نگرانی از بحران ناباروری در ایران؛ نیاز به رویکردی فراتر از درمان‌های پزشکی

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران و رئیس انجمن علمی جنین‌شناسی و بیولوژی تولید مثل ایران با اشاره به وجود حدود ۳ تا ۳.۵ میلیون نفر جمعیت نابارور در کشور و ثبت تنها ۷ تا ۸ هزار تولد سالانه، حاصل از درمان‌های تخصصی، خاطرنشان کرد: این آمار نشان‌دهنده یک عدم تناسب و نیازمند مداخله فوری سیاستگذاران است.

به گزارش دانشگاه علوم پزشکی تهران، حمید چوبینه روز چهارشنبه در آیین افتتاحیه در بیست‌وهفتمین همایش بین‌المللی پزشکی تولید مثل ضمن تبیین جایگاه راهبردی ایران در تولید علم این حوزه، اظهار کرد: با وجود تمایل زوجین نابارور به فرزندآوری، خروجی درمانیِ سیستم به‌گونه‌ای است که سهم ناچیزی در نرخ موالید کشور دارد. این تناقض آماری باید به عنوان یک چالش اصلی توسط اساتید و پژوهشگران ریشه‌یابی شود.

وی خاطرنشان کرد: پیشرفت‌های خیره‌کننده علمی کشور، محصول تلاش‌های بی‌وقفه اساتید و پژوهشگران برجسته ماست؛ اما نباید فراموش کرد که صرفِ کسب دانش برتر، غایت نهایی نیست، بلکه هدف اصلی، انتقال این دانش از پژوهش به بالین بیمار و در نهایت به کانون خانواده‌ها است.

وی با نگاهی انتقادی به چرخه «علم به خدمت»، بر وجود یک شکاف عمیق تأکید کرد و افزود: تولید دانش، زمانی به معنای واقعی موفقیت‌آمیز است که سلامت جامعه را تضمین کند؛ در غیر این صورت، ما با یک شکاف ملموس در زنجیره خدمات سلامت روبرو هستیم.

آمارهای نگران‌کننده؛ لزوم بازنگری در سیاست‌های جمعیتی

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران، با استناد به تحلیل‌های آماری و اظهارات اخیر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نسبت به وضعیت بهره‌وری در درمان ناباروری هشدار داد.

عدالت در دسترسی؛ «کمیت مراکز» در برابر «کیفیت دسترسی»

وی با اشاره به توسعه کمی مراکز درمان ناباروری که طی چهار سال اخیر به حدود ۱۶۰ مرکز رسیده است، این توسعه را گامی مثبت اما ناکافی دانست و با طرح پرسش‌هایی راهبردی به مقامات عالی وزارت بهداشت و انجمن‌های علمی، بر لزوم بررسی کیفیت خدمات تأکید کرد که آیا گسترش مراکز درمانی توانسته است دسترسی عادلانه و آسان را برای تمامی اقشار، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، فراهم کند؟ و یا آیا ظرفیت عملیاتی این مراکز با حجم واقعی نیازِ ۳.۵ میلیون نفر از جمعیت هدف همخوانی دارد؟

ضرورت نگاه فرابخشی به بحران خاموش و جهانی فرزندآوری

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در بخشی دیگر از سخنان خود، بحران فرزندآوری را مسئله‌ای فراتر از چالش‌های صرفاً پزشکی دانست و آن را «بحران هویتی و اجتماعی» توصیف کرد.
وی تأکید کرد: این چالش نیازمند هم‌افزایی میان متخصصان علوم پزشکی و جامعه‌شناسان است. پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی باید در کنار تیم‌های پزشکی به تحلیل ریشه‌ای ابعاد این بحران بپردازند تا راهکارهای جامعی برای مقابله با این روند جهانی در کشور ارائه شود.

رسالت علمی در خدمت به مردم

وی بر نقش محوری کنگره‌های علمی در ایجاد بسترهای هم‌افزایی علمی تأکید کرد و گفت: رسالت نهایی ما، تبدیل دستاوردهای علمی به ابزاری قدرتمند برای خدمت‌رسانی به مردم است. تنها با هم‌افزایی مستمر میان مراکز پژوهشی، دانشگاهی و انجمن‌های علمی می‌توان از چالش‌های فعلی عبور کرد و به پیشرفت‌های پایدار در حوزه سلامت و حوزه حیاتی تولید مثل دست یافت.