یادبود استاد پیروز مجتهدزاده: ایران‌دوست و وطن‌پرست راستین

به مناسبت درگذشت استاد وطن دوست و عاشق ایران و ایرانی ، دکتر پیروز مجتهدزاده که همواره در مجامع و کنفرانس های بین المللی از عشق به ایران سخن می گفت بواسطه چند سالی که افتخار شاگردی استاد را داشتم شما را به خواندن این دلنوشته به یاد ایشان دعوت می کنم:

در سوگ استاد فرهیخته، ایران‌دوست و وطن‌پرست راستین، زنده‌یاد دکتر پیروز مجتهدزاده، باید از مردی سخن گفت که عشق به ایران و تاریخ پرافتخار آن، نه‌تنها بخش جدایی‌ناپذیر اندیشه و زندگی‌اش بود، بلکه به هویت علمی و رسالت ملی او تبدیل شده بود.

ایشان با وجود سال‌ها تحصیل و فعالیت علمی در دانشگاه آکسفورد انگلستان، هرگز دل از ایران و تاریخ و تمدن کهن آن جدا نکرد و در مجامع علمی، کنفرانس‌های بین‌المللی و گفت‌وگوهای رسانه‌ای، با دانش، استدلال و شجاعت از منافع ملی ایران و هویت تاریخی ایرانیان دفاع می‌کرد. دفاع جانانه از نام پرافتخار خلیج همیشگی فارس برای او صرفاً یک بحث علمی یا جغرافیایی نبود، بلکه جلوه‌ای از عشق عمیق به میهن و پاسداری از میراث تاریخی ملت ایران به شمار می‌رفت.

آنچه از ایشان در خاطر می‌ماند، تنها دانش گسترده و آثار ارزشمند علمی‌اش نیست؛ بلکه آن لحظات تأثیرگذاری است که به روایت نگارنده، هنگام سخن گفتن از ایران، تاریخ ایران و خلیج فارس، چشمانش از شدت احساس و دلبستگی به وطن اشکبار می‌شد. چنین شور و غیرتی نسبت به سرزمین مادری، در روزگاری که وطن‌دوستی بیش از هر زمان دیگری نیازمند آگاهی، مسئولیت‌پذیری و شجاعت است، درسی ماندگار برای نسل‌های امروز و فردای ایران خواهد بود.

مسیر زندگی علمی زنده‌یاد مجتهدزاده نیز روایتگر اراده، پشتکار و عشقی بی‌پایان به دانش بود. بنا بر خاطرات نقل‌شده از دوران دانشجویی ایشان، برای ادامه تحصیل در دانشگاه آکسفورد، روزگاری ناچار به کار در رستوران شد؛ اما دشواری‌های زندگی و محدودیت‌های مالی نتوانست او را از هدف والای خود بازدارد.

عشق به تاریخ معاصر ایران، جغرافیای سیاسی و سرنوشت کشور، نیرویی بود که او را در مسیر پژوهش و آموزش استوار نگاه داشت و حاصل آن، نگارش آثار متعدد در حوزه تاریخ، جغرافیا و سیاست ایران و خاورمیانه و تربیت دانشجویان بسیاری بود که هر یک می‌توانند حامل بخشی از میراث فکری او باشند.

نگارنده این سطور نیز افتخار آن را داشته است که چند سال در مقطع دکتری از محضر این استاد فرزانه بهره‌مند شود؛ و آنچه بیش از هر چیز در کلاس‌های درس ایشان جلوه‌گر بود، غیرت ملی، شجاعت علمی، دلبستگی عمیق به ایران و اصرار بر شناخت تاریخ معاصر و مفاخر این سرزمین بود. او شاگردانش را فرامی‌خواند تا ایران را بشناسند، تاریخش را بخوانند، بزرگانش را ارج نهند و در برابر تحریف واقعیت‌های تاریخی سکوت نکنند.

امروز، با دریغ و اندوه از فقدان چنین استادی، یاد و نام او را گرامی می‌داریم؛ مردی که می‌توان درباره‌اش گفت علم را آموخت، دانش را آموخت، اما در کنار همه این‌ها، عشق به ایران را نیز به شاگردانش درس داد.

یادش گرامی و نامش در حافظه تاریخی ایران ماندگار باد.