شستا بخشی از سود شرکت‌ها را توزیع نکرد/ آسیب‌دیدگی ۲۸ شرکت زیرمجموعه در جنگ/ سهم ذی‌نفعان چه شد؟

به گزارش ایلنا، روز گذشته سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به ضرورت تأمین منابع مالی سازمان تأمین اجتماعی و ذی‌نفعان آن گفت: با وجود نیازهای مالی این سازمان و ذی‌نفعان، تصمیم گرفتیم تمام سود قابل تقسیم شرکت‌های تابعه را توزیع نکنیم و بخشی از آن را برای تأمین مواد اولیه و پشتیبانی از فعالیت‌های تولیدی در شرکت‌ها نگه داریم.

سعیدی با بیان اینکه در صورت توزیع کامل این منابع، رقم سود پرداختی می‌توانست ۶۸ درصد افزایش یابد، اظهار کرد: اولویت مجموعه، تقویت بنیه مالی شرکت‌ها و فراهم کردن امکان ادامۀ فعالیت آن‌ها بوده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که سازمان تأمین اجتماعی و ذی‌نفعان آن نیز به منابع مالی نیاز داشتند.

مدیرعامل شستا با اشاره به عملکرد شش‌ماهۀ شرکت‌های تابعه گفت: نتایج نیمۀ نخست سال نشان‌دهندۀ راندمان مناسب شرکت‌هاست و تصمیم اتخاذشده درباره سود نیز با هدف حفظ نقدینگی و افزایش ظرفیت عملیاتی آن‌ها بوده است.

وی با اشاره به خسارت‌های واردشده به شرکت‌های زیرمجموعه در جریان جنگ افزود: ۲۸ شرکت شستا با درجات مختلفی از خسارت مواجه شدند؛ به‌گونه‌ای که میزان تأثیرپذیری آن‌ها بین پنج تا ۱۰۰ درصد برآورد شده است.

رشد درآمد و سود شستا در کنار خسارت‌های جنگی

سعیدی با اشاره به روند رشد درآمد و سود این مجموعه گفت: درآمد تلفیقی شستا از ۲۰۴ همت در سال ۱۴۰۲ به ۲۷۷ همت در سال ۱۴۰۳ و حدود ۳۹۶ همت در سال ۱۴۰۴ رسیده است. همچنین سود تلفیقی گروه از حدود ۶۸ همت در سال قبل به ۱۳۴ همت افزایش یافته است.

وی با بیان اینکه افزایش درآمد شرکت‌ها با رشد هزینه‌ها نیز همراه بوده است، افزود: آنچه اهمیت دارد، مدیریت هزینه‌ها و تبدیل افزایش درآمد به سودآوری بیشتر است. این مجموعه در شرایطی به سطح ۱۳۴ همت سود تلفیقی رسیده که با محدودیت‌های متعدد اقتصادی و عملیاتی روبه‌رو بوده است.

مدیرعامل شستا با رد ادعاهای مطرح‌شده درباره زیان‌ده بودن این مجموعه اظهار کرد: عملکرد مالی شستا با این ادعاها همخوانی ندارد و پیش‌بینی می‌شود سودآوری آن در سال آینده نیز ۱۰۰ درصد افزایش یابد.

تداوم تولید و تأمین نیازهای عمومی در شرایط بحران

سعیدی با اشاره به نقش شرکت‌های زیرمجموعۀ شستا در تأمین نیازهای عمومی مردم گفت: تولید روزانۀ حدود پنج میلیون لیتر بنزین در پالایشگاه ستارۀ خلیج فارس، تأمین دارو، لاستیک و روغن و توزیع آرد، بخشی از فعالیت‌های این شرکت‌ها در این حوزه است.

وی افزود: با وجود حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات از بیمارستان‌ها، شرکت‌های دارویی مجموعه حدود ۵۰ درصد داروی مورد نیاز بیمارستان‌های کشور را تأمین کردند.

مدیرعامل شستا با بیان اینکه شرکت‌های این مجموعه در جریان بحران‌ها حتی یک روز تولید را متوقف نکردند، اظهار کرد: شستا صرفاً یک مجموعۀ تولیدی نیست، بلکه در تقویت تاب‌آوری ملی نیز نقش‌آفرینی می‌کند. امروز تمام هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه از رویه‌های عملیاتی استاندارد برای مدیریت شرایط بحران و پدافند غیرعامل برخوردارند.

سعیدی با اشاره به اقدامات شستا در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: در این دوره حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ مسافر از طریق دریا جابه‌جا شدند؛ اقدامی که جزو مأموریت‌های مستقیم شستا نبود، اما با توجه به مسئولیت اجتماعی مجموعه انجام شد.

وی ادامه داد: در مقطعی که حدود ۱۷ میلیون نفر در مناطق مختلف شمال کشور تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گرفته بودند، شبکۀ توزیع مجموعه نیز متناسب با شرایط تغییر مسیر داد تا خدمات و نیازهای مورد نظر تأمین شود.

مدیرعامل شستا همچنین با اشاره به ابعاد فعالیت این مجموعه اظهار کرد: شستا با در اختیار داشتن ۱۷۶ شرکت در قالب ۱۰ هلدینگ تخصصی، یک‌هزار و ۶۴۱ محصول تولید می‌کند و فعالیت آن بخش‌های مختلف زندگی مردم را در بر می‌گیرد.

صادرات بیش از ۲ میلیارد دلاری در شرایط جنگی

سعیدی گسترش فعالیت‌های بین‌المللی و توسعۀ نوآوری را از رویکردهای اصلی شستا عنوان کرد و گفت: تعدادی از شرکت‌های زیرمجموعه برای نخستین بار و هم‌زمان با دو جنگ اخیر وارد بازارهای بین‌المللی شدند. این تجربه نشان داد حتی در شرایط دشوار نیز می‌توان مسیر توسعۀ بازارهای خارجی را دنبال کرد.

وی افزود: شرکت‌های تابعه در شرایط دو جنگ گذشته توانستند بیش از ۲ میلیارد دلار صادرات داشته باشند و درآمد ارزی ایجاد کنند. این دستاورد در شرایطی محقق شد که شرکت‌های ما در رقابت با بسیاری از بنگاه‌های بین‌المللی از شرایط برابر برخوردار نیستند.

مدیرعامل شستا با تأکید بر تداوم این رویکرد گفت: نوآوری و بین‌المللی‌سازی دو اولویت راهبردی ماست و توسعۀ حضور در بازارهای خارجی، به‌ویژه از مسیر کشورهای همسایه، با جدیت دنبال خواهد شد. برنامۀ توسعۀ بازارهای بین‌المللی متوقف نخواهد شد و در کنار آن، تقویت نوآوری و افزایش قدرت رقابت شرکت‌ها نیز پیگیری می‌شود.

بازگشت شرکت‌های زیان‌ده به چرخه سودآوری

سعیدی با اشاره به برنامه‌های اصلاحی در شرکت‌های زیرمجموعه گفت: ۶۱ کلینیک برای بررسی و ارزیابی این شرکت‌ها تشکیل دادیم. در سال گذشته هفت شرکت از زیان خارج شدند و در تعدادی دیگر نیز میزان زیان کاهش یافت.

وی با اشاره به بازگشت پتروشیمی آبادان به چرخه تولید اظهار کرد: این شرکت حدود دو سال به‌طور کامل تعطیل بود، اما اکنون به چرخه تولید بازگشته و طی دو تا سه ماه گذشته نیز به سودآوری رسیده است. این اقدامات نشان می‌دهد جنگ و ناآرامی را بهانه‌ای برای متوقف کردن برنامه‌های اصلاحی قرار نداده‌ایم.

بازده هلدینگ‌های شستا بالاتر از متوسط بازار سرمایه

مدیرعامل شستا با اشاره به معیارهای ارزیابی عملکرد شرکت‌ها، بازده کل سهامدار یا TSR را یکی از شاخص‌های مهم دانست و توضیح داد: این شاخص علاوه بر تغییرات قیمت سهام، سود نقدی پرداخت‌شده به سهامداران را نیز در محاسبۀ بازده سرمایه‌گذاری لحاظ می‌کند؛ بنابراین نمی‌توان عملکرد شرکت‌ها را صرفاً با میزان سود ثبت‌شده سنجید.

وی با اشاره به نتایج ارزیابی شستا بر مبنای این شاخص افزود: مقایسۀ بازده این مجموعه با میانگین بازار سرمایه نشان می‌دهد شستا در دورۀ مورد بررسی عملکرد بالاتری داشته است. این مجموعه در ۲۱ صنعت فعالیت دارد و با وجود تأثیرپذیری از شرایط عمومی بازار، توانسته نتایج مطلوب‌تری نسبت به متوسط بازار ثبت کند.

سعیدی همچنین گفت: تاپیکو، سیتا، تیپیکو، تاصیکو و صبا از جمله هلدینگ‌هایی هستند که در دورۀ مورد بررسی عملکرد مناسبی داشته‌اند و برخی از آن‌ها در جمع شرکت‌های برتر بازار سرمایه قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: شرکت‌های زیرمجموعۀ شستا در مقاطع اخیر توانسته‌اند رتبه‌هایی از اول تا نهم را در رقابت با سایر شرکت‌های بازار سرمایه به دست آورند که این موضوع از بهبود عملکرد و بهره‌وری در بخش‌های مختلف مجموعه حکایت دارد.

مدیرعامل شستا با اشاره به سهم این مجموعه از بازار سرمایه اظهار کرد: سهم شستا در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۱.۵ درصد بود که اکنون به ۱۳.۵ درصد افزایش یافته است. با ورود ستارۀ خلیج فارس و نمایان شدن آثار سودآوری و مدیریت کنترلی آن نیز انتظار می‌رود جایگاه شستا بیش از پیش تقویت شود.

تدوین سند حکمرانی انرژی و تعریف پروژه‌های جدید

سعیدی از تدوین سند حکمرانی انرژی شستا خبر داد و گفت: این سند با ۱۴ سیاست اجرایی و ۱۰ شاخص کلیدی عملکرد تدوین شده است. در چارچوب آن، هدف‌گذاری تولید ۴۵۱ مگاوات انرژی با مشارکت شرکت‌های زیرمجموعه، به‌ویژه مجموعۀ سیمانی سیتا، در دستور کار قرار گرفته است.

وی همچنین با اشاره به طرح‌های توسعه‌ای شستا اظهار کرد: حدود ۲۰۰ همت پروژه در ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه تعریف شده است که از میان حدود ۸۰ پروژۀ مورد بررسی، ۲۰ پروژه در اولویت راهبردی قرار دارند.

شفافیت و حکمرانی شرکتی در شرکت‌های تابعه

مدیرعامل شستا شفافیت در عملکرد شرکت‌ها و پاسخگویی به سهامداران را از الزامات مدیریت این مجموعه دانست و گفت: اعتماد سهامداران برای شستا اهمیت اساسی دارد و تحقق آن مستلزم ارائۀ اطلاعات شفاف و پاسخگویی مناسب در سطوح مختلف شرکت‌هاست.

وی از ایجاد سامانۀ «سروش» در سال ۱۴۰۴ خبر داد و اظهار کرد: این سامانه به‌منظور ارزیابی و رصد شاخص‌های شفافیت در شرکت‌های زیرمجموعه طراحی شده است تا وضعیت آن‌ها در این حوزه به‌صورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد.

سعیدی با اشاره به الزامات سازمان بورس در زمینۀ حکمرانی شرکتی توضیح داد: ۴۴ بند در این حوزه از سوی سازمان بورس تعیین شده که با همکاری معاونت امور شرکت‌ها و نظارت بر شرکت‌های شستا و هلدینگ‌های تخصصی، به شاخص‌ها و چک‌لیست‌های قابل ارزیابی تبدیل شده‌اند. هدف از این اقدام، پیگیری اجرای الزامات یادشده در تمامی هلدینگ‌های مجموعه است.

وی اجرای ضوابط حاکمیت شرکتی، رعایت الزامات افشای اطلاعات، توسعۀ کنترل‌های داخلی و سنجش عملکرد شرکت‌ها از منظر شفافیت را از دیگر برنامه‌های شستا عنوان کرد.

تأکید بر سرمایه انسانی و صیانت از دارایی‌های بین‌نسلی

سعیدی با اشاره به شرایط اقتصادی سال گذشته گفت: سال گذشته برای اقتصاد ایران و بنگاه‌های اقتصادی، سالی عادی نبود. دو جنگ، یک دورۀ ناآرامی و مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی، آزمونی جدی برای مدیریت شرکت‌ها ایجاد کرد. در چنین شرایطی، نخستین مسئولیت ما حفظ استمرار فعالیت‌ها، صیانت از سرمایه‌های بین‌نسلی و حمایت از سرمایه‌های انسانی بود.

وی افزود: با وجود دشواری‌ها، فعالیت مجموعه استمرار یافت و شاخص‌های مالی گروه رشد کرد. البته افزایش درآمد و سود به‌تنهایی برای اثبات موفقیت مدیریت کافی نیست و باید میزان ارزش‌آفرینی، بهره‌وری سرمایه و اصلاحات انجام‌شده در نظام حکمرانی شرکت‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.

مدیرعامل شستا راهبرد این مجموعه را مبتنی بر سه اصل دانست و گفت: نخست، تاب‌آوری و توانایی استمرار مأموریت‌های حیاتی در شرایط بحران؛ دوم، حکمرانی حرفه‌ای مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی، شایسته‌سالاری و انضباط در تخصیص سرمایه؛ و سوم، تحول و نوآوری با هدف ساخت شرکت‌هایی رقابت‌پذیر و ارزش‌آفرین.

سعیدی همچنین دانش، مهارت، پاکدستی، سلامت حرفه‌ای و هماهنگی با راهبردهای مجموعه را از معیارهای اصلی انتخاب مدیران عنوان کرد و گفت: تجربۀ جنگ نیز ضرورت برخورداری از شجاعت و قدرت تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی را نشان داد. مدیر باید توان پذیرش ریسک‌های منطقی را داشته باشد.

وی افزود: در همین راستا، از کانون‌های ارزیابی برای سنجش شایستگی‌هایی مانند کار تیمی، برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، نگاه راهبردی و تحلیل مسئله استفاده می‌کنیم.

سعیدی در پایان تأکید کرد: ما شستا را صرفاً میراثی از دارایی‌های گذشته نمی‌دانیم، بلکه آن را امانتی بین‌نسلی می‌دانیم که باید ارزش آن را برای آینده افزایش دهیم. معیار موفقیت تنها عبور از یک سال دشوار نیست، بلکه باید ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های بهتری برای سال‌های آینده ایجاد کنیم.