کوروش احمدی، تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره وتوی پیشنویس قطعنامه آمریکا در شورای امنیت از سوی چین و روسیه، اظهار کرد: این موضوع در واقع دنباله مسئله اسنپبک است که در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ فعال شد و با ادعای طرف غربی، قطعنامههای تحریمی قبلی علیه ایران اعاده شدند و برگشتند و قطعنامه ۲۲۳۱ قبلی معتبر باقی ماند و موضوع ایران هم در دستور کار شورای امنیت حفظ شد.
وی ادامه داد: ظرف حدود یک سال گذشته، این موضوع پیامدهایی داشته؛ اول از همه اینکه چین و روسیه به عنوان دو عضو شورای امنیت، به اضافه ایران، مخالف این بودند که اسنپبک تحقق پیدا کرده و صورت قانونی داشته و در نتیجه با عواقب مترتب بر اسنپبک هم مخالف بودند.
احمدی افزود: آنها مخالف بازگشت قطعنامههای ششگانه علیه ایران و تحریمهای مربوطه هستند، مخالف این هستند که موضوع هستهای ایران در دستور کار شورای امنیت باقی مانده است و همچنین با این موضوع مخالفاند که قطعنامه ۲۲۳۱ همچنان معتبر باشد؛ چراکه قرار بود در ۱۸ اکتبر، این موارد انجام شود، یعنی قطعنامه ۲۲۳۱ مختومه شود، این قطعنامههای ششگانه علیه ایران برای همیشه منتفی شوند و موضوع هستهای ایران هم از دستور کار شورای امنیت خارج شود.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان اینکه این اختلاف در طول یک سال گذشته همچنان ادامه داشته است، گفت: تا حالا دو بار این مسئله در شورای امنیت مطرح شده است. یک بار در ۱۰ سپتامبر گذشته، یعنی همین هفته گذشته و یکبار هم در ۱۱ ژوئیه، شورای امنیت قصد داشت جلسهای در مورد بررسی تعهدات ایران ذیل برجام و گزارش دبیرکل در این مورد برگزار کند. چین و روسیه ایراد رویهای مطرح کردند و گفتند با برگزاری جلسه مخالف هستند.
وی افزود: هر دو بار درباره اینکه جلسه برگزار شود و ادامه پیدا کند، این دو کشور درخواست رأیگیری کردند. این رأیگیری، یک رأیگیری رویهای بود و در رأیگیریهای رویهای، وتو عمل نمیکند. در نتیجه تنها چین و روسیه رأی مخالف دادند به اینکه جلسه ادامه پیدا کند. دو عضو دیگر، پاکستان و سومالی، رأی ممتنع دادند و ۱۱ عضو شورای امنیت رأی مثبت دادند. یعنی در واقع این قرائت غربیها از سوی ۱۱ عضو شورای امنیت تأیید شد و جلسه ادامه پیدا کرد.
احمدی ادامه داد: دو مسئله بعد از اسنپبک باقی مانده بود؛ یکی مسئله کمیته ۱۷۳۷، یعنی کمیته تحریم ایران و دیگری مسئله پنل کارشناسی بود. غربیها میگویند این دو نهاد فرعی شورای امنیت یعنی کمیته ۱۷۳۷ و پنل کارشناسی با احیای قطعنامههای ۱۷۳۷ و ۱۹۲۹ دوباره احیا شدهاند، منتها این دو نهاد باید فعال هم شوند؛ یعنی دوباره فعالسازی شوند.
وی گفت: برای فعال شدن کمیته تحریم، باید یکسری کارها، مثل تعیین رئیس و کارهای اداری و نهادی انجام شود. این کار در مورد نهادهای فرعی شورای امنیت باید با اجماع هر ۱۵ عضو انجام شود. چین و روسیه به این اجماع ملحق نمیشوند و در واقع مانع فعال شدن کمیته تحریم شدهاند.
این دیپلمات پیشین درباره پنل کارشناسی هم اظهار کرد: در مورد پنل کارشناسی چون دوره آن یکساله است، هر سال باید شورای امنیت دوباره از دبیرکل بخواهد که این پنل را تشکیل دهد. اتفاقی که چند روز پیش افتاد، در همین رابطه بود؛ یعنی آمریکا یک پیشنویس قطعنامه به شورای امنیت داده بود که این پنل کارشناسی توسط دبیرکل تشکیل شود، اما چین و روسیه آن را وتو کردند و مانع انجام این کار شدند.
