اتحادیه‌های کارگری فرانسه با قدرت به میدان آمدند/ خشم خیابانی از گرانی و بحران معیشت

به گزارش ایلنا و به نقل از روزنامۀ گاردین، صدها هزار نفر روز شنبه در شهرهای مختلف فرانسه راهپیمایی کردند. این اعتراضات از اواسط سپتامبر با حضور دانش‌آموزان در اعتراض به کمبود معلم و شرایط نامناسب مدارس آغاز شد، اما با پیوستن اتحادیه‌های کارگری، معلمان، والدین و بازنشستگان، دامنه آن به مطالبات معیشتی و دفاع از حق اعتراض گسترش یافت.

معترضان همچنین نسبت به افت کیفیت خدمات عمومی و برخوردهای پلیسی با تجمعات انتقاد کردند؛ مسائلی که دولت امانوئل مکرون را در ماه‌های پایانی ریاست‌جمهوری‌اش با فشارهای اجتماعی و سیاسی روبه‌رو کرده است.

دولت فرانسه شمار شرکت‌کنندگان را دست‌کم ۴۰۰ هزار نفر اعلام کرد، درحالی‌که اتحادیه‌های کارگری این رقم را تا دو برابر دانستند. وزارت کشور نیز از بازداشت یک‌هزار و ۳۱۴ نفر، وقوع ۷۵ مورد آتش‌سوزی و آسیب به ۲۴ فروشگاه خبر داد. در پاریس، بنا بر برآورد دولت، حدود ۱۱۰ هزار نفر در راهپیمایی شرکت کردند.

از اعتراض به وضعیت مدارس تا مطالبات معیشتی

اعتراضات از اواسط سپتامبر، زمانی آغاز شد که دانش‌آموزان ۱۵ تا ۱۸ساله در واکنش به کمبود نیروی آموزشی، فرسودگی ساختمان مدارس، نشت آب از سقف‌ها و ازدحام کلاس‌ها دست به اعتراض زدند. با پیوستن اتحادیه‌های کارگری، معلمان و والدین، مطالبات آموزشی با نارضایتی‌های گسترده‌تر درباره افزایش هزینۀ زندگی، وضعیت خدمات عمومی و محدودیت حق تجمع پیوند خورد.

کارگران، بازنشستگان و دیگر معترضان می‌گویند دولت به‌جای پاسخ‌گویی به مطالبات اجتماعی، بر برخوردهای پلیسی و محدودکردن تجمعات تکیه می‌کند. حضور تشکل‌های کارگری در این اعتراضات نیز باعث شده است مطالبات مربوط به آموزش عمومی، فراتر از مشکلات مدارس مطرح شود و مسائلی مانند قدرت خرید، حق تشکل و امنیت شغلی را دربر بگیرد.

تشدید برخورد پلیس و محدودیت تجمعات

بخش عمدۀ راهپیمایی پاریس با حضور خانواده‌ها، معلمان و کارگران در فضایی آرام برگزار شد. بااین‌حال، در پایان مسیر و در منطقۀ پورت دو ونسن در شرق پاریس، گروه‌هایی از افراد نقاب‌دار و سیاه‌پوش به سوی پلیس سنگ و بطری پرتاب کردند. پلیس نیز با گاز اشک‌آور، ماشین آب‌پاش و نارنجک صوتی پاسخ داد و نیروهای ضدشورش با باتوم به جمعی از معترضان یورش بردند.

در شهرهای لیون، لیل، مون‌پلیه، نانت و تولوز نیز پلیس برای پراکنده‌کردن معترضان از گاز اشک‌آور استفاده کرد. گزارش‌ها از جراحت شدید دست‌کم دو نفر حکایت داشت؛ از جمله معترضی در تولوز که گفته می‌شود بر اثر انفجار سلاح پلیس چند انگشت خود را از دست داده است و فرد دیگری در کلرمون‌فران که به‌شدت مجروح شد.

وزیر کشور فرانسه اعلام کرد بیش از ۷۰ هزار نیروی پلیس در شهرهای این کشور مستقر شده بودند. این تدابیر پس از اعتراضات خشونت‌آمیز هفتۀ گذشته افزایش یافت؛ اعتراضاتی که به آتش‌سوزی ساختمان‌های عمومی، تخریب و غارت فروشگاه‌ها و بازداشت دست‌کم ۲۷۰۰ نفر انجامیده بود.

بااین‌حال، انتقادها تنها به نحوۀ برخورد پلیس محدود نمی‌شود. تصمیم دولت برای ممنوع‌کردن برخی تجمعات خارج از چارچوب‌های رسمی و دور نگه‌داشتن معترضان از مراکز شهرها نیز با اعتراض اتحادیه‌ها و فعالان مدنی روبه‌رو شده است. دولت برخی تجمعات را «غیرمشروع» خوانده، اما معترضان این رویکرد را محدودکردن حق قانونی اعتراض می‌دانند.

«نادژ» کارمند ۴۳ سالۀ بخش ارتباطات، گفت: پلیس در راهپیمایی مسالمت‌آمیز هفتۀ گذشته به سوی او گاز اشک‌آور شلیک کرده است. یک دانشجوی ۲۱ساله از یکی از دانشکده‌های علوم پاریس نیز گفت: دانشجویان نگران‌اند که فرانسه به‌تدریج به سمت نظامی اقتدارگرا حرکت کند که حق اعتراض در خیابان را محدود می‌کند.

هشدار درباره تداوم اعتراضات

«ژان‌لوک ملانشون» چهرۀ سیاسی چپ رادیکال و نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری، در راهپیمایی پاریس از مکرون خواست به مطالبات اجتماعی پاسخ دهد و هشدار داد بی‌توجهی دولت می‌تواند به تکرار هفتگی اعتراضات منجر شود.

در میان معترضان، شماری از شرکت‌کنندگان جنبش جلیقه‌زردها در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ نیز حضور داشتند؛ جنبشی که در اعتراض به سیاست‌های دولت و فشارهای اقتصادی شکل گرفته بود. «ژروم رودریگز» از چهره‌های شناخته‌شدۀ این جنبش، با انتقاد از دورکردن معترضان از مراکز شهر و کانون‌های قدرت گفت سپرهای پلیس نمی‌توانند مشکلات مردمی را حل کنند که برای تأمین مخارج زندگی با دشواری روبه‌رو هستند.

«پی‌یر» مشاور بازنشستۀ ۶۰ سالۀ بخش بانکداری، نیز با اشاره به آیندۀ نسل جوان، دولت را به نادیده‌گرفتن مطالبات مردم متهم کرد.

«جسی» کارمند ۴۰ سالۀ یک مؤسسۀ خیریه، با حمایت از خواستۀ دانش‌آموزان برای برخورداری از شرایط آموزشی بهتر، بر ضرورت همبستگی اجتماعی تأکید کرد و گفت: برای نخستین بار لباس‌های قدیمی پوشیده است تا در صورت استفاده از گاز اشک‌آور یا بروز درگیری، لباس‌هایش آسیب نبیند.

هم‌زمان، هزاران نفر در شهر اورلئان علیه برگزاری کنگرۀ حزب راست افراطی «اجتماع ملی» به رهبری مارین لوپن راهپیمایی کردند و با شعارهایی علیه لوپن و مکرون، سیاست‌های هر دو را هدف انتقاد قرار دادند.

اعتراضات اخیر فرانسه که با مطالبات دانش‌آموزان آغاز شد، اکنون طیف گسترده‌تری از مسائل، از کمبود نیروی آموزشی و فرسودگی مدارس تا افزایش هزینۀ زندگی، وضعیت خدمات عمومی و حق تجمع را دربر گرفته است. گسترش حضور اتحادیه‌های کارگری و دیگر گروه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که مطالبات معیشتی و آموزشی در این اعتراضات به یکدیگر پیوند خورده‌اند؛ درحالی‌که نحوۀ برخورد دولت و پلیس با تجمعات همچنان یکی از محورهای اصلی مناقشه است.