کریستوفر نولان: هوش مصنوعی یک «اسب تروا» است که همه از خطرش خبر دارند

کریستوفر نولان، کارگردان برنده جایزه اسکار، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره هوش مصنوعی، این فناوری را به «اسب تروا» تشبیه کرد و گفت پیشرفت سریع آن باید با نگاهی انتقادی و محتاطانه همراه باشد. او همچنین تأکید کرد که بدبینی نسل جوان نسبت به هوش مصنوعی را نشانه‌ای مثبت و امیدوارکننده می‌داند.

نولان که این روزها فیلم جدیدش «ادیسه» (The Odyssey) با استقبال گسترده مخاطبان روبه‌رو شده، در گفت‌وگویی با «هوگو تراورس» (Hugo Travers)، روزنامه‌نگار و تولیدکننده محتوای فرانسوی، درباره جایگاه هوش مصنوعی در زندگی روزمره سخن گفت.

مصاحبه‌کننده با اشاره به اسب افسانه‌ای تروا که نقش مهمی در داستان فیلم «ادیسه» دارد، از نولان پرسید آیا هوش مصنوعی نیز می‌تواند همانند هدیه‌ای به ظاهر ارزشمند باشد که در نهایت پیامدهای پنهان و خطرناکی به همراه دارد.

نولان در پاسخ، با لحنی طنزآمیز گفت: «به نظر من هوش مصنوعی یک اسب ترواست که همه از همان ابتدا می‌دانند یونانی‌ها داخل آن پنهان شده‌اند.» او سپس این تشبیه را کامل‌تر کرد و افزود: «در واقع، این یک اسب شفاف و شیشه‌ای است.»

استقبال از نگاه انتقادی نسل جوان
این فیلم‌ساز سرشناس با اشاره به سرعت پیشرفت فناوری هوش مصنوعی گفت تاکنون هیچ فناوری دیگری را ندیده که با وجود رشد شتابان، تا این اندازه با بی‌اعتمادی عمومی مواجه شده باشد.

به گفته نولان، واکنش کاربران جوان در شبکه‌های اجتماعی و استفاده از اصطلاحاتی مانند «هوش مصنوعی شلخته» برای توصیف محتوای تولیدشده توسط این فناوری، نشان می‌دهد نسل جدید با نگاهی انتقادی به آن می‌نگرد؛ موضوعی که از دید او «بسیار دلگرم‌کننده» است.

فناوری باید زیر ذره‌بین باشد
نولان معتقد است تردید نسبت به فناوری‌های نوظهور نه‌تنها منفی نیست، بلکه رویکردی ضروری محسوب می‌شود. او تأکید کرد همان‌طور که فناوری می‌تواند مزایای بزرگی به همراه داشته باشد، انگیزه‌ها و اهداف شرکت‌ها و افرادی که این فناوری‌ها را توسعه می‌دهند نیز باید با دقت و نگاه انتقادی بررسی شود.

به اعتقاد این کارگردان، تنها در چنین شرایطی می‌توان از ظرفیت‌های فناوری‌های جدید به بهترین شکل بهره برد و از پذیرش بی‌چون‌وچرای آنها پرهیز کرد.

هوش مصنوعی؛ موضوعی حساس در هالیوود
اگرچه نولان در این گفت‌وگو جزئیات بیشتری درباره تهدیدهای احتمالی هوش مصنوعی ارائه نکرد، اما این فناوری در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موضوعات صنعت سینما تبدیل شده است. هوش مصنوعی مولد یکی از محورهای اصلی اعتصاب نویسندگان و بازیگران هالیوود در سال ۲۰۲۳ بود و همچنان در مذاکرات صنفی این صنعت جایگاه مهمی دارد.

انجمن کارگردانان آمریکا نیز که نولان ریاست آن را برعهده دارد، در تازه‌ترین توافق‌نامه خود موفق شده است برخی سازوکارهای حمایتی در برابر استفاده از هوش مصنوعی مولد را به تصویب برساند.

«من تکنولوژی‌هراس نیستم؛ تکنولوژی‌شکاکم»
کریستوفر نولان پیش از این نیز بارها نسبت به برخی فناوری‌های جدید، از جمله تلفن‌های هوشمند، دیدگاهی انتقادی داشته است. با این حال، او خود را مخالف فناوری نمی‌داند.

نولان در گفت‌وگویی با روزنامه نیویورک تایمز تصریح کرده بود: «من خودم را تکنولوژی‌هراس نمی‌دانم، بلکه یک تکنولوژی‌شکاک هستم.»

او همچنین دلیل علاقه خود به فیلم‌برداری روی نگاتیو را کیفیت بالاتر آن در بازنمایی تصویر عنوان کرد و هشدار داد که نباید فناوری‌های جدید به بهای کنار گذاشتن فناوری‌هایی که همچنان کارآمد و ارزشمند هستند، جایگزین شوند.

این کارگردان در پایان با اشاره به تجربه صنعت سینما گفت: «ما تا آستانه از دست دادن فیلم نگاتیوی پیش رفتیم؛ در حالی که هنوز ارزش و قابلیت‌های فراوانی داشت.»