ایالات متحده مجموعه جدیدی از تحریم‌ها را علیه دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) اعمال کرده است که این اقدام با محکومیت شماری از کشورها – از جمله متحدان آمریکا – و ابراز حمایت آنها از دادگاه جنگی بین‌المللی مواجه شده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که واشنگتن قصد دارد تراکنش‌ها با «دادگاهی سرکش» را ممنوع کرده و منابع آن را قطع کند و توانایی آن را برای فعالیت مختل سازد. او افزود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، «هرگز اجازه نخواهد داد» که هگ به تعقیب قضایی آمریکایی‌ها بپردازد.
دادگاه کیفری بین‌المللی در سال 2002 برای تعقیب افرادی که به نسل‌کشی، جرایم جنگی و جرایم علیه بشریت متهم شده‌اند، زمانی که مقامات ملی قادر یا مایل به انجام این کار نیستند، ایجاد شد.
وزارت خزانه داری آمریکا این تحریم‌ها را با یک دوره مهلت اولیه شش ماهه و سایر معافیت‌ها اعلام کرد که امکان انجام برخی تراکنش‌ها برای ارتباطات، نرم‌افزار، پرداخت‌های بازنشستگی و تراکنش‌های مربوط به بازداشت‌شدگان را فراهم می‌کند.
روبیو گفت که این تحریم‌ها به دادگاه و کشورهای عضو آن فرصتی برای رسیدگی به نگرانی‌های آمریکا می‌دهد و در صورت عدم تحقق این خواسته‌ها، تحریم‌ها تعدیل خواهد شد.
دولت ترامپ می‌گوید که این دادگاه با تعقیب مقامات کشورهایی که عضو ICC نیستند، مانند اسرائیل، از اختیارات خود فراتر رفته است. ایالات متحده و اسرائیل هرگز به این دادگاه نپیوسته‌اند.
در پاسخ به این تحریم‌ها، ICC این اقدام را «حمله‌ای به حاکمیت قانون و بنیان‌های نظم حقوقی بین‌المللی» توصیف کرد. این دادگاه از 125 کشور عضو خود خواست تا از این نهاد دفاع کنند.
ICC در بیانیه‌ای اعلام کرد: «دادگاه نمی‌تواند به تنهایی ایستد. سرنوشت آن اکنون به دست کشورهایی است که آن را ایجاد کرده‌اند.» این بیانیه افزود: «این موضوع فقط در مورد دفاع از یک نهاد واحد نیست، بلکه در مورد حفظ نظمی بین‌المللی است که بر اساس حاکمیت قانون استوار است. تاریخ در این لحظه قضاوت خواهد کرد.»
دولت ترامپ پیش از این بیش از دوازده قاضی و دادستان را تحریم کرده بود و روز جمعه تحریم‌هایی علیه خود دادگاه اعمال کرد.
واکنش متحدان به اقدام آمریکا
پس از اعلام آمریکا، مقامات ارشد سازمان ملل متحد این اقدام را محکوم کردند.
آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، از تأثیر احتمالی این تحریم‌ها بر توانایی دادگاه برای انجام وظایف خود ابراز «نگرانی عمیق» کرد. استفان دوجاریک، سخنگوی او، در بیانیه‌ای گفت.
این بیانیه افزود: «تصمیم امروز یک ضربه جدی به تلاش جمعی ما برای اجرای عدالت کیفری بین‌المللی است که ICC رکن اصلی آن است.»
ولکر ترک، رئیس حقوق بشر سازمان ملل، خواستار اقدامات فوری برای حمایت از ICC شد. او گفت: «این تحریم‌ها – آخرین اقدام تلافی‌جویانه علیه ICC و پرسنل آن به دلیل کاری که هر روز برای ارتقای مسئولیت‌پذیری در قبال بدترین نقض‌های حقوق بشر انجام می‌دهند – غیرقابل قبول است.»
کشورهای عضو ICC که متحد آمریکا هستند نیز از این تصمیم ابراز ناخشنودی کردند.
تام برندسِن، وزیر امور خارجه هلند، که کشورش میزبان ICC است، گفت که تصمیم آمریکا «بسیار متأسف‌کننده» است.
او گفت: «ما با قاطعیت از دادگاه دفاع خواهیم کرد. در عین حال، مهم است که توجه داشته باشیم که تحریم‌ها فوراً اجرایی نمی‌شوند و ارائه‌دهندگان خدمات می‌توانند به کار خود با ICC ادامه دهند. دوره شش ماهه قبل از اجرایی شدن تحریم‌ها، فرصتی برای گفتگو ایجاد می‌کند.»
در یک بیانیه مشترک، وزیران امور خارجه بریتانیا، دانمارک، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، کانادا و ژاپن اعلام کردند که «متاسف و به شدت مخالف» تحریم‌ها هستند.
آنها گفتند: «در صورت اجرایی شدن، این تحریم‌ها تأثیر قابل توجهی بر کار دادگاه، کارکنان اختصاصی آن و خانواده‌هایشان خواهد داشت… ما همچنان متحد در حمایت از ICC باقی می‌مانیم و متعهد به مشارکت در گفت‌وگوی سازنده و فراگیر با کشورهای غیر عضو هستیم.»
ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلژیک نیز گفت که بروکسل روز دوشنبه با همکاران خود در امور خارجه اتحادیه اروپا و در شورای اروپا در مورد حمایت از ICC بحث خواهد کرد.
او گفت: «ما خواستار حمایت ملموس خواهیم شد. استقلال دادگاه نباید به اینکه چه کسی را مورد تحقیق قرار می‌دهد، بستگی داشته باشد. اروپا باید اقدام کند. بلژیک خواستار فعال‌سازی قانون مسدود کردن اتحادیه اروپا برای محافظت از دادگاه است.»
آمریکا قصد دارد ICC را نابود کند
سازمان‌ها و گروه‌های حقوقی نیز در مورد پیامدهای تصمیم آمریکا هشدار دادند.
فیلیپ بولپیون، مدیر اجرایی سازمان دیده‌بان حقوق بشر، گفت که دولت ترامپ به وضوح قصد دارد ICC را «نابود کند» و از مقامات آمریکایی و اسرائیلی در برابر اتهامات دادگاه محافظت کند.
او گفت: «ICC برای اطمینان از اینکه هیچ کس، مهم نیست چقدر قدرتمند است، بالاتر از قانون نیست، ایجاد شده است. دولت‌هایی که به حقوق بشر و مسئولیت‌پذیری اهمیت می‌دهند باید این اقدام بی‌شرمانه را محکوم کنند و اقدامات فوری برای حمایت از ICC، کارکنان آن و همه کسانی که با آن همکاری می‌کنند، انجام دهند. از جمله با استفاده از قوانین اتحادیه اروپا برای کاهش تأثیر تحریم‌ها در منطقه.»
جیمز گلدستون، مدیر اجرایی سازمان عدالت باز، گفت که این تحریم‌ها یک «حمله محاسبه‌شده به حاکمیت قانون و اصول استقلال قضایی و برابری است که آن را زیربنا می‌کند.»
او گفت: «این آخرین اقدام در یک کمپین اجبار است که هدف آن نابود کردن نظام عدالت بین‌المللی است.»
آمنستی اینترنشنال از کشورها خواست تا «مقاومت» کنند. اریکا گوِرا روساس، مدیر ارشد سازمان آمنستی، در بیانیه‌ای گفت که تحریم‌های ترامپ «طراحی شده‌اند تا ICC را منزوی و در نهایت نابود کنند.» او افزود: «این حمله وجودی باید شکست بخورد. کشورها باید اقدامات ملموسی برای مقاومت در برابر تحمیل این اقدامات انجام دهند.»
در میان انتقادات گسترده، اسرائیل از این اقدام استقبال کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از این تحریم‌ها استقبال کرد و از ترامپ و روبیو به خاطر «تصمیم حیاتی» تشکر کرد.
نتانیاهو در توییتر نوشت: «ICC دادگاه نیست. یک نهاد سیاسی است که تهدید مرگباری برای دموکراسی‌های قانون‌مند در سراسر جهان و خود مفهوم حاکمیت ملی است.»
در سال 2024، ICC دستور بازداشت نتانیاهو به اتهام ارتکاب جرایم جنگی و جنایات علیه بشریت در جریان جنگ غزه را صادر کرد.
منبع: الجزیره و خبرگزاری‌ها
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: