالک جولان نیستی تا آن را به آنها بدهی، اما نیوجرسی را داری.»
او توضیح داد که این حرف را در قالب شوخی مطرح کرده است، اما در عین حال تأکید کرد که اصل موضع دمشق درباره جولان کاملاً جدی است.
الشرع گفت فارغ از این شوخی، جولان متعلق به مردم آن است و هیچکس، چه رئیسجمهور سوریه و چه رئیسجمهور آمریکا، حق ندارد درباره واگذاری آن به دیگری تصمیم بگیرد. گزارشهای منتشرشده از این گفتوگو نیز همین بخش را با اشاره به شوخی «نیوجرسی» نقل کردهاند.
الشرع پیش از این در نوامبر سال گذشته به کاخ سفید رفته بود؛ سفری که نخستین دیدار یک رئیسجمهور سوریه از کاخ سفید از زمان استقلال سوریه در سال ۱۹۴۶ محسوب میشود. او پیش از آن نیز در ماه مه ۲۰۲۵ در ریاض با ترامپ دیدار کرده بود؛ دیداری که اندکی پیش از لغو تحریمهای موسوم به «سزار» علیه سوریه انجام شد.
در ادامه، از الشرع درباره تصمیم دولت دونالد ترامپ برای بهرسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندیهای جولان سؤال شد. رئیسجمهور سوریه در پاسخ، خاطرهای از دیدار خود با ترامپ در کاخ سفید تعریف کرد و گفت در آن دیدار با رئیسجمهور آمریکا شوخی کرده است.
الشرع گفت به ترامپ گفته است: «چرا نیوجرسی را به اسرائیلیها نمیدهی؟ تو که مالک جولان نیستی تا آن را به آنها بدهی، اما نیوجرسی را داری.»
او توضیح داد که این جمله را در قالب شوخی مطرح کرده، اما تأکید کرد که موضع دمشق درباره جولان کاملاً جدی است.
الشرع گفت فارغ از این شوخی، جولان متعلق به مردم آن است و هیچکس، چه رئیسجمهور سوریه و چه رئیسجمهور آمریکا، حق ندارد درباره واگذاری آن به دیگری تصمیم بگیرد. گزارشهای منتشرشده از این گفتوگو نیز این بخش از سخنان او را با اشاره به شوخی «نیوجرسی» نقل کردهاند.
الشرع پیش از این، در نوامبر سال گذشته، به کاخ سفید رفته بود؛ سفری که نخستین دیدار یک رئیسجمهور سوریه از کاخ سفید از زمان استقلال سوریه در سال ۱۹۴۶ به شمار میرود. او پیش از آن نیز در ماه مه ۲۰۲۵ در ریاض با ترامپ دیدار کرده بود؛ دیداری که اندکی پیش از لغو تحریمهای موسوم به «سزار» علیه سوریه انجام شد.
در بخش دیگری از این گفتوگو، برت مکگرک، مقام پیشین دولت جو بایدن در امور خاورمیانه، از الشرع درباره بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر پرسید.
الشرع در پاسخ گفت: «من هیچ ارتباطی با آن اتفاق نداشتم. آن زمان ۱۳ ساله بودم.»
او در ادامه با اشاره به قربانیان این حملات گفت: «طبیعتاً برای همه قربانیانی که در آمریکا جان خود را از دست دادند، متأسفم؛ همچنین برای کسانی که در خاورمیانه در نتیجه سیاستهایی که در آن دوره دنبال شد و قربانیان زیادی بر جای گذاشت، جان باختند.»
الشرع تأکید کرد: «ما کاملاً از آنچه در آن زمان اتفاق افتاد، فاصله داریم.»
رئیسجمهور سوریه در بخش دیگری از این گفتوگو درباره روابط سوریه و اسرائیل و تأثیر حملات ۷ اکتبر بر سیاستهای اسرائیل نیز صحبت کرد. او گفت حوادث ۷ اکتبر نباید مبنای تمام سیاستهای اسرائیل در قبال سوریه قرار بگیرد و تأکید کرد که دمشق همچنان خواهان حل اختلافات از مسیر گفتوگو و مذاکره است.
الشرع در بخش دیگری از این گفتوگو درباره حضور نظامی کشورهای خارجی در سوریه گفت هدف دمشق این است که هیچ پایگاه نظامی خارجی در خاک سوریه وجود نداشته باشد و حاکمیت کشور بهطور کامل در اختیار دولت سوریه باشد.
او درباره حضور نظامی روسیه گفت دولت جدید سوریه پس از رسیدن به قدرت، حضور نیروها و پایگاههای روسیه را به ارث برد و تصمیم گرفت این موضوع را از مسیر گفتوگو با مسکو دنبال کند. به گفته الشرع، تعداد پایگاههای روسیه از حدود ۱۷۰ پایگاه به دو پایگاه کاهش یافته و در نهایت توافق شده است این دو پایگاه به مراکز آموزش ارتش سوریه تبدیل شوند.
رئیسجمهور سوریه همچنین گفت هرگونه حضور نظامی خارجی در آینده باید دارای چارچوب قانونی مشخصی باشد که به تصویب مجلس الشعب برسد و حقوق دولت سوریه را تضمین کند. او تأکید کرد سوریه در آینده نزدیک نیازی به پایگاههای نظامی خارجی ندارد.
الشرع همچنین خروج نیروهای آمریکایی از سوریه را «موفقترین خروج» نیروهای آمریکا توصیف کرد و گفت این خروج بدون جنگ و در فضایی همراه با تفاهم انجام شد و پس از آن، دولت و نیروهای سوری کنترل مناطق مربوطه را در دست گرفتند.
الشرع در ادامه درباره وضعیت شمال شرق سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه، موسوم به «قسد»، گفت دولت سوریه اکنون بر بخش عمدهای از خاک کشور کنترل دارد و مناطقی را که پیشتر تحت کنترل قسد بود نیز در اختیار گرفته است.
او گفت قسد منحل شده و نیروهای آن اکنون زیر چتر دولت سوریه فعالیت میکنند. الشرع در عین حال تأکید کرد که باید میان ادغام یک گروه مسلح در ساختار دولت و مسئله جامعه کرد سوریه تفاوت قائل شد.
به گفته او، پیش از روند ادغام، فرمانی برای بهرسمیت شناختن حقوق فرهنگی و زبانی کردها صادر شده است؛ اقدامی که الشرع آن را «وظیفه و حق» کردهای ساکن سوریه دانست.
رئیسجمهور سوریه درباره روند سیاسی و گذار در سوریه نیز گفت مجلس الشعب کمیتهای برای بازنگری قوانین تشکیل خواهد داد و کمیته دیگری نیز روند تدوین قانون اساسی را آغاز خواهد کرد.
الشرع ابراز امیدواری کرد این روند پیش از پایان دوره پنجساله انتقالی تکمیل شود. او توضیح داد که این مسیر با برقراری امنیت آغاز شد، سپس کنفرانس ملی برگزار شد، اعلامیه قانون اساسی صادر و دولت تشکیل شد و در ادامه انتخابات مجلس الشعب انجام گرفت.
او درباره انتخابات مجلس نیز گفت این انتخابات ایدهآل نبود، اما برای شرایط کنونی مناسب بود و مجلس اکنون جلسات خود را برگزار میکند و وزرا نیز برای پاسخگویی درباره مسائل جاری در جلسات استماع حاضر میشوند.
الشرع در پاسخ به پرسشی درباره احتمال نامزدی خود در انتخابات ریاستجمهوری آینده سوریه گفت هنوز درباره این موضوع فکر نکرده است.
