حمله احتمالی اسرائیل به ایران قبل از انتخابات

صابر گل عنبری کارشناس و تحلیلگر مسائل خاورمیانه

سه روز تا انتخابات کنست اسرائیل در سه‌شنبه آینده مانده است؛ انتخاباتی که در آن دست‌کم تا این لحظه مسجل است ائتلاف حاکم به رهبری بنیامین نتانیاهو قادر به کسب حد نصاب لازم برای تشکیل دوباره دولت نیست.

به همین خاطر یکی از پیش‌بینی‌های رایج این بود که نتانیاهو قبل از برگزاری انتخابات، دست به حمله به ایران بزند تا نتایج آن را تحت‌الشعاع قرار دهد و تحت الزامات امنیتی‌تر شدنِ دوباره فضا، بتواند راست‌گرایان افراطیِ مردد را به نفع خود و ائتلافش به پای صندوق رای بکشاند یا موجب تعویق انتخابات به زمان دیگری شود.

واقعیت هم این است که دست‌کم موکول کردن انتخابات به زمان دیگری می‌تواند این نفع را برای نتانیاهو داشته باشد تا از فرصت زمانی پیش‌آمده برای ساماندهی مجددِ ائتلاف‌ انتخاباتی‌اش، مهار اختلافات درون ائتلاف حاکم و کسب مجدد اعتماد برخی هواداران لیکود استفاده کند و همچنین جنگ جدید با ایران را جایگزین متغیر انتخاباتی «شکست هفتم اکتبر» سازد.

اما تعویق انتخابات هم امری تضمین‌ شده نیست؛ چون بر اساس ماده ۱۹ قانون پایه کنست، به نظر موافق ۸۰ نماینده از مجموع ۱۲۰ نماینده کنست نیاز دارد و بدون همراهی اپوزیسیون امکان‌پذیر نیست.

کما اینکه به فرض ازسرگیری جنگ نیز روشن نیست که نتایج آن در این فاصله زمانی بسیار کوتاه، تحولی در سپهر انتخابات ایجاد کند و طیف تندروها را راضی و به شکل گسترده پای صندوق رای بکشاند؛ مگر این‌که جنگ دوباره توأم با چنان شوک بزرگی باشد که نتیجه انتخابات را خیلی سریع به نفع نتانیاهو و متحدانش تغییر دهد، وگرنه جنگ بدون چنین شوکی یک ریسک خواهد بود که طولانی‌تر شدنش می‌تواند موقعیت انتخاباتی کنونی نتانیاهو را بیشتر تضعیف‌ کند.

به هر حال، اگر قرار بر این باشد که جنگ آتی قبل از انتخابات اسرائیل رخ دهد، ظرف همین دو روز باید اتفاق بیفتد؛ از ساعات آینده تا روز دوشنبه.

در این زمینه، بالا رفتنِ قابل‌تأمل قیمت نفت، افت اونس جهانی طلا, خارج ساختن دیپلمات‌های آمریکا از برخی کشورهای منطقه، اخبار امنیتی برخی رسانه‌های آمریکا و مواردی از این دست نیز می‌تواند نشانه‌های قریب‌الوقوع بودن جنگ باشد.

اما اگر هم این اتفاق نیفتد و ظرف ساعات و یکی دو روز آینده چنین جنگی رخ ندهد، پرسشی درباره علت ظهور و بروز این شواهد و قرائن پیش می‌آید. در پاسخ می‌توان گفت که احتمالاً امنیتی کردن فضا از جانب دولت آمریکا در کنار تأثیرگذاری بر محاسبات ایران با همان انگیزه کمک انتخاباتی به نتانیاهو صورت نیز گرفته است تا جامعه اسرائیل تحت الزامات چنین فضایی و احتمال ازسرگیری جنگ در هر لحظه، دوباره به بقای نتانیاهو و ائتلاف حاکم در قدرت رای دهد. ناگفته هم نماند نتایج نظرسنجی‌ها در روزهای اخیر نشانه‌ای از تغییر فضای انتخاباتی به نفع نتانیاهو تحت تأثیر فضای جنگ نشان نمی‌دهد.

حال اگر حتی قبل از انتخابات اسرائیل در سه‌شنبه آتی جنگی علیه ایران رخ ندهد، آیا بدان معناست که بعد از انتخابات و پیش از تشکیل دولت جدید هم جنگ منتفی است؟ پاسخ منفی است و این احتمال همچنان به قوت خود باقی است؛ زیرا این احتمال جدی وجود دارد که باخت انتخاباتی نتانیاهو و متحدانش لزوماً به معنای پیروزی اپوزیسیون یهودی و امکان تشکیل دولت از جانب آن‌ها نباشد، چرا که این اپوزیسیون هم بدون حمایت دو تشکل انتخاباتی عربی امکان تشکیل دولت را ندارد.

خلاصه این‌ که در سایه چنین وضعیتی دس از انتخابات نیز احتمالاً نتانیاهو با امنیتی‌تر کردن فضا (چه از طریق جنگ با ایران، چه غزه و لبنان) بخواهد هم بقای بیشتر خود در قدرت را تضمین کند، هم مانع از سقوط دولتش از طریق ائتلاف اپوزیسیون یهودی با دو ائتلاف عربی شود و در عین حال مخالفان را دست‌کم به تقسیم قدرت و تقسیم دوره‌ نخست‌وزیری راضی کند.

حالا باید دید نتانیاهو در آخرین تلاش‌هایش برای حفظ قدرت چه خواهد کرد؛ آیا در ساعات آینده جنگی اتفاق خواهد افتاد یا خیر؟