درگذشت لیندزی گراهام، سناتور ۷۱ ساله جمهوریخواه از کارولینای جنوبی، ضربهای بزرگ به تلاشهای اسرائیل برای ترغیب ایالات متحده به تداوم کارزار نظامی علیه ایران و همچنین سایر اهداف اسرائیل در واشنگتن محسوب میشود. این ارزیابی از سوی افرادی مطرح شده که با استراتژی آمریکا در منطقه آشنایی دارند.
گراهام که از چهرههای تندرو در حوزه امنیت ملی بود، برای مدتی طولانی یکی از بزرگترین حامیان اسرائیل به شمار میرفت. او از این کشور در جبهههای متعددی، از تضمین قراردادهای تسلیحاتی با آمریکا گرفته تا تلاش برای عادیسازی روابط با عربستان سعودی، حمایت میکرد.
مهمتر از همه، گراهام از اسرائیل در برابر حکومت ایران حمایت میکرد و در مواقعی که دونالد ترامپ تردید داشت، خواستار حملات نظامی میشد. روابط نزدیک گراهام با ترامپ و جایگاه ارشد او در کنگره، جایی که بر هزینههای سیاست خارجی نفوذ داشت، قدرت تأثیرگذاری او را دوچندان کرده بود.
مرگ گراهام برای اسرائیل که او را به عنوان میهمانی همیشگی پذیرا بود، در زمانی نامناسب رخ داده است؛ چرا که این کشور با کاهش حمایت در میان افکار عمومی آمریکا مواجه است. دموکراتها و جمهوریخواهان نسبت به اسرائیل، بهویژه به دلیل کارزار نظامی سنگین در غزه و رویکرد نظامیگرایانه در قبال ایران، ابراز ناامیدی کردهاند.
یک تحلیلگر مسائل خاورمیانه که با مقامات اسرائیلی در ارتباط است و به شرط ناشناس ماندن صحبت میکرد، گفت: «اسرائیلیها همیشه میدانستند که لیندزی در تلاش برای ادغام اسرائیل در منطقه و مبارزه با نفوذ ایران است. از دست دادن این جنبه دائمی؛ کسی که در تلویزیون حاضر میشد و با اقتدار از جایگاه خود استفاده میکرد، آسیبزاست.»
روز دوشنبه، ترامپ از اسرائیل به عنوان یکی از طرفهایی یاد کرد که از درگذشت گراهام «واقعاً ضرر کرده است». بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه از این سناتور فقید به عنوان مردی یاد کرد که هرگز متزلزل نشد، از جمله در مسیر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره نقش گراهام در سیاست ایرانِ ترامپ، ضمن تمجید از او گفت: «رئیسجمهور به نظرات بسیاری در هر موضوعی از جمله ایران گوش میدهد، اما در نهایت بر اساس آنچه برای کشور بهترین میداند، تصمیمگیری میکند.»
در همین حال، رسانههای دولتی ایران با خرسندی به خبر درگذشت یکی از بزرگترین مخالفان خود در واشنگتن واکنش نشان دادند. یکی از مقالات با عنوان «مرگ دلال مرگ» منتشر شد.
دیپلماتها و تحلیلگران سابق آمریکایی میگویند در حالی که گراهام به حمایت از اقدام نظامی علیه ایران معروف بود، در حفظ رابطه خوب با ترامپ نیز دقت میکرد. او از تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران از طریق یک توافق دیپلماتیک حمایت کرد، اما روشن ساخت که نسبت به موفقیت این تلاش تردید دارد. این تردید توسط دولت اسرائیل نیز به اشتراک گذاشته میشد که حکومت ایران را شریکی دیپلماتیک و ذاتاً غیرقابل اعتماد میداند.
تام نایدز، سفیر سابق آمریکا در اسرائیل در دولت بایدن، گفت گراهام همچنین صدایی قدرتمند برای ایجاد روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و عربستان سعودی بود؛ هدفی که نتانیاهو بهشدت به دنبال دستیابی به آن است.
گراهام پیشتر علیه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، به دلیل نقش ادعایی او در قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار، به شدت سخن گفته بود. اما پس از فرآیندی که شامل گفتگو با مقامات دولت بایدن بود، گراهام در سال ۲۰۲۳ با ولیعهد آشتی کرد و شروع به فشار برای برقراری روابط میان اسرائیل و عربستان نمود.
پروژه عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل در پی جنگ اسرائیل و حماس در غزه و درخواستهای عربستان مبنی بر حمایت اسرائیل از مسیر تشکیل کشور فلسطینی، تا حد زیادی به حاشیه رانده شده است.
نایدز و دیگران از سناتورها تد کروز و تام کاتن به عنوان جانشینان احتمالی یاد کردند که میتوانند به همان شکلی که گراهام عمل میکرد، از اسرائیل دفاع کنند. هر دو در حوزه امنیت ملی تندرو هستند، بهویژه در برخورد با تهران، اما به اندازه گراهام به ترامپ نزدیک نیستند و از نظر دموکراتها، شخصیتهای منعطفتری محسوب نمیشوند.
نایدز گفت: «گراهام چهرهای غیرمعمول بود زیرا دموکراتها هم او را دوست داشتند. منظورم این است که از دست او عصبانی میشدند، اما او را دوست داشتند.»
فرد فلیتز، که در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ رئیس دفتر شورای امنیت ملی بود، پیشنهاد کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جان رتکلیف، مدیر سیا، دو چهره برجستهای هستند که ممکن است در روزهای پیش رو در قبال ایران تأثیرگذارتر شوند، اگرچه تصور نمیشود هیچکدام به اندازه گراهام مشتاق جنگ بوده باشند.
فلیتز گفت: «ترامپ به افراد زیادی گوش میدهد، اما به وضوح به سناتور گراهام گوش میداد. او برای مشاوره با گراهام تماس میگرفت و گراهام دائماً با او تماس میگرفت تا تلاش کند توصیههای خود را برای کمک به پیشبرد سیاست امنیت ملی مسئولانه به او ارائه دهد.»
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: