شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای؛ استیضاح ترامپ دوباره در دستور کار

به گزارش ایلنا به نقل از عربی ۲۱، شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و از دست دادن اکثریت در کنگره، این پرسش را مطرح کرده است که آیا دونالد ترامپ با خطر استیضاح و برکناری روبه‌رو خواهد شد؟

بر اساس قانون اساسی آمریکا، رئیس‌جمهور در صورت ارتکاب خیانت، رشوه یا دیگر جرایم و تخلفات سنگین قابل استیضاح است. این روند از مجلس نمایندگان آغاز می‌شود و تصویب اتهامات در این مجلس به رأی اکثریت ساده نیاز دارد؛ اما برکناری نهایی رئیس‌جمهور تنها در صورت موافقت دو سوم اعضای سنا امکان‌پذیر است.

روند استیضاح و برکناری رئیس‌جمهور

در مرحله نخست، مجلس نمایندگان اتهامات مطرح‌شده علیه رئیس‌جمهور را بررسی می‌کند و برای تصویب آنها رأی اکثریت ساده کافی است. بنابراین، دموکرات‌ها در صورت در اختیار داشتن اکثریت این مجلس می‌توانند روند استیضاح ترامپ را پیش ببرند.

در مرحله بعد، سنا به اتهامات رسیدگی می‌کند و رئیس دیوان عالی آمریکا ریاست جلسه محاکمه را بر عهده دارد. برای محکومیت و برکناری رئیس‌جمهور، دست‌کم ۶۷ رأی از مجموع ۱۰۰ سناتور لازم است.

موانع برکناری ترامپ

مهم‌ترین مانع پیش‌روی دموکرات‌ها، کسب رأی دو سوم اعضای سناست. حتی اگر این حزب اکثریت سنا را در اختیار داشته باشد، برای برکناری ترامپ به حمایت شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه نیز نیاز دارد.

از سوی دیگر، حمایت پایگاه حزبی و سیاسی ترامپ می‌تواند مانع همراهی جمهوری‌خواهان با طرح برکناری او شود؛ مگر آنکه شواهد و اتهامات مطرح‌شده به اندازه‌ای جدی باشد که حمایت اعضای حزب خود او را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

تجربه رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا

در تاریخ آمریکا، سه رئیس‌جمهور به‌طور رسمی استیضاح شده‌اند: اندرو جانسون، بیل کلینتون و دونالد ترامپ که در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود دو بار استیضاح شد. با این حال، هیچ‌یک در مرحله محاکمه سنا به حد نصاب لازم برای برکناری نرسیدند. ریچارد نیکسون نیز پیش از رأی‌گیری نهایی و پس از از دست دادن حمایت حزب خود، استعفا کرد.

۱. اندرو جانسون؛ ۱۸۶۸

جانسون پس از جنگ داخلی آمریکا بر سر نحوه بازسازی ایالت‌های جنوبی با کنگره اختلاف پیدا کرد. برکناری ادوین استنتون، وزیر جنگ، از سوی او نقض قانونی تلقی شد که محدودیت‌هایی برای برکناری برخی مقام‌های دولتی تعیین کرده بود.

مجلس نمایندگان به استیضاح جانسون رأی داد، اما او در سنا تنها با اختلاف یک رأی از محکومیت و برکناری نجات یافت.

۲. ریچارد نیکسون؛ ۱۹۷۴

رسوایی واترگیت، در پی جاسوسی از مقر حزب دموکرات و تلاش دولت نیکسون برای پنهان کردن این ماجرا، به بحران سیاسی بزرگی منجر شد.

کمیته قضایی مجلس نمایندگان مواد استیضاح نیکسون را تصویب کرد، اما رهبران جمهوری‌خواه به او اطلاع دادند که حمایت لازم را در سنا از دست داده و برکناری‌اش تقریباً قطعی است. نیکسون در نهایت پیش از رأی‌گیری نهایی استعفا کرد و به تنها رئیس‌جمهور آمریکا تبدیل شد که از سمت خود کناره‌گیری کرده است.

۳. بیل کلینتون؛ ۱۹۹۸

کلینتون به شهادت دروغ و کارشکنی در روند اجرای عدالت در جریان تحقیقات مربوط به رابطه‌اش با مونیکا لوینسکی، کارآموز کاخ سفید، متهم شد.

مجلس نمایندگان دو مورد از اتهامات استیضاح را تصویب کرد، اما سنا به دلیل نرسیدن آرای موافق به حد نصاب لازم، او را تبرئه کرد و کلینتون به ریاست‌جمهوری خود ادامه داد.

۴. دونالد ترامپ؛ ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱

ترامپ در سال ۲۰۱۹ به سوءاستفاده از قدرت و کارشکنی در فعالیت کنگره متهم شد. مجلس نمایندگان به استیضاح او رأی داد، اما سنا وی را تبرئه کرد.

در سال ۲۰۲۱ نیز پس از حمله هواداران ترامپ به ساختمان کنگره، او به تحریک شورش متهم شد و برای دومین بار در مجلس نمایندگان استیضاح شد؛ با این حال، بار دیگر آرای لازم برای محکومیت و برکناری او در سنا به دست نیامد.

تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد که استیضاح رئیس‌جمهور با رأی اکثریت مجلس نمایندگان امکان‌پذیر است، اما برکناری او به دلیل ضرورت کسب رأی دو سوم اعضای سنا بسیار دشوارتر خواهد بود. در واقع، تحقق چنین سناریویی علاوه بر حمایت دموکرات‌ها، به همراهی شماری از جمهوری‌خواهان نیز نیاز دارد.