پارادوکس «ثبات-بی‌ثباتی» گریبان‌گیر بازارهای جهانی می‌شود

این هنوز یک فاجعه اقتصادی نیست، اما به راحتی می‌تواند به آن تبدیل شود.

نویسندگان: اما اشفورد و متیو روژانسکی

در سال‌های اخیر، بازارهای جهانی به طرز عجیبی در برابر مجموعه‌ای از شوک‌ها انعطاف‌پذیر بوده‌اند. از همه‌گیری کووید-۱۹ گرفته تا جنگ در اوکراین و افزایش نرخ بهره، بازارهای مالی به طرز شگفت‌انگیزی آرامش خود را حفظ کرده‌اند. این پایداری، که برخی آن را «پارادوکس ثبات-بی‌ثباتی» می‌نامند، به این دلیل است که بازارهای جهانی به طور فزاینده‌ای به سیاست‌های حمایتی دولت‌ها و بانک‌های مرکزی وابسته شده‌اند.

اما این وابستگی یک مشکل اساسی ایجاد می‌کند. هنگامی که دولت‌ها و بانک‌های مرکزی به حمایت از بازارها می‌پردازند، آنها در واقع ریسک را پنهان می‌کنند. این امر می‌تواند منجر به ایجاد حباب‌های دارایی و تخصیص نادرست سرمایه شود. هنگامی که این حباب‌ها ترکیده و تخصیص نادرست سرمایه آشکار شود، بازارهای جهانی می‌توانند به سرعت بی‌ثبات شوند.

ایران نمونه‌ای از این پدیده است. تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده، اقتصاد ایران را به شدت تحت فشار قرار داده است. با این حال، بازارها به طرز عجیبی به این تحریم‌ها واکنش نشان داده‌اند. قیمت نفت، که منبع اصلی درآمد ایران است، نسبتاً پایدار باقی مانده است. این امر به این دلیل است که بازارهای جهانی به طور فزاینده‌ای به عرضه نفت از سایر کشورها، مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی، وابسته شده‌اند.

اما این وابستگی به عرضه نفت از سایر کشورها یک مشکل اساسی ایجاد می‌کند. اگر عرضه نفت از این کشورها مختل شود، قیمت نفت می‌تواند به سرعت افزایش یابد. این امر می‌تواند منجر به ایجاد یک بحران اقتصادی جهانی شود.

بنابراین، پارادوکس ثبات-بی‌ثباتی یک تهدید جدی برای بازارهای جهانی است. دولت‌ها و بانک‌های مرکزی باید از حمایت بیش از حد از بازارها خودداری کنند. آنها همچنین باید برای مقابله با پیامدهای بی‌ثباتی احتمالی بازارها آماده باشند.

در غیر این صورت، این پایداری ظاهری می‌تواند به سرعت به یک فاجعه اقتصادی تبدیل شود.