غول‌های معدنی جهان کدامند؟ بررسی ۲۵ کشور برتر تولیدکننده مواد معدنی و جایگاه ایران در بازار جهانی

چین با تولید ۵.۳ میلیارد تن مواد معدنی در سال ۲۰۲۴، معادل ۲۶.۹ درصد از کل تولید جهان، بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد معدنی دنیا بوده است.پنج کشور اول تولیدکننده در مجموع ۶۱ درصد از تولید جهانی مواد معدنی را در اختیار دارند.منطقه آسیا-اقیانوسیه بیش از نیمی از تولید مواد معدنی جهان را به خود اختصاص داده است.

به گزارش روزیاتو، مواد معدنی برای سیستم‌های انرژی، ساخت‌وساز، تولید و فناوری‌های پیشرفته ضروری هستند. با این حال، تولید آن‌ها به‌شدت در میان کشورهایی متمرکز است که منابع طبیعی گسترده و صنایع بزرگ سوخت‌های فسیلی دارند.

این اینفوگرافی، تولید جهانی مواد معدنی را بر اساس کشور در سال ۲۰۲۴ رتبه‌بندی می‌کند. معیار این رتبه‌بندی، مجموع تولید بر اساس تن متریک است. داده‌ها از وزارت دارایی اتریش گرفته شده و شامل تمام فلزات، مواد معدنی صنعتی مانند بوکسیت و الماس، و سوخت‌های معدنی مانند زغال‌سنگ، نفت خام و گاز طبیعی می‌شود.

از آنجا که این تحلیل بر اساس حجم تولید انجام شده، رتبه‌بندی‌ها میزان تناژ تولید را نشان می‌دهند، نه ارزش اقتصادی مواد معدنی. بنابراین کالاهای حجیمی مانند زغال‌سنگ تأثیر بسیار بیشتری از فلزات گران‌بهایی مانند طلا در این رتبه‌بندی دارند.

چین با تکیه بر زغال‌سنگ پیشتاز تولید مواد معدنی جهان است

چین در سال ۲۰۲۴ با فاصله زیادی بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد معدنی جهان بود. این کشور ۵.۳ میلیارد تن ماده معدنی تولید کرد که معادل ۲۶.۹ درصد از کل تولید جهانی است. بخش عمده این حجم مربوط به تولید زغال‌سنگ بود که نزدیک به ۴.۸ میلیارد تن رسید.

آمریکا با تولید ۲.۴ میلیارد تن و سهم ۱۲.۱ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت؛ رقمی که کمتر از نصف تولید چین است. جایگاه بالای آمریکا به دلیل تولید گسترده سوخت‌های فسیلی، به‌ویژه نفت خام و گاز طبیعی، است.

روسیه، هند و استرالیا پنج رتبه نخست را تکمیل کردند. روسیه تولیدکننده مهم سوخت‌های فسیلی، طلا و فلزات پایه است، هند دومینتولیدکننده بزرگ زغال‌سنگ جهانمحسوب می‌شود و استرالیا در تولید بوکسیت، سنگ آهن و لیتیوم پیشتاز است.

چند کشور بزرگ تولیدکننده انرژی نیز در میان ۱۰ کشور اول دیده می‌شوند. عربستان سعودی ۶۲۰ میلیون تن و ایران ۵۴۰.۳ میلیون تن تولید داشتند که حضور سوخت‌های معدنی در این داده‌ها را نشان می‌دهد. اندونزی نیز در رتبه ششم قرار گرفت و علاوه بر تولید سوخت‌های فسیلی، بزرگ‌ترین تولیدکننده نیکل جهان است.

آسیا-اقیانوسیه نیمی از مواد معدنی جهان را تولید می‌کند

منطقه آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۴، ۵۰.۳ درصد از تولید جهانی مواد معدنی را به خود اختصاص داد؛ رقمی نزدیک به ۱۰ میلیارد تن. چین، هند، استرالیا و اندونزی مهم‌ترین عوامل این حجم تولید بودند.

حتی بدون در نظر گرفتن چین، آسیا-اقیانوسیه ۴.۷ میلیارد تن یا ۲۳.۴ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص می‌دهد که نشان می‌دهد برتری این منطقه فقط به یک کشور وابسته نیست.

آفریقا با وجود داشتن منابع مهمی مانند کبالت و فلزات گروه پلاتین، تنها ۵.۵ درصد از تولید جهانی را در اختیار دارد؛ زیرا بسیاری از این مواد ارزش بالایی دارند اما حجم تولیدشان کمتر است. آمریکای جنوبی نیز که منطقه‌ای مهم برای مس و لیتیوم محسوب می‌شود، ۴.۷ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص داده است.

تولید جهانی مواد معدنی به‌شدت متمرکز است

۲۵ کشور اول جهان نزدیک به ۹۰ درصد از کل تولید مواد معدنی در سال ۲۰۲۴ را در اختیار داشتند. بنابراین بخش عمده تولید جهانی از نظر حجم، توسط گروه کوچکی از کشورها انجام می‌شود.

این تمرکز نتیجه تفاوت در منابع زمین‌شناختی، ذخایر انرژی، ظرفیت صنعتی و میزان تقاضای داخلی کشورهاست. به همین دلیل، تولیدکنندگان بزرگ همچنان نقش کلیدی در زنجیره تأمین جهانی انرژی، زیرساخت و صنایع تولیدی دارند.