او گفت تمرکزش در حال حاضر بر خدمت به مردم و توسعه سوریه در حوزههای اقتصادی و سیاسی است، اما احتمال نامزدی خود را نیز بهطور کامل رد نکرد.
الشرع توضیح داد اگر به این نتیجه برسد که ادامه حضور او برای انجام این مسئولیت ضروری است، نامزد خواهد شد و مسئولیت را از خود دور نخواهد کرد. او در عین حال گفت بازگشت به زندگی عادی برای خودش گزینه بهتری است، زیرا این مسیر بسیار فرساینده است.
الشرع در بخش دیگری از گفتوگو درباره لبنان گفت دمشق قصد ندارد در این کشور مداخله نظامی کند و ترجیح میدهد از مسیر سیاسی و همکاری با دولت لبنان به حل مشکلات این کشور کمک کند. او تأکید کرد سوریه خود با مجموعهای از مشکلات و چالشهای داخلی روبهروست و ورود نظامی به لبنان را در دستور کار ندارد.
رئیسجمهور سوریه در عین حال تأکید کرد که ثبات لبنان برای دمشق اهمیت مستقیمی دارد و هرگونه بیثباتی، درگیری داخلی یا گسترش جنگ در این کشور میتواند مستقیماً بر سوریه تأثیر بگذارد. به گفته او، ارتباط جغرافیایی و اقتصادی دو کشور باعث میشود امنیت و ثبات لبنان بخشی از امنیت و ثبات سوریه باشد.
الشرع همچنین بر حمایت دمشق از تقویت دولت و نهادهای رسمی لبنان تأکید کرد و گفت سلاح و تصمیمگیری درباره جنگ و صلح باید در اختیار دولت لبنان باشد. او اجرای توافق طائف و تقویت حاکمیت دولت بر سراسر خاک لبنان را نیز ضروری دانست.
او در عین حال گفت دمشق بهدنبال کمک به لبنان برای عبور از بحرانهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است و میخواهد روابط و مسیرهای اقتصادی میان دو کشور تقویت شود. الشرع تأکید کرد رویکرد سوریه در قبال لبنان، همکاری با دولت این کشور و کمک به برقراری ثبات است، نه مداخله نظامی.
الشرع در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره عراق و تحولات این کشور گفت جنگ آمریکا در عراق میراث سنگینی بر جای گذاشت و به گسترش نفوذ ایران در این کشور کمک کرد . او در ادامه به وضعیت گروههای مسلح در عراق اشاره کرد و گفت نخستوزیر این کشور تلاش میکند سلاح گروههایی را که خارج از چارچوب نهادهای دولتی فعالیت میکنند، تحت کنترل دولت قرار دهد.
رئیسجمهور سوریه در ادامه، روابط اقتصادی با عراق را یکی از محورهای مورد توجه دمشق دانست و گفت سوریه بهدنبال تقویت مناسبات اقتصادی با بغداد و ایجاد یک مسیر امن برای انتقال محصولات عراقی، بهویژه نفت، است. به گفته او، طرحی برای اتصال میادین نفتی عراق به بنادر سوریه وجود دارد تا نفت این کشور از طریق خاک سوریه به بازارهای خارجی منتقل شود؛ مسیری که الشرع آن را میتواند جایگزینی برای مسیرهای دریایی مانند بابالمندب و کانال سوئز دانست.
او در توضیح این طرح گفت خط لوله انتقال نفت میان عراق و سوریه از دهه ۱۹۵۰ وجود داشته، اما اختلافات سیاسی میان دو کشور باعث توقف فعالیت آن شده است. به گفته الشرع، اکنون دمشق و بغداد در تلاش هستند مشکلات و اختلافات گذشته را کنار بگذارند و زمینه را برای ازسرگیری این همکاری فراهم کنند.
الشرع همچنین روابط سوریه با دولت اقلیم کردستان عراق را «بسیار خوب» توصیف کرد و گفت همکاریهای اقتصادی و امنیتی میان دو طرف ادامه دارد.
الشرع در بخش دیگری از این گفتوگو درباره روند تشکیل ارتش و دستگاههای امنیتی سوریه گفت این روند با انحلال گروههای مسلح و قرار گرفتن سلاحها تحت کنترل دولت آغاز شده است؛ هدف دمشق این است که نیروهای مسلح مختلف در نهایت در قالب یک ارتش واحد و زیر نظر دولت فعالیت کنند.
او توضیح داد که پس از آغاز این روند، معیارهایی برای پذیرش نیروها تعیین شد و اردوگاههای آموزشی نیز برای آموزش و سازماندهی نیروهای جدید شکل گرفت. با این حال، الشرع گفت در مرحله نخست و بهدلیل شرایط خاص کشور پس از سقوط حکومت پیشین، تعداد زیادی از نیروهای داوطلب بهسرعت جذب شدند تا از خلأ امنیتی و فروپاشی ساختارهای موجود جلوگیری شود و در آن مقطع، امکان اعمال معیارهای سختگیرانه برای پذیرش همه نیروها وجود نداشت.
به گفته رئیسجمهور سوریه، همزمان با جذب این نیروها، روند آموزش، ارزیابی و بررسی آنها نیز در حال شکلگیری بود تا نیروهای مسلح جدید بهتدریج از یک مجموعه نیروهای پراکنده به ساختاری منسجم و حرفهای تبدیل شوند.
الشرع همچنین وقوع برخی حوادث در دوره انتقالی، از جمله در ارتش و دستگاههای امنیتی، را تأیید کرد و گفت برخی کشورها در روند آموزش نیروهای سوری مشارکت دارند تا این نیروها در نهایت به یک نیروی حرفهای تبدیل شوند.
در بخش دیگری از این گفتوگو، برت مکگرک درباره سابقه الشرع و ارتباط پیشین او با القاعده از او سؤال کرد.
الشرع در پاسخ گفت که این موضوع را بارها توضیح داده و شرایط منطقه در آن دوره با شرایط امروز متفاوت بوده است. او گفت بسیاری از جوانان تحت تأثیر شرایط حاکم در آن زمان به سمت جریانهای مسلح کشیده شدند، اما پس از وقوع تحولات مختلف، از جمله آغاز انقلاب سوریه، نگاه و مسیر او نیز تغییر کرد.
رئیسجمهور سوریه گفت انگیزه اصلی او مقابله با آنچه «ظلم علیه مردم سوریه» میدانست، بوده است. او در توضیح این موضوع به کشتار، بازداشت، شکنجه و استفاده از سلاح شیمیایی در دوره حکومت پیشین سوریه اشاره کرد.
رئیسجمهور سوریه در بخش دیگری از این گفتوگو درباره پرونده آستین تایس، خبرنگار آمریکایی مفقودشده در سوریه، گفت که با مادر او دیدار کرده است.
الشرع توضیح داد که مادر تایس را با مادر خودش روبهرو کرده است؛ مادری که پس از هفت سال بیخبری از فرزندش، تصور میکرد او کشته شده است. به گفته الشرع، این تجربه مشترک میتواند برای مادر آستین تایس امیدبخش باشد.
او در ادامه گفت حدود ۱۵۰ هزار سوری همچنان مفقود هستند و نهاد ملی رسیدگی به مفقودان در سوریه تلاش میکند از تجربهها و تخصص بینالمللی در زمینه پزشکی قانونی و تحقیقات جنایی استفاده کند.
الشرع تأکید کرد که نمیتواند همه جزئیات مربوط به پرونده آستین تایس را فاش کند، زیرا بخشی از اطلاعات موجود در این پرونده جنبه امنیتی و اطلاعاتی دارد. با این حال، او گفت دولت سوریه تلاش میکند هر اطلاعاتی را که درباره سرنوشت تایس به دست میآورد، در اختیار خانواده او قرار دهد.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: