کابلهای فیبر نوری که تاکنون نقش اصلی آنها انتقال داده و فراهم کردن ارتباطات اینترنتی بوده است، اکنون کاربردی فراتر از مأموریت اولیه خود پیدا کردهاند. پژوهشگران با بهرهگیری از این زیرساخت گسترده، از کابلهای اینترنت بهعنوان حسگرهای لرزهای استفاده میکنند تا پدیدههایی مانند زلزله، فوران آتشفشان، سیل و حتی ماهلرزه را با دقت بیشتری رصد کنند.
به گزارش ایتنا و به نقل از BGR، در حال حاضر میلیونها مایل کابل فیبر نوری در سراسر جهان، از جمله حدود ۹۲۰ هزار مایل کابل زیردریایی در کف اقیانوسها، گسترده شده است. همزمان با جایگزینی کابلهای قدیمی با نمونههای جدید، دانشمندان در تلاش هستند از این شبکه جهانی برای پایش بلادرنگ مخاطرات طبیعی بهره بگیرند.
فناوری حسگر صوتی توزیعشده (Distributed Acoustic Sensing یا DAS) با ارسال پالسهای لیزری درون کابلهای فیبر نوری، کوچکترین تغییرات در ارتعاش، کرنش، جابهجایی زمین و حتی حرکت آب را اندازهگیری میکند. برخلاف لرزهسنجهای سنتی که تنها یک نقطه مشخص را پایش میکنند، کابلهای فیبر نوری میتوانند در طول مسیر خود بهعنوان هزاران حسگر پیوسته عمل کرده و دادههایی با وضوح بالا و بهصورت لحظهای ثبت کنند.
کارایی این فناوری در جریان فوران آتشفشان گرینداویک در ایسلند بهخوبی به نمایش درآمد. بر اساس گزارش بنیاد ملی علوم ایالات متحده، سامانه DAS توانست ۲۶ دقیقه پیش از آغاز فوران، اطلاعاتی را برای صدور هشدار فراهم کند و به ساکنان منطقه فرصت دهد تا پیش از وقوع حادثه محل را تخلیه کنند.
پژوهشگران مؤسسه فناوری کالیفرنیا (Caltech) نیز در آزمایشی، یک کابل فیبر نوری به طول حدود ۶۲ مایل را به شبکهای معادل ۱۰ هزار لرزهسنج تبدیل کردند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که چنین سامانهای میتواند با هزینهای بسیار کمتر از شبکههای سنتی، نظارت لرزهای گستردهتری ارائه دهد.
در حال حاضر بیش از ۷۰۰ لرزهسنج در ایالت کالیفرنیا فعال هستند که قیمت هر یک از آنها به حدود ۵۰ هزار دلار میرسد. در مقابل، راهاندازی یک سامانه DAS تنها به دستگاهی موسوم به Interrogator با ارزش تقریبی ۲۰۰ هزار دلار نیاز دارد که پالسهای لیزری را در طول کیلومترها کابل فیبر نوری ارسال و دادهها را تحلیل میکند.
کاربرد این فناوری تنها به خشکی محدود نیست. در جزایر قناری، پژوهشگران یک کابل مخابراتی زیردریایی را به ۱۱ هزار و ۹۶۸ حسگر کرنش در مسیری حدود ۷۵ مایل تبدیل کردند. این سامانه توانست علاوه بر زلزلههای محلی و منطقهای، امواج لرزهای ناشی از زمینلرزههایی را که هزاران مایل دورتر در اقیانوس رخ داده بودند نیز شناسایی کند.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: