۵۰ اثر تاریخی فارس در مسیر ثبت ملی قرار گرفت

وی با اشاره به گستردگی آثار تاریخی و فرهنگی فارس افزود: درباره سهم این استان از مجموع آثار ثبت‌شده کشور، آمارهای متفاوتی مطرح می‌شود و برخی اظهارات مبنی بر سهم ۳۰ درصدی فارس از آثار تاریخی کشور، دقیق نیست.

مسئول ثبت میراث نامنقول اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس با اشاره به تکمیل ۵۰ پرونده میراث تاریخی نامنقول برای ثبت ملی گفت: مجموعه تاریخی روستای کهنه اوز، یکی از پرونده‌های آماده ثبت است که آثار ارزشمندی از جمله قلعه تاریخی بر فراز کوه، کاروانسرا، امامزاده، بافت تاریخی، حمام، خانه‌های تاریخی و آب‌انبار را دربرمی‌گیرد.

عبداللهی ادامه داد: باغ‌های تاریخی، کتیبه‌ها و استودان‌های ساسانی، پل‌های تاریخی، خانه‌های تاریخی استهبان و سنگ‌آبه‌های شیره‌پزی کوهمره سرخی شیراز از دیگر آثاری هستند که پرونده آن‌ها برای ثبت ملی آماده شده است.

وی با اشاره به ویژگی سنگ‌آبه‌های شیره‌پزی کوهمره سرخی بیان کرد: این سازه‌های سنگی از آثار خاص منطقه محسوب می‌شوند و بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نمونه از آن‌ها در این منطقه وجود دارد که پرونده یکی از نمونه‌های شاخص آن برای ثبت ملی در حال پیگیری است.

توجه ویژه به ثبت قنات‌های تاریخی فارس

مسئول ثبت میراث نامنقول فارس با اشاره به اهمیت منابع آبی در شکل‌گیری تاریخ و تمدن ایران اظهار کرد: امسال توجه ویژه‌ای به ثبت قنات‌های تاریخی داریم، چراکه منابع آبی از پایه‌های اصلی شکل‌گیری تمدن در ایران بوده‌اند و با توجه به خشکسالی‌های موجود، احیا و توجه دوباره به این سازه‌های تاریخی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

وی افزود: در این زمینه تلاش می‌کنیم قنات‌ها شناسایی، مستندنگاری، ثبت و معرفی شوند. همچنین تفتی، از پیشکسوتان مطالعه قنات‌های تاریخی کشور، با ارائه اطلاعات و تجربیات خود در آماده‌سازی پرونده‌های مربوط به این آثار همکاری می‌کند.

عبداللهی با اشاره به محدودیت‌های ثبت آثار تاریخی استان‌ها در سال‌های گذشته گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده، طی سه سال گذشته زمینه حضور اعضای شورای ملی ثبت آثار در استان فارس فراهم شد تا پرونده‌های این استان به‌صورت اختصاصی بررسی شوند.

وی ادامه داد: در این مدت، جلسات اختصاصی با حضور اعضای شورای ملی برای بررسی آثار تاریخی فارس برگزار شد که نتایج خوبی به همراه داشت و تعدادی از پرونده‌هایی که از سال‌های گذشته باقی مانده بودند نیز به ثبت رسیدند.

مسئول ثبت میراث نامنقول فارس اضافه کرد: قرار است اعضای شورای ملی بار دیگر به استان دعوت شوند تا پرونده‌های آماده‌شده مورد بررسی قرار گیرند و دفاع از آثار برای ثبت ملی انجام شود.

قدمت تاریخی تنها معیار ثبت آثار نیست

عبداللهی در ادامه با اشاره به روند شکل‌گیری قوانین و معیارهای ثبت آثار نامنقول از سال ۱۳۱۰ تاکنون گفت: حدود سال ۱۳۹۸ مجموعه‌ای شامل ۱۵ معیار برای ثبت آثار تدوین شد تا امکان شناسایی و ثبت آثار با ارزش‌ها و ویژگی‌های مختلف فراهم شود.

وی افزود: بر اساس این معیارها، علاوه بر قدمت تاریخی، شاخص‌هایی مانند نقش یک اثر در هویت‌بخشی به روستا، ارتباط آن با رویدادهای مهم تاریخی و تعلق اثر به معماران شناخته‌شده نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی توضیح داد: ممکن است یک روستا تنها یک اثر شاخص داشته باشد که از قدمت چندانی برخوردار نباشد، اما نقش مهمی در شکل‌گیری هویت آن منطقه ایفا کند؛ چنین آثاری نیز بر اساس معیارهای تعیین‌شده قابلیت ثبت ملی دارند.

مسئول ثبت میراث نامنقول اداره‌کل میراث‌فرهنگی فارس در پایان با قدردانی از همکاری انجمن‌های غیردولتی و کارشناسان پیشکسوت گفت: بخشی از اطلاعات مورد نیاز برای تهیه پرونده‌های ثبتی با کمک انجمن‌ها و افراد آگاه به آثار تاریخی مناطق جمع‌آوری می‌شود و این همکاری‌ها نقش مؤثری در پیشبرد روند شناسایی و ثبت میراث تاریخی استان دارد.