بسیاری از متحدان آمریکا در سراسر جهان، با وجود اصرار دولت ترامپ مبنی بر نیاز به کمک آنها برای پایان دادن به درگیریهایی که به سرعت از کنترل خارج شده است، ترجیح میدهند در قبال جنگ ایران موضعی محتاطانه اتخاذ کرده و منتظر بمانند.
طی روزهای اخیر، تهران به اردن، مصر و کویت حمله کرده است. حوثیهای تحت حمایت ایران در یمن نیز به سمت عربستان سعودی موشک پرتاب کردهاند. در مقابل، ایالات متحده با هدف قرار دادن دهها هدف متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران پاسخ داده است. این تحولات موجب هراس در بازارهای جهانی شده و احتمال گسترش درگیریهای منطقهای را افزایش داده است؛ وضعیتی که میتواند صادرات نفت و گاز را کاهش داده و اقتصاد جهانی را به خطر بیندازد.
دیپلماتهای اروپایی و آسیایی اعلام کردهاند که کشورهایشان تا زمانی که واشینگتن و تهران بر سر توقف حملات متقابل به توافق نرسند، حاضر نیستند امنیت شهروندان خود را به خطر بیندازند.
این رویکرد نشاندهنده اهرمی است که بسیاری از متحدان آمریکا در این مقطع از جنگ احساس میکنند در اختیار دارند؛ دورانی که به نظر میرسد گزینههای ایالات متحده برای مهار درگیری یا بازگشایی تنگه هرمز برای انتقال نفت رو به پایان است. کشورها به دنبال آن هستند که از کشیده شدن به این درگیری اجتناب کنند و در صورت مشارکت، این کار را با شرایط خود انجام دهند.
یک دیپلمات آسیایی که به دلیل حساسیت موضوع خواست نامش فاش نشود، گفت: «ما هر لحظه انتظار داریم درخواستی از سوی آمریکا در خصوص اقدامات مشترک احتمالی در خلیج فارس دریافت کنیم.» وی افزود که وخامت قیمت نفت و گاز بر نحوه پاسخدهی به چنین درخواستی تأثیرگذار خواهد بود، اما هرگونه اعزام نیرو یا تجهیزات نظامی و غیرنظامی به منطقه، نیازمند «برقراری آتشبس و تأیید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز» است.
ائتلافی متشکل از چندین کشور که ماه گذشته توسط فرانسه و بریتانیا شکل گرفت، هرگونه اقدام مشابه را به برقراری آتشبس تأیید شده میان واشینگتن و تهران مشروط کرده است. یک دیپلمات اروپایی در واشینگتن گفت با توجه به این شرایط، تصمیم برای «مشارکت بیشتر، مایه تعجب خواهد بود.»
برخی کشورها مطالبات هدفمندتری دارند. یک مقام اروپای شرقی گفت: «ما یک دستور پارلمانی بسیار گسترده برای مشارکت در هرگونه عملیات هرمز که توسط آمریکا درخواست شود، تصویب کردهایم که البته ظرفیتهای ما را نیز در نظر میگیرد. ما همیشه ایران را متحد آشکار روسیه در جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین میدانستیم و خوشحالیم که آمریکا نیز شروع به درک این موضوع کرده است.» با این حال، این مقام تأکید کرد که این حمایت برای واشینگتن هزینهبر خواهد بود: «ما خواهان حضور نیروهای آمریکایی بیشتری در کشورهای حوزه بالتیک هستیم؛ به جای یک گردان، یک تیپ کامل یا حداقل گردانهای بیشتر و به صورت دائمی.»
اوکراین نیز اصرار دارد که پیشنهادش برای تأمین رهگیرهای پهپادی برای آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس همچنان پابرجاست، بهویژه اگر کییف در ازای آن سلاح دریافت کند. یک مقام اوکراینی گفت: «ما آماده حمایت از کسانی هستیم که از ما حمایت میکنند. اوکراین تجربه گسترده، فناوریهای مدرن و تخصص لازم برای ساخت سامانههای ضدپهپادی را دارد.»
کاخ سفید از اظهار نظر درباره اینکه آیا متحدان برای کمک به آمریکا در مهار درگیریهای خاورمیانه گام برمیدارند یا خیر، خودداری کرد و تنها در بیانیهای اعلام کرد: «بیملاحظگی ایران در حالی که دست به اقدامات تروریستی علیه همسایگانش میزند، کاملاً مشهود است و در نتیجه آن، آنها بیش از هر زمان دیگری منزوی شدهاند.»
درگیری ایران موجب تشدید اختلافات میان متحدان سنتی آمریکا شده است؛ متحدانی که همچنان از سیاستهای تهاجمی خارجی و تجاری دولت ترامپ، از جمله تعرفههای بالا و تهدیدها، ناراضی هستند.
تنها حوزهای که متحدان اروپایی برای کمک به آن آمادگی بیشتری دارند، مینروبی و ارائه کمکهای امنیتی در تنگه هرمز است، اگرچه بریتانیا، فرانسه و دیگران به واشینگتن اطلاع دادهاند که تا زمانی که آتشبس پایدار میان آمریکا و ایران برقرار نشود، کشتیهای جنگی اعزام نخواهند کرد.
جوئل لینانمکی، مقام سابق وزارت خارجه فنلاند، گفت: «احساس اصلی در اروپا، خستگی نسبت به پویایی موش و گربه در این جنگ است. هر زمان که خصومتها متوقف میشود، دور جدیدی از تشدید تنش توسط یکی از طرفین به دنبال دارد. در این مقطع، رهبران اروپایی تمام تلاش خود را میکنند تا از رادار ترامپ دور بمانند تا از درخواستهای جدید برای مداخله به هر شکلی اجتناب کنند.»
برخی کشورهای جنوب شرق آسیا نیز که روابط خود را با ایران حفظ کردهاند تا جریان صادرات نفت ادامه یابد، تمایلی به مشارکت در اقداماتی ندارند که ممکن است همسویی با کمپین نظامی آمریکا علیه ایران تلقی شود. تهران توافقاتی با مالزی و تایلند برای عبور محمولههای نفتی از تنگه هرمز منعقد کرده است تا تأثیر درگیری بر اقتصاد این کشورها کاهش یابد.
در همین حال، عربستان سعودی روز پنجشنبه از ایجاد یک «ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی» متشکل از ۱۴ کشور با اکثریت مسلمان از جمله پاکستان، ترکیه و جیبوتی خبر داد. این گروه به رهبری عربستان، منابع خود را برای مقابله با تهدیدات علیه تجارت جهانی و «حفاظت از خطوط دریایی بینالمللی» در دریای سرخ، خلیج عدن و تنگه بابالمندب ترکیب خواهد کرد.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: