هاراره، زیمبابوه – دولت در تلاش است تا شهروندان را متقاعد کند که بیشتر از ارز خود استفاده کنند، با هدف بلندمدت کاهش اتکا به دلار آمریکا. اما پس از سال‌ها بی‌ثباتی ارزی، بسیاری هنوز تمایلی به اعتماد به این تلاش جدید ندارند.
طلا زیمبابوه (زیگ) که در آوریل 2024 معرفی شد، تلاشی از سوی دولت برای بازگرداندن اعتماد به ارز محلی است. بانک مرکزی زیمبابوه (RBZ) می‌گوید این ارز با ذخایر ارزی و فلزات گرانبها از جمله طلا پشتیبانی می‌شود.
با این حال، چالش فراتر از معرفی یک ارز جدید یا تقویت ذخایر آن است. زیمبابوه‌ای‌هایی که شاهد از دست رفتن ارزش پس‌انداز و کاهش دستمزد خود در اثر بحران‌های ارزی متوالی بوده‌اند، در مورد نگهداری پول در ارزی که می‌ترسند قدرت خرید آن کاهش یابد، محتاط هستند.
زیمبابوه ارز محلی خود را در سال 2009 پس از دوره‌ای از تورم افسارگسیخته رها کرد و سیستم چند ارزی را که تحت سلطه دلار آمریکا بود، اتخاذ کرد. یک ارز محلی در سال 2018 بازگشت، اما بی‌ثباتی مکرر باعث بازسازی اعتماد عمومی دشوار شده است.
هزینه از دست دادن اعتماد
برای معلم ابتدایی چارلز مبوانداریکوا، تجربه بحران‌های ارزی قبلی هشداری است.
او حدود یک سوم از حقوق خود را به زیگ دریافت می‌کند و می‌گوید به سرعت آن را مبادله می‌کند تا آن را نگه ندارد. احتیاط او ناشی از ضررهایی است که در زمان سقوط ارز قبلی زیمبابوه متحمل شده است.
او در بحران سال 2009 پس‌انداز بازنشستگی خود را از دست داد. وقتی ارز محلی در سال 2018 دوباره معرفی شد، می‌گوید ارزش حقوق او از معادل 540 دلار به 40 دلار تا پایان آن سال کاهش یافت.
چنین تجربیاتی به توضیح این موضوع کمک می‌کند که چرا اطمینان‌بخشی‌های رسمی در مورد زیگ لزوماً به اعتماد در میان درآمدکنندگان تبدیل نشده است.
RBZ برای تقویت اعتبار ارز، در تاریخ 7 آوریل، مجموعه‌ای ارتقا یافته از اسکناس‌های زیگ را با طرح‌ها و ویژگی‌های امنیتی اصلاح شده معرفی کرد.
فروشنده لباس سسدزای چیگومیرا می‌گوید او تنها چند فروش به ارز زیگ در کشور داشته است، که منعکس کننده ترجیح مداوم زیمبابوه‌ای‌ها به دلار آمریکا است.
طبق گزارش RBZ، تورم سالانه زیگ ماه گذشته 3.7 درصد بود. اما تورم نسبتاً پایین به تنهایی تضمین نمی‌کند که مردم بخواهند در این ارز پس‌انداز کنند یا از آن برای تراکنش‌های روزانه استفاده کنند.
اقتصاددان کورنلیوس دوبه می‌گوید تقاضا برای زیگ ضعیف باقی مانده است.
«زیگ باید به نسبت تقاضای آن در دسترس باشد. تقاضا برای زیگ در حال حاضر بسیار کم است.»
ارزی که مشتریان کمی از آن استفاده می‌کنند
برای کسب‌وکارها، پذیرش ارز توسط مشتریان، آزمایشی عملی برای اینکه آیا می‌تواند نقش بزرگ‌تری در اقتصاد ایفا کند یا خیر، است.
سسدزای چیگومیرا، یک فروشنده لباس، می‌گوید او تنها چند فروش به زیگ داشته است. تجربه او نشان‌دهنده دشواری در تشویق به استفاده گسترده از ارزی است که مشتریان و کسب‌وکارها هنوز تمایل بیشتری به انجام معامله به دلار آمریکا دارند.
تلاش دولت برای کاهش وابستگی به دلار همچنین با چالش گسترده‌تری مواجه است: وجود منابع طلا و سایر مواد معدنی به خودی خود تضمین‌کننده اعتماد به ارز نیست. مردم باید باور داشته باشند که این ارز ارزش خود را حفظ می‌کند و برای پرداخت کالاها، برآوردن هزینه‌ها و پس‌انداز برای آینده مفید خواهد بود.
در جایی که کسب‌وکارها انتظار دارند مشتریان دلار را ترجیح دهند، ممکن است تمایلی به قیمت‌گذاری کالاها یا پذیرش پرداخت به زیگ نداشته باشند. مصرف‌کنندگان نیز اگر از کاهش ارزش آن بترسند، انگیزه‌ای برای نگهداری ارز محلی ندارند.
این امر چرخه‌ای ایجاد می‌کند که ممکن است اقدامات سیاستی به تنهایی نتواند آن را بشکند.
چه چیزی برای جلب اعتماد لازم است
RBZ از هدف قبلی خود برای اتخاذ یک ارز واحد تا سال 2030 فاصله گرفته و در عوض یک انتقال تدریجی و مبتنی بر بازار به سمت استفاده بیشتر از زیگ را ترسیم کرده است. این رویکرد به ثبات کلان اقتصادی پایدار و شرایطی متکی است که کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان را تشویق به استفاده داوطلبانه از ارز کند.
بانک مرکزی همچنین به دنبال گسترش نقش زیگ در تراکنش‌های داخلی از جمله از طریق استفاده از آن در پرداخت مالیات و تراکنش‌های بخش عمومی، همراه با اقداماتی است که سیستم‌های تبادل ارز و پرداخت ملی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اما استفاده گسترده در پرداخت‌ها به معنای اعتماد به ارز به عنوان یک مخزن ارزش نیست. مردم ممکن است در صورت لزوم یا زمانی که شرایط دیگری به آنها اجازه نمی‌دهد، از زیگ استفاده کنند، بدون اینکه بخواهند پس‌انداز خود را در آن نگه دارند.
برای مبوانداریکوا، خاطره از دست دادن پس‌انداز بازنشستگی خود هنوز بخشی از محاسبات او است. برای چیگومیرا، تعداد محدود مشتریانی که به زیگ پرداخت می‌کنند، نشان می‌دهد که این ارز هنوز چقدر راه تا تبدیل شدن به بخشی معمول از تجارت دارد.
دوبه می‌گوید دلارزدایی امکان‌پذیر است، اما نمی‌توان آن را یک شبه به دست آورد. «تجربه نشان می‌دهد که دلارزدایی امکان‌پذیر است، اگرچه آسان نیست. زمان می‌برد.»
برای زیمبابوه‌ای‌هایی که بحران‌های ارزی متعددی را تجربه کرده‌اند، آزمون این خواهد بود که آیا زیگ می‌تواند درآمد و پس‌انداز آنها را در طول زمان حفظ کند. گسترش استفاده از آن از طریق سیاست ممکن است، اما متقاعد کردن مردم به اعتماد به آن به ثبات پایدار و اطمینان از ارز نیاز دارد.
«سیاست نباید سعی کند تبدیل را اجبار کند، بلکه باید مشوق‌های لازم را ایجاد کند که در نهایت باعث شود هم کسب‌وکارها و هم مصرف‌کنندگان نسبت به نگهداری زیگ یا دلار آمریکا بی‌تفاوت شوند.»
توسط: فارای مواکوتویا
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: