جزیره قشم در هدف حملات ارتش آمریکا

به گزارش اطلاعات آنلاین، حملات مجدد ایالات متحده به جزیره قشم، توجه‌ها را به موقعیت راهبردی آن در نزدیکی تنگه هرمز، تأسیسات نظامی گزارش‌شده در آن و اهمیتی که برای کنترل تهران بر ترافیک دریایی دارد، جلب کرده است.

ارتش آمریکا روز دوشنبه حملاتی «تدافعی» علیه این جزیره انجام داد و یک مقام آگاه مدعی شد نیروهای آمریکایی یک سامانه پرتاب موشک زمین‌به‌هوا را هدف قرار دادند؛ اقدامی که پس از تلاش ادعایی نیروهای ایرانی برای هدف قرار دادن یک هواپیمای نظامی آمریکایی انجام شد. این رویداد بیش از هشت ماه پس از آغاز تهاجم نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در تاریخ ۲۸ فوریه رخ داد.

جغرافیا، جمعیت و اقتصاد

قشم بزرگ‌ترین جزیره ایران و بزرگ‌ترین جزیره در خلیج فارس با مساحتی در حدود ۱۵۰۰ کیلومتر مربع است. این جزیره که در استان هرمزگان در جنوب کشور واقع شده، در نزدیکی بندرعباس قرار دارد و با آبراه خوران از سرزمین اصلی ایران جدا می‌شود. قشم در امتداد بخش شمالی تنگه هرمز — که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند — گسترده شده است.

شبه‌جزیره مسندمِ عمان و سواحل شمال شرقی امارات متحده عربی در آن سوی این آبراه قرار دارند. شهرستان قشم — که شامل جزایر قشم، هنگام و لارک می‌شود — جمعیتی در حدود ۱۹۰ هزار نفر دارد. ماهیگیری، حمل‌ونقل دریایی، گردشگری و تجارت از جمله فعالیت‌های اقتصادی اصلی در این منطقه هستند. این جزیره همچنین میزبان منطقه آزاد تجاری قشم، بنادر تجاری و تأسیسات صنعتی است که از تجارت با کشورهای همسایه پشتیبانی می‌کنند.

اهمیت راهبردی و نظامی

موقعیت قشم در نزدیکی تنگه هرمز، آن را به مکانی مهم برای دفاع ساحلی و نظارت دریایی ایران تبدیل کرده است. نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان بخشی از حضور نظامی ایران در امتداد ضلع شمالی تنگه، در آب‌های پیرامون این جزیره فعالیت می‌کند. رسانه‌های ایران از فعالیت‌های سپاه پاسداران در جزیره قشم و جزایر مجاور آن خبر داده‌اند؛ در حالی که رسانه‌های بین‌المللی به وجود یک پایگاه دریایی و تأسیسات موشکی زیرزمینی در قشم اشاره کرده‌اند.

در ماه مه، سپاه پاسداران از گسترش منطقه کنترل دریایی خود خبر داد که از انتهای غربی قشم به سمت ام‌القوین در امارات متحده عربی و از کوه مبارک در ایران به سمت فجیره امتداد می‌یابد. در این اطلاعیه، از قشم به عنوان یک نقطه مرجع جغرافیایی در ترتیبات کنترل دریایی تهران یاد شده است.

حملات عمده در جریان جنگ

از زمان آغاز تهاجم آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، جزیره قشم و برخی مناطق ساحلی ایران هدف حملات قرار گرفته‌اند. در ۳۱ مه، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از انجام حملاتی علیه تأسیسات راداری و مراکز فرماندهی و کنترل پهپادی ایران در قشم و منطقه «گروک» در سرزمین اصلی خبر داد. در ۵ ژوئن، سنتکام گزارش داد که حملات دیگری علیه تأسیسات راداری نظارت ساحلی در همان مناطق انجام شده است.

در ماه مارس، مقامات ایرانی ایالات متحده را متهم کردند که با حمله به یک تأسیسات آب‌شیرین‌کن در قشم، موجب اختلال در تأمین آب آشامیدنی ۳۰ روستا شده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ضمن محکوم کردن این حمله، اظهار داشت که زیرساخت‌های غیرنظامی هدف قرار گرفته‌اند. او گفت: «ایالات متحده این سابقه را ایجاد کرد، نه ایران.»

مقامات محلی گفتند که این تأسیسات قبل از اتمام تعمیرات و برقراری مجدد منابع آب، تقریباً به ۴۰۰۰۰ نفر از ساکنان آب‌رسانی کرده بود. سپاه پاسداران بعداً ادعا کرد که در تلافی، یک تأسیسات دریایی ایالات متحده در بحرین را هدف قرار داده است.

نقش در کشتیرانی تنگه هرمز

قشم با تشدید محدودیت‌های ایران بر کشتیرانی تجاری از طریق تنگه هرمز، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. نیروی دریایی سپاه پاسداران از کشتی‌ها خواسته است که حرکات خود را با مقامات ایرانی هماهنگ کرده و از مسیرهای تعیین‌شده استفاده کنند. برخی کشتی‌های تجاری به جای خطوط کشتیرانی مرسوم در جنوب، از یک گذرگاه جایگزین بین جزایر قشم و لارک استفاده کرده‌اند.

این گذرگاه در داخل آب‌های سرزمینی ایران قرار دارد و به مقامات ایرانی اجازه می‌دهد تا حرکات کشتی‌ها را از نزدیک زیر نظر داشته باشند. گزارش‌های دریایی همچنین یک تأسیسات دریایی سپاه پاسداران را در امتداد ساحل جنوبی قشم و نزدیک این گذرگاه شناسایی کرده‌اند. مقامات ایرانی به کشتی‌ها در مورد استفاده از مسیرهای غیرمجاز یا فعالیت بدون سیستم‌های شناسایی هشدار داده‌اند.

موقعیت قشم در مقابل عمان و امارات متحده عربی و نزدیکی به مسیرهای کشتیرانی که به کشورهای خلیج فارس خدمات‌رسانی می‌کنند، آن را از نظر راهبردی برای تجارت منطقه‌ای مهم می‌کند. محدودیت‌هایی که بر مسیرهای اطراف جزیره و تنگه وسیع‌تر تأثیر می‌گذارند، می‌توانند صادرات نفت و گاز و کشتیرانی تجاری در سراسر منطقه را مختل کنند.