پایان یک تاریخ‌سازی ۳۴ ساله؛ چرا فوتبال زنان نیجریه به چنین روزی افتاد؟

به گزارش ایلنا، شکست دو بر یک تیم ملی فوتبال زنان نیجریه مقابل آفریقای جنوبی در دیدار پلی‌آف ماه اوت در کازابلانکا، به یکی از تلخ‌ترین اتفاقات تاریخ فوتبال این کشور تبدیل شد.

نیجریه که با لقب «سوپر فالکونز» شناخته می‌شود، پیش از این در تمامی دوره‌های جام جهانی فوتبال زنان حضور داشت و تنها نماینده آفریقا با چنین سابقه‌ای بود. با این حال، شکست مقابل آفریقای جنوبی باعث شد این روند برای نخستین بار متوقف شود و نیجریه فرصت حضور در جام جهانی ۲۰۲۷ برزیل را از دست بدهد.

این اتفاق برای تیمی رخ داده که با کسب ۱۰ عنوان قهرمانی جام ملت‌های زنان آفریقا، پرافتخارترین تیم ملی این قاره در میان تیم‌های زنان و مردان محسوب می‌شود.

اشک‌های بازیکنان پس از یک شکست تاریخی

ویکتور آدِمولا، روزنامه‌نگار و مدرس دانشگاه که هنگام شکست نیجریه در مراکش حضور داشت، در گفت‌وگو با گاردین از فضای سنگین حاکم بر اردوی این تیم پس از مسابقه صحبت کرده است.

او گفت: «شب بسیار سختی بود. بعضی بازیکنان آشکارا احساساتی شده بودند و برخی دیگر هنوز تلاش می‌کردند اتفاقی را که رخ داده بود درک کنند. دیدم بازیکنانی هنگام سوار شدن به اتوبوس تیم گریه می‌کردند و عده‌ای دیگر تنها نشسته بودند یا با ناراحتی به تلفن همراهشان نگاه می‌کردند.»

این شکست تنها چند روز پس از حذف نیجریه از مرحله یک‌چهارم نهایی جام ملت‌های زنان آفریقا مقابل کامرون رقم خورد.

طبق مقررات مسابقات، چهار تیم راه‌یافته به نیمه‌نهایی سهمیه مستقیم جام جهانی را به دست می‌آوردند و نیجریه پس از حذف در یک‌چهارم نهایی ناچار شد شانس خود را در پلی‌آف امتحان کند؛ فرصتی که با شکست مقابل آفریقای جنوبی از دست رفت.

آدمولا درباره واکنش بازیکنان توضیح داد: «آنچه بیش از همه توجهم را جلب کرد، سنگینی معنای این نتیجه بود. بازیکنان تاریخ تیم ملی زنان نیجریه را می‌شناختند و می‌دانستند این صرفاً یک شکست دیگر نیست. احساس ناامیدی، ناباوری و اندوه عمیقی وجود داشت.»

حذف از جام جهانی؛ ضربه‌ای فراتر از زمین فوتبال

غیبت نیجریه در جام جهانی ۲۰۲۷ تنها یک ناکامی ورزشی نیست و می‌تواند پیامدهای مالی و توسعه‌ای نیز برای فوتبال زنان این کشور داشته باشد.

نیجریه با این حذف، فرصت بهره‌مندی از منابع مالی مرتبط با حضور در جام جهانی را از دست خواهد داد؛ آن هم در شرایطی که انتظار می‌رود جوایز مالی دوره آینده نسبت به مسابقات سال ۲۰۲۳ افزایش پیدا کند.

جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در سال ۲۰۲۳ وعده داده بود که تا سال ۲۰۲۷ میزان جوایز مالی جام جهانی زنان و مردان برابر شود.

مجموع جوایز مالی اعلام‌شده برای جام جهانی مردان در آمریکا، کانادا و مکزیک ۷۲۷ میلیون دلار بوده است. هرچند گزارش‌های اخیر از دشواری تحقق وعده برابری جوایز حکایت دارند، افزایش احتمالی منابع مالی جام جهانی زنان، غیبت نیجریه را از نظر اقتصادی نیز پرهزینه‌تر می‌کند.

«فوتبال زنان نمی‌تواند غیبت در جام جهانی را تحمل کند»

جنین آنتونی، روزنامه‌نگار متخصص فوتبال زنان آفریقا، معتقد است پیامدهای این ناکامی برای نیجریه بسیار فراتر از حذف از یک تورنمنت است.

او به گاردین گفت: «فوتبال زنان این امکان را ندارد که به‌سادگی از حضور در جام جهانی صرف‌نظر کند. حضور در جام جهانی بزرگ‌ترین فرصت دیده شدن است و نمایندگی کشور در هر عرصه‌ای، چه موسیقی و چه فوتبال، یک رؤیاست.»

آنتونی ادامه داد: «برای فوتبال زنان، جام جهانی یک فرصت تجاری فوق‌العاده است. سوپر فالکونز یکی از تنها هفت تیمی بود که در تمام دوره‌های جام جهانی حضور داشت و تنها تیم آفریقایی با چنین سابقه‌ای محسوب می‌شد. حالا این افتخار از دست رفته است.»

پرافتخارترین تیم آفریقا؛ آخرین اولویت مدیران؟

بخش انتقادی گزارش گاردین به نحوه مدیریت فوتبال زنان نیجریه اختصاص دارد.

آنتونی معتقد است با وجود موفقیت‌های تاریخی سوپر فالکونز، این تیم در زمینه مدیریت، برنامه‌ریزی و آماده‌سازی، عملاً در اولویت‌های آخر قرار گرفته است.

او از تعبیر «موضوعی که تقریباً به فراموشی سپرده شده» برای توصیف نوع برخورد با فوتبال زنان نیجریه استفاده می‌کند و معتقد است موفقیت‌های گذشته نتوانسته‌اند به ایجاد ساختاری متناسب با جایگاه این تیم منجر شوند.

به باور این روزنامه‌نگار، کمبود مسابقات تدارکاتی پیش از جام ملت‌های آفریقا یکی از مشکلات اصلی نیجریه بود؛ مسئله‌ای که در طول مسابقات به شکل ناهماهنگی بازیکنان و ضعف انسجام تیمی خود را نشان داد.

آماده‌سازی ناکافی و تغییرات مداوم ترکیب

نیجریه پیش از حضور در مسابقات، تنها دو دیدار تدارکاتی مقابل سنگال برگزار کرد؛ تیمی که تاکنون موفق به صعود به جام جهانی زنان نشده است.

این در حالی است که سوپر فالکونز پیش از دوره ۲۰۲۵ سه مسابقه دوستانه مقابل فرانسه، کامرون و پرتغال انجام داده بود.

از سوی دیگر، جاستین مادوگو، سرمربی وقت نیجریه، در طول رقابت‌ها بارها ترکیب اصلی تیمش را تغییر داد؛ تصمیمی که به اعتقاد آنتونی در کنار کمبود بازی‌های تدارکاتی، به ناهماهنگی بازیکنان دامن زد.

این روزنامه‌نگار در انتقاد از روند آماده‌سازی نیجریه گفت: «تصور کنید اگر آنها مسابقات بیشتری برای آماده شدن داشتند، چه اتفاقی می‌توانست رخ دهد.»

حذف نیجریه از جام جهانی ۲۰۲۷ اکنون پرسش‌های جدی درباره وضعیت مدیریت و آینده فوتبال زنان این کشور ایجاد کرده است. تیمی که سال‌ها با تکیه بر موفقیت‌های بین‌المللی خود جایگاهی ثابت در فوتبال جهان داشت، این بار باید مهم‌ترین تورنمنت فوتبال زنان را از بیرون تماشا کند.