احمدی در پاسخ به این سوال که ایران چگونه میتواند از مخالفت روسیه و چین برای باز کردن مسیرهای جدید دیپلماتیک و کاهش فشارهای بینالمللی استفاده کند، گفت: این اتفاق میتواند در مواردی که رأیگیری ماهوی در شورای امنیت انجام میشود، کارکرد داشته باشد. برای مثال، اگر شورای امنیت بخواهد یک پیشنویس قطعنامه برای تحریم بیشتر ایران ارائه کند، چین و روسیه میتوانند آن را وتو کنند و مانع تصویب آن شوند.
وی افزود: البته این هم مطرح است که با ترکیب فعلی شورای امنیت که ۱۱ عضو از ۱۵ عضو شورا با قرائت غربیها همراه هستند و دو عضو دیگر، یعنی سومالی و پاکستان، رأی ممتنع میدهند. بنابراین روسیه و چین کاملا در اقلیت هستند. البته حق وتوی آنها همچنان به قوت خودش باقی خواهد بود، منتها در اقلیت و تحت فشار هستند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل تصریح کرد: با وجود این، استفادهای که این دو کشور میتوانند برای ایران داشته باشند این است که مانع تصویب یک قطعنامه تحریمی جدید علیه ایران در شورای امنیت شوند. غیر از این، اگر مواردی پیش بیاید که باز نظر چین و روسیه مهم باشد، این موضوع میتواند اثر داشته باشد؛ برای مثال، در قضیه ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت توسط شورای حکام آژانس چون در ترکیب ۳۵ کشوری شورای حکام، وتو وجود نداشت، چین و روسیه و نیجر فقط توانستند رأی مخالف بدهند هشت کشور هم رای ممتنع داده و ۲۳ عضو به آن قطعنامه رأی موافق دادند. یک کشور هم حق رای نداشت. بنابراین در جاهای دیگر، تنها در جایی که حق وتو داشته باشند میتوانند تأثیر تعیینکننده داشته باشند و در جاهای دیگر، تأثیر آنها بیشتر سیاسی است.
این تحلیلگر مسائل بینالملل در بخش دیگری از صحبتهای خود درباره اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه «تصمیم بزرگی» در پیش دارد و همچنین نزدیک شدن به پایان جنگ، گفت: اینها از همان اظهارات ضدونقیضی است که ترامپ گهگاه مطرح میکند؛ یعنی با هدف اعمال فشار و در ادامه ضدونقیضگوییهایی است که همیشه دارد. در دو هفته گذشته صحبت از این میکرده که ایرانیها خواستار مذاکره هستند و اگر کار به نفع ما باشد، مذاکره میکنیم. دیروز هم این حرف را زده که من در آستانه تصمیم بزرگی هستم.
وی افزود: اینها حرفهایی است که خیلی نمیشود روی آن حساب کرد. بیشتر فکر میکنم که حداقل تا انتخابات کنگره، همین وضع به همین صورتی که هست ادامه پیدا میکند؛ یعنی تأکید ترامپ بر همین محاصره دریایی و فشار اقتصادی و اینها خواهد بود که تا انتخابات کنگره انجام شود.
احمدی ادامه داد: ضمن اینکه قیمت نفت هم الان در حد قابل قبولی برای ترامپ است. قیمت نفت ۱۰۳ دلار است و این خیلی بالا نیست. یعنی در شرایطی که یک جنگ و برخوردهای نظامی پراکندهای هست، تنگه هرمز بسته است و تنگه بابالمندب هم تهدید جدی شده، بهرغم این اوضاع و احوال، قیمت نفت در ۱۰۳ دلار برای ترامپ یک قیمت قابل مدیریت است و میتواند شرایط را مدیریت کند. به همین دلیل بعید میدانم اتفاقی تا حداقل انتخابات کنگره بیفتد؛ هر چند همه چیز قابل پیشبینی نیست.
این کارشناس مسائل بینالملل درباره دیدارهای اخیر میان عراقچی و مقامات چینی و همچنین دیدار پزشکیان با مقامات چین و اینکه آیا این تحولات میتواند باعث پررنگتر شدن نقش چین به عنوان یک بازیگر جدید و میانجی شود، اظهار کرد: بعید نیست که چین بخواهد کمکهایی کند، ولی فعلاً صحبت از میانجیگری نیست.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: