جنگ ویرانگر غزه و تأثیر آن بر انتخابات اسرائیل

همزمان با ورود اسرائیل به ماه پایانی قبل از انتخابات ۲۷ اکتبر، نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو هشداری تکان‌دهنده داشت.

او در ۲۹ سپتامبر گفت دشمنان اسرائیل در حال توطئه‌چینی برای حمله به این کشور قبل از انتخابات هستند. او بدون ارائه هیچ مدرکی، به حملات مداوم نیروهای اسرائیلی در نوار غزه اشاره کرد و گفت در هفته‌های اخیر بیش از ۱۰۰ «تروریست» را کشته‌اند.

تحلیلگران می‌گویند این ارتباطی که نتانیاهو برقرار کرد - بین جنگ نسل‌کشی در غزه که پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، انتخابات آتی و امنیت ملی اسرائیل - تصادفی نبود.

آنها می‌گویند اصرار نتانیاهو بر اینکه او تنها کسی است که می‌تواند اسرائیلی‌ها را از تهدیداتی که از سراسر مرزهای این کشور با آن روبرو هستند، محافظت کند، در قلب کمپین انتخاباتی او قرار دارد، حتی اگر شکست‌های ادعایی او در طول حمله سه سال پیش و در تأمین آزادی سریع اسرا، مایه سوخت برای مخالفانش شده باشد.

هنگامی که یک پرواز Flydubai مملو از مسافران اسرائیلی که از دبی به تل‌آویو در حال پرواز بودند، یک روز پس از هشدار اخیر او، به دلیل حمله یک کمک خلبان با تبر به خلبان در کابین خلبان، تقریباً سقوط کرد، نتانیاهو به سرعت از این حادثه بهره‌برداری کرد تا استدلال کند که او هنوز هم مردی برای شغل اصلی این کشور است.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که او در اولین انتخابات سراسری پس از حملات سال ۲۰۲۳ که منجر به کشته شدن ۱۱۳۹ نفر در اسرائیل و آغاز جنگ نسل‌کشی در نوار غزه شد، که در آن حملات اسرائیلی از آن زمان تاکنون بیش از ۷۴۰۰۰ فلسطینی را کشته است، با آزمون سختی روبرو است.

سه سال بعد، این جنگ از بحث داخلی در مورد جهت‌گیری اسرائیل جدایی‌ناپذیر شده است و در عین حال یک تغییر سیاسی به سمت راست را تسریع کرده است - با مواضع حاشیه‌ای قبلی در مورد فلسطینی‌ها که اکنون به طور کامل به دیدگاه اصلی تبدیل شده است.

کمتر کسی است که این تحول را بیشتر تجسم بخشد، به جز وزیر دارایی افراطی اسرائیل، بزالل اسموتریچ، تحریم‌شده توسط تعدادی از کشورهای غربی و به دلیل زبان و سیاست‌های تحریک‌آمیز و نژادپرستانه‌اش علیه فلسطینی‌ها شناخته شده است.

در یکی از اظهارات آتشین معمول خود، اسموتریچ در اواخر ماه سپتامبر به رسانه اسرائیلی Ynet گفت که ارتش اسرائیل باید “به جنگ” در کرانه باختری رود اردن برود و “آنچه را که در غزه انجام دادیم” انجام دهد.

کمتر از دو هفته بعد، موشه فیگلین، متحد انتخاباتی اسموتریچ، به آتش این ماجرا افزود.

“دشمن غزه است، نه حماس”، او به روزنامه اورشلیم پست گفت و خواستار الحاق این سرزمین محاصره‌شده پس از انتخابات شد. “نوزادی که فردا در غزه به دنیا بیاید دقیقاً همان کار را انجام خواهد داد”، او در اشاره به حملات سال ۲۰۲۳ گفت.

احمد نجار، تحلیلگر سیاسی فلسطینی، گفت که اینها “اظهارات پراکنده” از چهره‌های حاشیه‌ای نیستند، بلکه پیام انتخاباتی از سیاستمدارانی است که به دنبال نشان دادن فلسطینی‌ها به عنوان “مردمی با حقوق نیستند، بلکه یک مشکل جمعیتی و امنیتی هستند که باید اخراج، فتح یا نابود شوند”.

او افزود: “واقعیت ترسناک این است که انتخابات آینده ممکن است به رقابتی تبدیل شود نه بر سر اینکه آیا باید از جان فلسطینیان محافظت کرد یا خیر، بلکه بر سر اینکه چه کسی می‌تواند به طور تهاجمی‌تر آن را از بین ببرد.”

‘این دیوانگی است’

پس از ۷ اکتبر، نسل جوان به طور خاص به سمت راست متمایل شد، گفت آهرون برگمن، تحلیلگر امنیتی اسرائیلی و استاد ارشد تدریس در کالج کینگز لندن.

او گفت نیروهایی که اسرائیل را به سمت راست سوق می‌دهند، دهه‌هاست که در حال جمع شدن هستند.

“این روند به سمت راست پس از جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳ آغاز شد، اما پس از ۷ اکتبر به طور چشمگیری تشدید شده است”، برگمن به الجزیره گفت و به جنگ خونین ۱۹ روزه جنگ اکتبر، یا جنگ ۱۹۷۳ عرب-اسرائیل - یک درگیری بین اسرائیل و ائتلافی از کشورهای عربی به رهبری مصر و سوریه اشاره کرد.

به تازگی، جناح راست از طریق سیاست‌های انتخاباتی به عنوان بخشی از دولت نتانیاهو از سال ۲۰۲۲ - راست‌ترین دولت در تاریخ اسرائیل - تقویت شده است.

یکی دیگر از اعضای کابینه صریح‌القول در کنار اسموتریچ، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی است، یک تحریک‌کننده راست افراطی که قبلاً به دلیل تحریک نژادپرستی و حمایت از یک سازمان تروریستی محکوم شده است.

“بزرگترین اشتباه نتانیاهو - در میان بسیاری - آوردن چهره‌هایی مانند بن‌گویر و اسموتریچ به ائتلاف خود بود”، برگمن گفت. “با این کار، او آنها را به عنوان نیروهای تأثیرگذار در سیاست اسرائیل مشروعیت بخشید.”

بن‌گویر تا آنجا پیش رفته است که امیدوار است وزیر دفاع بعدی اسرائیل شود، تحلیلگر خاطرنشان کرد.

“این دیوانگی است. اما این اسرائیل معاصر است”، برگمن گفت.

تحلیلگران همچنین خاطرنشان کردند که چندین حزب در حال رقابت، از جمله احزابی که در حال حاضر در قدرت هستند و تعدادی که با ائتلاف فعلی به چالش می‌کشند، همه از اخراج فلسطینی‌ها از غزه به عنوان یکی از نمونه‌های تغییر به سمت راست حمایت می‌کنند.

عمر بدار، مدیر Palthink for Strategic Studies، گفت که پیام‌رسانی از سراسر طیف سیاسی و نظامی اسرائیل در آستانه انتخابات نشان می‌دهد که “اجماع” برای ادامه حملات به غزه، جایی که تقریباً ۱,۵۰۰ نفر از زمان “آتش‌بس” سال گذشته کشته شده‌اند، وجود دارد.

“آنها از تهدیدها برای کسب رای بیشتر استفاده می‌کنند”، او گفت و به آنچه او رادیکال شدن جامعه توصیف کرد، اشاره کرد.

با نزدیک شدن به انتخابات، بدار افزود، رهبران اسرائیلی در تلاشند تا یکدیگر را خنثی کنند: “هر کس که رادیکال‌تر باشد، احتمال بیشتری دارد که رای بیشتری کسب کند.”

همانطور که ایهاب جبارین، تحلیلگر سیاسی فلسطینی و محقق از داخل اسرائیل می‌نویسد، “امروزه راست‌گرایی در اسرائیل پیش از همه به معنای موضع سخت‌تر در مورد مطالبات ملی فلسطینیان، امنیت و کنترل سرزمینی است.”

او می‌افزاید: “در مورد امنیت و فلسطینیان، بخش بزرگی از سیاست یهودیان اسرائیلی از فرضیاتی کار می‌کند که یک نسل پیش به عنوان دیدگاه‌های راست‌گرا تلقی می‌شد: سوءظن عمیق به یک دولت فلسطینی مستقل، تحمل بالا برای کنترل نظامی طولانی‌مدت و تأکید بیشتر بر حاکمیت یهودی به عنوان یک ارزش در میان سایر ارزش‌ها.”

ناظران و گروه‌های حقوقی می‌گویند که این نابرابری حتی در فرآیند انتخابات نیز مشهود است. یک سیاستمدار برجسته و شهروند فلسطینی اسرائیل، سامی ابوشهده، به دلیل اظهاراتش در مورد جنگ غزه مجبور به انصراف از انتخابات شده است، در حالی که رهبران راست افراطی اسرائیل با وجود سخنان خشونت‌آمیزشان علیه فلسطینیان، دست نخورده باقی مانده‌اند.

اعتبار امنیتی نتانیاهو همچنان پابرجاست

نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد که رویدادهای ۷ اکتبر در ذهن اسرائیلی‌ها در اولویت قرار دارد، که سؤالاتی نیز در مورد مسئولیت شکست‌های امنیتی آن روز وجود دارد.

تنها در ماه گذشته، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد نتانیاهو دو هشدار جداگانه در مورد یک حمله قریب‌الوقوع حماس در سال ۲۰۲۳ از اباس کامل، رئیس سازمان اطلاعات مصر و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی دریافت کرده است.

دو رقیب اصلی نتانیاهو در رقابت برای نخست‌وزیری از این هشدارها برای متهم کردن نخست‌وزیر به “ناشایستگی” برای باقی ماندن در رأس این کشور استفاده کرده‌اند.

اما نتانیاهو رد کرده است که هشدارهایی در مورد حمله دریافت کرده است و گزارش‌ها به نظر نمی‌رسد تأثیر قابل توجهی بر نظرسنجی‌ها داشته باشند.

در حالی که ۷ اکتبر یک گسست عمیق در احساس امنیت اسرائیلی‌ها است، اعتماد عمومی به دولت نتانیاهو قبلاً به شدت با “اصلاحات قضایی” بحث‌برانگیزش که زمانی که ائتلاف فعلی او برای اولین بار به قدرت رسید، به خطر افتاده بود، گفت مئیرف زونسزین، تحلیلگر اسرائیل-فلسطین در گروه بین‌المللی بحران مستقر در تل‌آویو.

علیرغم این نقض اعتماد، رهبر اسرائیلی هنوز از حمایت برخوردار است.

“اسرائیلی‌ها به طور کلی هنوز نتانیاهو را به نوعی مردی در زمینه امنیت می‌بینند. و مهم‌تر از آن، آنها واقعاً جایگزینی نمی‌بینند”، زونسزین به الجزیره گفت.

یک نظرسنجی در ماه ژوئن توسط Mitvim - موسسه اسرائیلی سیاست خارجی منطقه‌ای نشان داد که مردم اسرائیل از راه حل‌های نظامی و امنیتی دولت خود حمایت می‌کنند و با حل مسئله فلسطینی و پایان دادن به اشغال سرزمین فلسطینی توسط اسرائیل مخالفت می‌کنند. این نظرسنجی گزارش داد که این امر حتی در حالی اتفاق می‌افتد که از انزوای بین‌المللی و کاهش جایگاه بین‌المللی اسرائیل از آغاز جنگ نسل‌کشی در غزه نگران هستند.

با این حال، اسرائیلی‌ها نیز به طور فزاینده‌ای از جنگ خسته شده‌اند، حتی در حالی که از استفاده از زور بیشتر حمایت می‌کنند. نیروهای آن - که در طول ۶ جبهه جنگ در سال‌های اخیر تحت فشار قرار گرفته‌اند - بار این خستگی را در جامعه اسرائیل تحمل می‌کنند.

وزارت دفاع اسرائیل روز سه‌شنبه اعلام کرد که تقریباً ۳۰,۰۰۰ سرباز و پرسنل امنیتی از زمان جنگ دچار تروماهای روانی هستند.

وزارتخانه گفت که بودجه بخش توانبخشی آن در سه سال گذشته ۸۸ درصد افزایش یافته و به ۱۰ میلیارد شکل (۳.۳ میلیون دلار) رسیده است که بیشتر آن برای حمایت از درمان شرایط سلامت روان و اختلال استرس پس از سانحه است.

با گسترش اسرائیل، راه حل دو دولتی از بین می‌رود

با این حال، اسرائیل در ماه‌های اخیر به طور فزاینده‌ای در مورد چشم‌انداز توسعه‌طلبانه خود صحبت کرده است، با مقامات که آشکارا هدف “اسرائیل بزرگتر” را بیان می‌کنند. این ادعا بر اساس آیه کتاب مقدس (پیدایش ۱۵:۱۸-۲۱) است.

دهه‌هاست که اسرائیل قوانین بین‌المللی را در اشغال مداوم سرزمین‌های فلسطینی و سوریه‌ای خود نادیده گرفته است و احترام کمی به حاکمیت همسایگان خود نشان داده و سرزمین‌های بیشتری را در سوریه و همچنین در لبنان در سال‌های اخیر اشغال کرده است.

به گفته نجار، اقتصاددان سیاسی، “بی‌اعتنایی کامل به انسانیت فلسطینیان” که در طول کمپین انتخاباتی آشکار شده است، نشان می‌دهد که غزه “به عنوان یک فاجعه یا جرم که باید پاسخگو بود، به رای‌دهندگان اسرائیلی ارائه نمی‌شود، بلکه به عنوان یک طرح برای تکرار در جاهای دیگر”.

در جنوب لبنان، جایی که اسرائیل حملات روزانه انجام می‌دهد و بخش‌های بزرگی از سرزمین را اشغال کرده است، ساکنان به الجزیره گفته‌اند که حتی اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، انتظار تغییر چندانی ندارند.

گادی آیزنکوت - رئیس حزب یاشار و رئیس سابق ستاد ارتش - رقیب اصلی نتانیاهو، به همان اندازه در مورد گسترش‌گرایی تندرو است. دکترین او که از زمان جنگ اسرائیل با گروه حزب‌الله در سال ۲۰۰۶ به عنوان دکترین داهیه شناخته می‌شود، خواستار استفاده از نیروی عظیم، حتی علیه زیرساخت‌های غیرنظامی، به عنوان بازدارنده در برابر دشمنان است و در جنگ‌های اخیر اسرائیل، به ویژه در حومه جنوبی بیروت، مورد استفاده قرار گرفته است.

اگر تصمیم با آیزنکوت بود، جبهه لبنان جنگ کاهش نمی‌یافت: او نتانیاهو را به تسلیم شدن در برابر فشار ایالات متحده برای توقف عملیات در بیروت متهم کرده و اصرار دارد که ارتش باید بتواند به حزب‌الله در هر نقطه از لبنان حمله کند.

زونسزین گفت که برای اسرائیلی‌هایی که هنوز از رویدادهای ۷ اکتبر رنج می‌برند، آیزنکوت می‌تواند خلأ امنیتی بسیاری را پر کند.

“آنها واقعاً … دنیا را به گونه‌ای می‌بینند که بسیار خصمانه است، دنیا درک نمی‌کند که آنها در ۷ اکتبر چه گذراندند، و [بنابراین] نیاز به ایجاد این مناطق حائل در لبنان، سوریه و غزه وجود دارد”، او گفت.

راه حل دو دولتی برای درگیری اسرائیل و فلسطین بنابراین از دستور کار خارج شده است، گفت تحلیلگران - و حتی در کمپین انتخاباتی قبل از انتخابات نیز حتی یک اشاره‌ای به آن نشده است.

این ایده اولین بار در طول توافق‌نامه‌های اسلو بیش از ۳۰ سال پیش مطرح شد، که یک فرآیند مذاکره را برای حل درگیری اسرائیل و فلسطین تعیین کرد و بر این باور استوار بود که ایجاد یک دولت فلسطینی در کنار اسرائیل برای ایجاد صلح ضروری است.

اما از آغاز فرآیند اسلو در سال ۱۹۹۳، تعداد شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری رود اردن از حدود ۲۶۰,۰۰۰ نفر به بیش از ۷۰۰,۰۰۰ نفر افزایش یافته است، که در مناطق کرانه باختری که برای یک دولت فلسطینی پیوسته مورد نیاز است، ریشه دوانده است.

“مفهوم راه حل دو دولتی در حال حاضر نامربوط است و احتمالاً برای یک دهه یا دو دهه دیگر، اگر بیشتر نباشد، به همین ترتیب باقی خواهد ماند”، برگمن گفت. “این بعید است که در آینده قابل پیش‌بینی به واقعیت تبدیل شود، زیرا هیچ رهبر اسرائیلی نمی‌تواند پس از رویدادهای ۷ اکتبر آن را به مردم اسرائیل پیشنهاد دهد.”

تنها راه این است که اگر فشار بین‌المللی قابل توجهی، از جمله تحریم‌های شدید علیه اسرائیل و یک انتفاضه غیرخشونت‌آمیز، یا شورش فلسطینیان وجود داشته باشد.

زونسزین گفت که رد صریح حق تعیین سرنوشت فلسطینیان به سادگی “قابل قبول‌تر” شده است.

“چندین حزب وجود دارد که این دیدگاه‌ها را ترویج می‌کنند، در حالی که هیچ حزب صهیونیستی یهودی وجود ندارد که نیاز به راه حل دو دولتی یا یک فرآیند سیاسی فلسطینی را در اولویت قرار دهد”، او گفت.

به طور کلی، انتخابات اسرائیل به نظر نمی‌رسد تقاضایی برای تغییر باشد، بلکه بیشتر تعمیق جنگ‌طلبی است که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

“[حرکت بیشتر و بیشتر به سمت استفاده از زور بیشتر، نیاز به گسترش مرزها … از ترس اینکه ۷ اکتبر دیگری ممکن است رخ دهد”، زونسزین گفت.

نویسنده: عرووبه جمال